Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/12364 K.2018/3770

Hasımsız olarak görülen davadan dolayı Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/05/2016 gün ve 2015/674-2016/503 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi talep eden vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Hasımsız olarak açılan çekin ziyaı nedeniyle iptal davasında verilen karar üçüncü kişi müdahale talep eden vekilince temyiz edilmiştir.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli durumuna gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında çek hamilinin ortaya çıkması halinde davacıya istirdat davası açması için verilen mehilin neticesine göre davanın reddi veya konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verileceğinden, bu prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız açılan davaya üçüncü kişilerin asli yada fer'i müdahale imkanları yoktur.

Temyiz yoluna sadece davanın tarafları başvurabilir. Taraflar dışındaki üçüncü kişiler temyiz yoluna başvuramazlar.

Somut olayda da, çeklerin kaybolması nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan davanın reddi kararı çek hamili üçüncü kişi tarafından temyiz edildiği, bu hali ile mümeyyiz çek hamilinin taraf sıfatının olmadığı, esasen eldeki davanın tarafı olma imkanının da bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

KARŞI OY

6100 sayılı HMK 382/e-6 maddesinde "Kıymetli Evrakın iptali davaları"nın çekişmesiz yargı işi" olduğu,

Yasa'nın 65/1 maddesinde "Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği",

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle 758 maddesinde de "poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkemece dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verileceği" düzenlenmiştir.

Asli müdahale, bir yargılamanın konusunu oluşturan şey üzerinde; kısmen ya da tamamen hak iddiasında bulunan bir kişinin, bu iddiasını ileri sürerek, ilk yargılamanın taraflarına ya da ilgili yahut ilgililerine karşı, aynı mahkemede müstakil bir dava açmak suretiyle gerçekleştireceği müdahaleye, asli müdahale denilmektedir. (Bknz. Medeni Uszul Hukuku Prof. Dr. Süha Tanrıver Cilt. 1. Sh. 546)

Asli müdahale müessesi, 6100 sayılı HMK 65 maddesinde düzenlenmiştir.

Gerek maddenin hükümet gerekçesinde ifade edildiği ve gerekse doktrinde de kabul edildiği üzere asli müdahale çekişmesiz yargıda da mümkün olup, asli müdahale de bulunulmasıyla çekişmesiz yargı işi kural olarak çekişmeli yargıya dönüşmektedir.

Asli müdahale bağımsız bir dava olduğundan, asli müdahilin dava açarken ayrıca harç yatırması gerekmektedir.

Davalar birbirinden bağımsız olduğundan, mahkemece iki dava hakkında da ayrı ayrı karar verileceği gibi her iki davanın tarafları, kendileri hakkında verilen karara karşı ayrı ayrı istinaf ve temyiz yoluna başvururlar. (Medeni Usul Hukuku- Pekcanıtez C.1. Sh. 772)

Somut uyuşmazlıkta;

Davacı tarafından açılan, zayii nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasında, iddianın aksine kıymetli evrakın zayii olmadığını, yedinde bulunduğunu beyan ederek kıymetli evrak üzerinde hak iddiasında bulunan ve bu nedenle davanın reddini isteyen müdahil ...'nun talebi, HMK 65 maddesinde ifade edilen "asli müdahale"dir.

Asli müdahilin, bu şekilde davaya müdahale etmesinde hukuki yararı olduğu gibi aleyhine verilen kararı temyiz etmekte de hukuki yararı bulunmaktadır.

Çoğunluk görüşünün kabulü halinde, dava konusu çeki yasal hamil olan ve çek üzerinde üstün hakka sahip bulunan asli müdahilin talebine rağmen karar verilmesi durumunda, asli müdahile yanlış kararı temyiz hakkı tanımamak, yasal ve üstün hakkına rağmen müdahile "Zayii nedeniyle iptal kararının İptali" davasını açmak gibi bir külfet yüklenmesi sonucunu doğuracaktır ki yasa koyucunun böyle bir sonucu istediği düşünülemez.

Açıklanan nedenlerle çek hamili ...'nun asli müdahil sıfatını kazandığı ve davada taraf olduğunun kabulü ile temyiz isteminin incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde asli müdahilin temyiz isteminin reddine ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.