Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11925 K.2018/3878

Taraflar arasında görülen davada...Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14/04/2016 tarih ve 2015/289-2016/334 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine 8.850 TL bedelli fatura dayanak gösterilerek icra takibine başlandığını, müvekkilinin alacaklıya böyle bir borcunun bulunmadığını, aralarında şifaen bir sözleşme kurulduğunu, sözleşme uyarınca nakliye işinden doğan alacağın ... Petrol isimli işletmeden mazot ile ödeme yapılacağı hususunda anlaşıldığını, borcun müvekkilinin hakedişlerinden mahsup edilmek üzere...Alçı ve Yapı Kimyasalları Ltd. Şti. tarafından ödendiğini, takibe konu faturanın hangi sebeple kesildiğinin bilinmediği ileri sürerek davacının davalıya borcunun olmadığını tespiti ile kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle takibe konu miktarın %40'ı üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasındaki anlaşma neticesinde davacının nakliye işlerini yaptığını, davacı taraf ... Petrol adli işletmeden ödemelerin yapıldığını beyan etse de, 9.900 TL bakiye borcun devam ettiğini savunarak davanın reddi ile davacının haksız ve kötüniyetli olduğundan alacağın %20 üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki şifahi sözleşme ile davacının dava dışı şirkete üstlendiği ham madde nakli işini davalıya yaptırdığı ve işin yapılması hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

davacının yapılan işe ilişkin bedeli gerek nakden gerekse akaryakıt sağlayarak ödediğini yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, davalı tarafça düzenlenmiş faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği ispatlanamadığı ve kapalı fatura niteliğinde bulunması nedeniyle ödemeye karine teşkil ettiği, ancak davalı alacaklının davacının ticari defterlerine dayandığı ve davacının usulüne uygun tutulmuş defter kaydında ödemeye ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı ve defter kaydının davacı aleyhine delil teşkil ettiği,

borcun ödendiğinin ispat edilememiş sayılması ve takip dosyasındaki tedbir kararı nedeniyle davalı lehine tazminata hükmetmek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine, 1.980,00 TL’lik tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı, davalı ile sözleşme yaptıklarını, buna ilişkin olarak davalıya ödeme yapıldığını ve herhangi bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek davalı tarafından düzenlenen faturaya istinaden başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafından düzenlenen faturanın kapalı fatura olduğu, davalı tarafından düzenlenen faturaların davacının işletme defterinde kayıtlı bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkemece, davalının davacının ticari defterine dayandığı, davacının ticari defterlerinde ödemeye ilişkin bir kayıt olmadığı, borcun ödendiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, takibe konu faturaların kapalı fatura olduğu anlaşılmaktadır. Fatura altının faturayı tanzim eden tarafından kaşe vurularak imzalanması, o faturanın kapalı fatura olduğuna ve fatura bedelinin ödendiğine karine teşkil eder. Bu durumda, ispat yükü yer değiştirir. Diğer bir ifadeyle, ödeme savunması yönünden mevcut karine karşısında alacaklının fatura bedelini tahsil etmediğini kanıtlaması gerekir.

Bu nedenle, mahkemece kapalı faturalar bakımından ispat yükünün davacı üzerinde bırakılması yerinde olmamıştır. Şu halde, öncelikle kapalı faturalara yönelik ispat yükünün davalı tarafta olduğu gözetilerek davalı yanın bu faturalarla ilgili karinenin aksini gösterir delilleri varsa bunların toplanması ile borç-alacak durumunun belirlenmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.