Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13105 K.2018/146

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24.02.2016 tarih ve 2015/712-2016/166 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... dışından hayvan yemi ihracat-ithalat eden bir firma olduğunu, yükün Rusya Limanından yüklendiğini, yükü gemi kaptanının hasarsız olarak teslim aldığını, söz konusu yükün ... limanında tahliyesi anında yükün kullanılmaz hale geldiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin davalıdan ... 1352/1-h maddesi gereği deniz alacağı bulunduğunu, yükün taşıma sırasında kullanılmaz hale geldiğini, yükün bu hale gelmesinde davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek başlatılan icra takibine vaki haksız itirazın iptalini, karşı tarafın %20 inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tarafların makul bir anlaşmaya varamamaları halinde Londra'da öngörülen arabuluculuk prosedürü uyarınca uyuşmazlıklarını arabulucuya götürecekleri hususunda anlaşacaklarına dair sözleşme metni uyarınca davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli konişmento ve 14/05/2015 tarihli çarter parti hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ... CEDR (İhtilaf çözüm merkezi) prosedürü içerisinde halletme konusunda tarafların anlaştıkları gerekçesiyle davalının tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, deniz alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davalı cevap dilekçesinde tahkim itirazında bulunmuş olup mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinde ''Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır. Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir.

Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Bir başka deyişle 6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, konşimentolardan yolculuk çarteri sözleşmelerine yapılan atfın geçerli kabul edilmesi, çarter sözleşmesinin bir suretinin konişmento hamiline ibrazı ile mümkün olabilir.

(Yrd. Doç Dr. ... İlhan. Konişmentoda ve Çarter Sözleşmelerinde Bulunan Tahkim Şartının Yük İlgilerine Etkisi. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIII, Sayı: 2, Yıl: 2016) Ancak bu takdirde çarter parti sözleşmesinde yer alan hükümleri, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir.

Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ...’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.