Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13074 K.2018/578

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/02/2016 tarih ve 2015/607-2016/66 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin alacaklısı olduğu icra takibi ile dava dışı şirketin davalı bankada bulunan hak ve alacaklarına haciz konulması için davalı bankaya haciz müzekkeresi gönderdiklerini, davalı bankanın cevabında dava dışı borçlu şirketin hesabında 71.089,22 USD bulunduğunu borçlunun bankaya borcu bulunduğunu rehin - takas - mahsup haklarına istinaden ilgili tutarların bankanın alacağına mahsup edileceğini, bakiye kalır ise dosyaya ödenmek üzere mezkur meblağlar üzerine haciz işlenmesine karar verildiğini bildirdiğini,

bankaya tekrar müzekkere yazılarak rehin takas hakkının neye dayandığına dair bilgi ve belgelerinin birer suretinin bankadan istendiğini, bankanın icra dosyasına ödeme yapılmasının mümkün olmadığını bildirdiğini, bankanın bu yazısına istinaden Akbank Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığını ancak yazıya cevap verilmediğini, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek davalı bankanın taraflarına bilgi vermesini sağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin sözleşmesel hakkını kullandığını, açılan davanın usulsüz, haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı vekilinin talep ettiği evrakların dava açıldıktan sonra dosyaya sunulmuş olduğu, davalı tarafın dava açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava davacının alacaklısı olduğu üçüncü kişinin davalı bankada bulunan hesap durumu hakkında bilgi alınması istemine ilişkindir. Davacının, dava açmakta hukuki yararının olması gerekir. Bu husus HMK’nin 114/h maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiş olup, HMK’nin 115. maddesiyle dava şartlarının mevcut olup olmadığının yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca HMK 107/3 maddesinde kısmi eda davası açılabilecek hallerde tespit davası da açılabileceği ve bu halde hukuki yararın var olduğu kabul edileceği hükmünün de somut uyuşmazlıkta uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Talebin ileri sürülüş biçimi gözetildiğinde, davacının hukuki yararının bulunmadığı hususu dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken; davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.