Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/1304 K.2017/1532

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/06/2015 tarih ve 2014/283-2015/161 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankaya ibraz ettiği iki adet çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle bankaca ödenmesi gereken güvence bedel tutarının ödenmediğini belirterek 2.090,00 TL güvence tutarının günlük % 0,3 gecikme cezası ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı: müvekkilinin davalı bankaya ibraz ettiği bir adet çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle bankaca ödenmesi gereken güvence bedel tutarının ödenmediğini belirterek 1.045,00 TL güvence tutarının günlük % 0,3 gecikme cezası ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çek bedellerinin ...3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02.04.2013 tarih ve 2013/207 Esas sayılı ihtiyati tedbir kararı kapsamında ödenmediğini, Çek Kanunu uyarınca karşılıksız olarak şerhlendirilmemiş olan çeklerin yükümlülük tutarının ibraz anında ödenemediğini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasından sonra çekin yeniden ibraz edilmesi halinde ilk hesap durumuna göre çek sorumluluk bedelinin ödenebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; davaya konu çeklerin keşidecisi Kömürcü Nakliyat...Ltd.Şti 'nin iflasın ertelenmesi davası kapsamında tensip ara kararıyla "davacı şirket aleyhine yapılan ve yapılacak takiplerin 6183 SK'na göre yapılacak takipler de dahil olmak üzere tüm icra takiplerinin, ihtiyati haciz uygulamalarının, durdurulmasına, şirket aleyhine (2004 s. İİK' nun 206. maddesinde öngörülen takipler hariç) icra takibi yapılmamasına" karar verildiği, bu kararın davalı ...

Bank A.Ş.'nin ... Şubesi'ne de aynı tarihli müzekkere ile bildirildiği, ...

Bank A.Ş.'nin ihtiyati tedbir kararı gereğince davalının çek keşide etmesinin yasaklanmış olduğu, bu kapsamda çekin şerhlendirildiğinin bildirildiği, söz konusu ihtiyati tedbir kararının çeklerin keşidecisi olan şirkete ait çek yapraklarının karşılığı yasal sorumluluk tutarının ödenmesine engel teşkil etmediği açık olduğu halde, davalıya yasal sorumluluk tutarının ödenmediği anlaşılmış, dava konusu çeklerin ibraz tarihindeki yasal sorumluluk tutarlarının Merkez Bankasınca yayınlanan tebliğe göre 1.045,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Karar tarihinde yürürlükte bulunan HUMK 21.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 sayılı Kanun ile değişik 427/2. maddesi hükmüne göre, miktar veya değeri 1.000,00 TL'yi geçmeyen taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar kesindir. Bu miktar, karar tarihi olan 30.06.2015 tarihi itibariyle 2.080,00 TL'dir.

Birleşen davada, davacı vekili, ibrazında karşılıksız çıkan bir adet çek için davalı bankanın yaprak başına ödemesi gereken güvence bedel tutarını olan 1.045TL'yi talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. İş kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Birleşen davada kabul edilen ve temyize konu edilen tutar yukarıda anılan madde hükmüne göre temyiz sınırının altında kalmaktadır.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün, 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden, davalı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince, muhatap bankanın her çek yaprağı için belli miktarda yasal garantisi bulunduğu, bankanın çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları havi geçerli bir çek olması. ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmiş olması ve ibrazda çekin karşılığının olmaması gerekir.

Çek karşılığı olmadığından değil de örneğin rehin, haciz, tedbir, ödeme yasağı gibi hallerin varlığı nedeniyle ödenmemiş ise artık bankanın ödeme yükümlülüğü de doğmayacaktır. (REİSOĞLU Seza, Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, 2003, ....).

Somut olayda, davalı banka çekin keşidecisi olan müşterisinin iflas erteleme davası nedeniyle hesaplarına tedbir konulduğunu ileri sürerek çeke bu yönde şerh koyduğuna ve tedbirin kalktığı da tespit edilemediğine göre, davalı banka çek yaprağı başına ödenmesi gereken güvence bedel tutarını ödemekle yükümlü olmayacağından davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.