Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13156 K.2018/1166

....

Taraflar arasında görülen davada.....Mahkemesi’nce verilen 02.03.2016 tarih ve 2013/230-2016/90 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı .....Kargo ile yaptığı taşıma sözleşmesi uyarınca davalı ....e ait emtiayı İstanbul'dan .... taşıdığını, 22.000 USD navlun bedeli ve bekleme süresi için araç başına beher günde 150 USD alınacağının kararlaştırıldığını, davalı firma tarafından evrakların eksik düzenlenmesi sebebiyle Kazakistan gümrüğünce geçişe izin verilmediğini, müvekkilinin emtiayı geri getirip 05.07.2013 tarihinde ....giriş yaptıktan sonra yediemine teslim ettiğini, 22.000 Usd gidiş navlun ücreti, 22.000 USD geliş navlun ücreti, 27.000 USD bekleme ücreti olmak üzere toplam 71.000 USD tutarındaki faturanın davalıya gönderildiğini, ancak bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 126.000 TL'nin faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı.....vekili, Kazakistan'a girişte problem çıkınca müvekkilinin belgelerdeki alıcı firmayı değiştirdiğini, müvekkilinin gerek telefonla gerek mail yoluyla davacı ile iletişime geçtiğini, yeni alıcı ile girişte sorun çıkmayacağını davacıya bildirdiğini, yeni ... belgeleri ve çeki listelerinde bazı ülkelerin mühürlerinin eksik olduğunu, davacının bu eksiklikleri kendisinin gidermek istediğini, .... belgelerini mail ile istediğini, müvekkilin belgeleri e-posta ile gönderdiğini, ancak davacının bu belgelerin üzerine gözle anlaşılacak şekilde sahte mühür bastığını,

müvekkilinin cezai sorumluluğu düşünerek bununla işlem yapamayacağını telefonla bildirdiğini, mağduriyetin artmaması için gerekli çalışmaların yapıldığını, "tırların beklemesi gerektiğinin, bekleme ücretlerinin de ödeneceğinin" davacıya bildirdiğini, taşıma engeli çıkınca davacının müvekkilinin talimatlarına uygun hareket etmesi gerektiğini, ancak davacının bu talimatlara aykırı hareket ederek kendi tasarrufuyla malları geri getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalılardan..... arasında taşıma sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşmede navlun ve bekleme ücretinin belirlendiği, belgelerdeki eksiklikler nedeniyle tırların Kazakistan'a sokulmadığı, böylece ürünlerin alıcılarına teslim edilmediği, taşıma engeli nedeniyle

-/-

taşımanın tamamlanamadığı, bu engele gönderen davalının sebebiyet verdiği, davacının sözleşme ile belirlenen navlun ve bekleme ücretine hak kazandığı, ancak davacının .... Konvansiyonunun 14. maddesinin kendisine yüklediği görevi gereği gibi yerine getirmediği, bu itibarla dönüş navlununu isteyemeyeceği, diğer davalının sözleşmenin tarafı olmadığı gerekçesiyle...a karşı açılan davanın kısmen kabulüne, 69.594,64 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline, davalı şirket hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yurt dışı taşıma sözleşmesine dayalı navlun ve bekleme ücretlerinin tahsili istemine ilişkindir. Davacı tarafından taşınan emtiaların evrak eksikliği nedeniyle ..... bu ülkeye girişine izin verilmediği dosya kapsamından sabittir. ....

Konvansiyonunun 11. maddesine göre malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gönderici lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahut da taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır.

Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir, gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karşı sorumludur, ancak, taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hükmün dışındadır. Somut olayda, evrak eksikliğinin davacı taşımacının hatası ve ihmalinden kaynaklandığı iddia ve ispat edilmemiştir.

Aynı Konvansiyonun 14. maddesinde de yükün teslim yerine varmadan önce mukaveleyi sevk mektubunda öngörülen koşullara göre uygulamak herhangi bir nedenle imkansız hale gelirse, taşımacının, yüke tasarruf etme hakkına sahip olan kişiden talimat isteyeceği, koşulların yükün sevk mektubunda öngörülenlerden farklı bir şekilde taşınmasına olanak sağlaması halinde ve taşımacının yüke tasarruf etme hakkına sahip kişiden uygun bir zaman içinde talimat alamaması halinde, yüke tasarruf etme hakkına sahip kişinin yararlarına en uygun görülen önlemleri almakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Konvansiyonun 14. ve 16. maddeleri nazara alındığında bir taşıma engeli çıktığında taşımacının mutlaka emtiayı satma yükümü bulunmamakta olup, taşımacının yükümlülüğü malda tasarruf hakkı sahibinin yararlarına en uygun önlemleri almasıdır.

Dava konusu taşıma ilişkisinde davacıya ait iki adet tır'ın, evrak noksanına bağlı olarak .... girişine izin verilmemesi sebebiyle 23.04.2013 tarihinden 29.06.2013 tarihine kadar ..... bekletildiği, davalının bu duruma muttali olduğu halde, emtianın satılması ya da imhası yönünde bir talimat vermediği, İcra Dairesine sunulan kıymet takdir raporunda tırların içinde bulunan emtianın ihracat beyannamelerine göre 7.348,62 Euro, 191.692,80 Euro, 49.401,74 Usd, 61.888,62 TL, 113.458,57 Euro, 172.614,23 Euro, 130.064,60 Euro değerinde olduğunun belirtildiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Tırların bekleme süresi, emtianın değeri ve çabuk bozulan cinsten olmaması gözetildiğinde malların Türkiye'ye geri getirilmesinin davalının yararına en uygun önlem olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda davacının malları Türkiye'ye geri getirmesi sebebiyle dönüş navlun ücretini de isteyebileceği nazara alınmaksızın kendisine yüklenen görevi yerine getirmediği gerekçesiyle dönüş navlunu ücreti talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

....