Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13299 K.2018/6701

Taraflar arasında görülen davada ...Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/07/2016 tarih ve 2014/217-2016/135 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 23.10.2018 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı asil ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 15.04.2014 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla başkanlık görevinden alındığını, Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü’nün 10.06.2014 tarih, 112872 sayılı denetim raporu ile ... Yönetim Kurulu üyeliğinden de alındığını, ...

Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı olan davalının aynı zamanda kamu görevlisi olması nedeniyle Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından başlatılan inceleme sonucu düzenlenen 13.05.2014 tarih ve 31/2 sayılı bir "İnceleme Raporu" uyarınca 631 sayılı KHK’nın 12. maddesi gereğince, bir kamu personeli olarak kurum ve kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevinden huzur hakkı adı altında ücret alabilmesi mümkün iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı” başlıklı 28. maddesi ile ...’un Hizmet Sözleşmesi gereğince maaş almasında hukuka uyarlık bulunmadığını,

6098 sayılı TBK’nın 77. vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıya bağlanan maaş usulsüz olduğundan istirdadı için başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin ... Tüzüğünün 26 ve 28. maddeleri uyarınca murahhas üye olarak atanmasına ve bu görevine karşılık kendisine 7.000 TL aylık ücret ödenmesine Yönetim Kurulu’nun 21/06/2011 tarihli kararı ile oy birliği ile karar verildiğini, ...’in kamu görevlisi murahhas üye istihdam edebileceğini, Dernekler Kanunun 13. maddesinin meslek birliklerine uygulanamayacağını, müvekkilinin emek ve mesai harcayarak hakettiği ücretin geri alınamayacağını, 631 sayılı KHK ve 162 sayılı Maliye Bakanlığı Tebliği hükümleri uyarınca müvekkili murahhas üye olarak ücret almasında bir usulsüzlük bulunmadığını, müfettiş raporunun iptali için ... 3. İdare Mahkemesi’nin 2014/1209 E. sayılı dosyası ile dava açktıklarını halen derdest olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Bakanlık Makamının 28.05.2014 tarih ve 202 sayılı onaya bağlanan inceleme raporunda, ...’a ödenen maaşlar ile ilgili olarak harcanan emek ve zaman unsurunun dikkate alınmasının hukuken yerinde olmayacağı, 631 sayılı KHK’nın 12. maddesi gereğince, bir kamu personeli olarak kurum ve kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevinden huzur hakkı adı altında ücret alabilmesi mümkün iken,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı” başlıklı 28. maddesi ile ...’un Hizmet Sözleşmesi gereğince maaş almasında hukuka uyarlık bulunmadığının tespit edildiği, bu konunun Bakanlık Makamının 16.05.2013 tarih ve 1471 sayılı onayına bağlanan inceleme raporunda da karara bağlandığı, 6098 sayılı TBK’nın 77. vd. maddeleri uyarınca ... tarafından ...’a maaş olarak ödenen 2011 yılında 42.560,00 TL, 2012 yılında 94.140,00 TL, 2013 yılında 52.056,14 TL olmak üzere toplamda 188.756,14 TL ücretin 44.637,00 TL 'sinin huzur hakkı bedeli olup yasal olduğu,

bunun dışında kalan 144.119,104 TL'nin davalı tarafından Meslek Birliğine iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, talep yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacı Meslek Birliği tarafından davalıya ödenen murahhas üyelik ücretinin istirdadı için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalının ...

Devlet Modern Folk Müziği Topluluğu sanatçısı olup aynı zamanda 2009 yılından 15.04.2014 tarihine kadar davacı Meslek Birliği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğü, davacı ...’in 28.10.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile 4 Meslek Birliği’nin imzaladığı lisanslama protokolü kapsamında lisanlama biriminin kurulmuş olması ve ..., ... ve ... başkan ve genel sekterlerinin katılımı ile her hafta yapılan/yapılması zorunlu olan meslek birlikleri açısından önemli olan ..., ..., ..., Bakanlık vd. kurumlarla yapılan çalışma ve toplantılarda ...’in sürekli ve istikrarlı biçimde temsil edilmesi,

bu ve benzeri toplantı ve çalışmalarda yönetim kurulu içinden bir üyenin mesai ve aktif çalışma yapmasının gereklilik ve zaruret halini aldığı gerekçesiyle davalı ...’un murahhas üye olarak atanmasına ve toplantı başına net 400 TL murahhas üyelik çalışma/mesai ücreti ödenmesine karar verildiği, karara dayanak olarak ...

Tüzüğü’nün 26. ve 28/b. maddelerinin gösterildiği, ...’in temsil edildiği toplantı ve benzeri çalışmalarda murahhas üye ücretinin 07.04.2011 tarihinden sonra net 750 TL olarak belirlendiği, 21.06.2011 tarihli yönetim kurulu toplantısında ...’un 01.07.2011 tarihinden itibaren bir sonraki genel kurul tarihine kadar başkanlık görevi yanında genel koordinatör sıfatı ile “... üye” olarak atandığı, bu görevine ilişkin mesai ve hizmeti karşılığında 01.07.2011 tarihinden itibaren bir sonraki genel kurul tarihine kadar aylık net 7.000 TL aylık maaş ödenmesine karar verildiği, ...

Tüzüğü'nün 26. maddesinin son fıkrasında yönetim kurulunun kendi içindeki asıl üyeler arasından bir genel sekreter seçeceği veya dışarıdan atayabileceği, kendi içindeki asıl üyeler arasından murahhas üye veya üyeler atayabileceği, murahhas üyenin icra organlarının organize ve eşgüdüm ve güncel takibini yürüteceği, Tüzüğün 28. maddesinin (b) bendinde yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında genel sekreter, murahhas üye ve icra organları ile merkez ve şubelerde çalışacak personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bunların özlük, ücret,

sosyal hakları ve çalışma vb. hususlarına ilişkin usul ve esasları belirlemek hükümlerinin yer aldığı buna göre davalı ...’un davacı Birliğin Yönetim Kurulu kararı ve genel kurulunun onayı ile murahhas üye olarak atanarak kendisine murahhas üye/mesai ücreti ödenmesi işleminde Tüzüğün ilgili maddelerine aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile dava konusu ödemelerin iadesi gerektiğine karar verilmiş ise de yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda atıf yapılan Yargıtay HGK’nın 1996/13-850 E. 1997/186 K. sayılı ilamında “...657 Sayılı Kanunun 28. maddesinin metninde, açıkça batıldır, hükümsüzdür vb. gibi sözcüklere yer verilmediği, o nedenle hükmün konulması amacına veya

maddeye aykırı hareket edilmesi halinde doğacak sonuca bakmak suretiyle sonuca kavuşulması gerektiği, kişisel durumları veya yaptığı işlerin mahiyeti yahut meslek ve vazifeleri itibariyle Kanuni veya kazai bir yasağa, tabi bulunan hakiki şahısların yaptığı sözleşmelerin geçersiz sayılmadığı, ancak bu davranışların inzibati yaptırıma bağlandığı, 657 sayılı Yasa'nın 28'nci maddesindeki yasaklamanın, salt inzibati cezalara yönelik yaptırımı içeren nisbi emredici bir hüküm olduğu...” kabul edilmiştir.

Bu durumda mahkemece, davalının kamu görevlisi olması nedeniyle hizmet sözleşmesindeki iş yasağını ihlal ettiği varsayılsa dahi bu ihlalin ancak davalı ile görev yaptığı kurum arasındaki hukuki mesele olup idarenin davalı hakkında personel hukukuna ilişkin olarak işlem yapmasının mümkün bulunduğu, yine davalının çalıştığı kurumdan izin almadan davacı Meslek Birliğinde çalıştığı kabul edilse dahi davacı ...’den aldığı ücretin yukarıda bahsedilen Tüzük hükümlerine uygun olarak davacı Meslek Birliği’nin yönetim kurulu kararı ve genel kurulun onayı ile karşılıksız değil belirli bir mesai(iş, görev) karşılığında kendisine ödenen ücret olduğu,

davacı tarafça davalının söz konusu dönemde ... organları dışında toplantılara katılmadığı, emek ve mesai harcamadığı hususunun da iddia ve ispat edilmediği nazara alınmaksızın sebepsiz zenginleşme olgusuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.