Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13927 K.2018/1130

....

Taraflar arasında görülen davada .... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/04/2016 tarih ve 2013/1498-2016/435 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait iş makinesini davalı ... şirketine tüm risklere karşı 12/10/2012 tarihinde sigortalattığını, 02/08/2013 tarihinde rizikonun meydana geldiğini, aynı gün ihbarda bulunduklarını, davalı şirketin 05/08/2013 tarihinde makinenin model yılının yanlış yazıldığı gerekçesiyle bir zeyilname düzenlediklerini ama zeyilnamenin mevzuata ayrıkı olduğunu, tamir masrafları 74.947,95 TL tutmasına rağmen sigorta şirketinin 36.546,00 TL ödeme yapmayı teklif ettiğini, sigorta şirketini ibra etmedikleri için bu miktarı da ödemediklerin belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 65.000,00 TL’nin ihbar tarihi olan 17/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir."

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında imzalanan poliçenin Makine .. Poliçesi olduğunu, poliçede sadece Hareketli Makineler için .. ... .... yer aldığını, hasar gören bazı parçaların poliçe teminatı dışında olduğunu, teminat altındaki parçalara da poliçe hükümleri uygulandığında ortaya çıkan miktarın davalı tarafından kabul edilmediğini belirterek haksız davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, zararın bir kısmının teminat kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 51.821,09 TL'nin 17/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Makine Kırılması sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

-/-

Yukarıda belirtilen gerekçede eksik sigortanın varlığına dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Eksik sigorta, kısmi rizikonun gerçekleştiği anda, sigorta bedelinin sigorta konusu malın gerçek değerinden düşük olması ve o ölçüde zararın kısmen tazmini halinde söz konusudur.

Eksik sigorta, sigorta değerinin, sigorta konusu malın gerçek değerinden bilinçli olarak düşük gösterilmesiyle söz konusu olabileceği gibi, poliçe süresi içerisinde malın gerçek değerinin enflasyon veya başka bir sebeple yükselmesiyle de ortaya çıkabilir. Sigorta değeri (TTK.m.1460), sigorta konusu mal üzerindeki çıkarın para ile anlatımıdır.

Sigorta bedeli ise (TTK.m.1461), sigortacının sorumlu olduğu en yüksek tutarı belirleyen primin hesaplanmasında rol oynayan, tarafların anlaşmasıyla belirlenen miktardır. Eksik sigorta, sigorta bedeli ve sigorta değeri birlikte dikkate alınarak belirlenir. Eksik sigortanın uygulanması için riziko anında sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması, bu düşüklüğün önemli ölçüde olması ve tam hasarın söz konusu olmaması gerekir.

Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde eksik sigortanın varlığının belirlenmesi bakımından yukarıdaki kurallar uyarınca, poliçedeki tarafların anlaşması ile belirlenen sigorta bedeli ve sigorta değeri ile sigorta konusu malın rizikonun gerçekleştiği (zararın meydana geldiği) andaki değerinin belirlenmesi zorunludur.

Buna rağmen, mahkemenin hükme esas aldığı raporda görüş bildiren bilirkişi zararın meydana geldiği tarihdeki değer konusunda uzman olmadığını, bu nedenle ekspretiz raporunda belirlenen değeri esas aldığını bildirmesi karşısında bu rapora dayanılarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle makinenin değerinin saptanması yönünden uzman olan bir bilirkişi heyete eklenerek makinenin değeri belirlenip bunun sonucunda eksik sigorta bulunup bulunmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı hükmün kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

....