Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13398 K.2018/4841

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/06/2016 tarih ve 2015/322-2016/347 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin ... adlı taşımacılık firmasının sahibi ve yetkilisi olduğunu, davalının ise ... firmasına bağlı olarak çalıştığını, S.S.... Minibüsçüleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi ve ... firmalarının aralarındaki anlaşma ile ... - Konya arasındaki yolcu taşıma esasları ile ilgili ...

Noterliği'nde 06.12.2010 tarihinde 3399 Yevmiye numarasıyla sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 15. maddesine göre, tarafların bu sözleşmeye uymadıkları takdirde çalışma sistemini bozan araç sahibinin 50.000,00 TL tazminat ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, ayrıca ilgili sözleşmenin 13. maddesinde Milli Eğitim ve özel okul taşıma ihalelerinde yetkililer dahilinde herkes tarafından bir hareket edileceğinin ve araç yetmediği takdirde yetkililer tarafından araç temin edileceğinin karara bağlandığını, davalının sonraki zamanda ... firmasından ayrıldığını ve S.S.

103 No'lu Birlik Motorlu Taşıyıcıları Kooperatifini kurduğunu, kurduğu firma ile Konya - ... arasında yolcu taşımacılığına başladığını ve sözleşmenin 15. maddesini çalışma sistemini bozarak açıkça ihlal ettiğini, davalı borçlu hakkında 50.000,00 TL üzerinden icra takibine başlanıldığını, fakat borçlu-davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra takibinin 50.450,00 TL asıl alacak ve işlemiş faiz üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine,

haksız borca itiraz nedeniyle davalı-borçlu aleyhine asgari olarak takipteki asıl alacağın %20' si oranında icra inkar tazminatına, masraf ve ücret-i vekaletin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin bahsi geçen sözleşmeyi ...plaka sayılı araç sahibi olarak imzaladığını ve sözleşmede belirlenen çalışma sistemi içerisinde yolcu taşımacılığı yaptığını, çalışma sistemini bozan herhangi bir fiilinin olmadığını, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı tarafın %20 tazminata mahkumiyetine karar verilmesini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşmenin 13. maddesine konulan " milli eğitim ve özel okul taşıma ihalelerinde herkes tarafından bir hareket edileceği " hükmünün sonuçları ve etkileri itibariyle sözleşmeye taraf olan şahısların ihalelere girebilme serbestisini ve rekabet etme haklarını sınırlandırdığı özelikle bu maddelerin cezai şarta bağlanmış olması durumunun bu etkiyi fazlasıyla kuvvetlendirmiş olduğu, sözleşme maddelerinin hukuka aykırı olması sebebiyle geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart istemine ilişkin olup, mahkemece, işin esasına girilerek sözleşmenin 13. maddesi rekabeti sınırlandırıcı mahiyette olduğundan geçersiz olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya dayanak 06.12.2010 tarihli sözleşmenin 15. maddesindeki “sözleşmeye uymayıp çalışma sistemini bozan araçtan ortak havuza 50.000,00TL tazminat ödeyecektir.” şeklindeki hüküm gözetildiğinde davacının tazminatın kendisine ödenmesi talebiyle açtığı işbu davada aktif dava ehliyetinin bulunmadığı ve 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d. bendi uyarınca tarafların dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı olması nedeniyle mahkemece dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de,

bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK 436. maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.