Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/3792 K.2018/2349

Taraflar arasında görülen davada ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21/09/2015 tarih ve 2014/1218-2015/706 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 21.242 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun'la değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı... Gıda A.Ş’ye ait irmik emtiasının müvekkili tarafından nakliyat emtia abonman sigorta poliçesiyle sigortalandığını, emtianın ... Limanından Moritanya’nın ... Limanına davalı .... Gemi Acenteliği A.Ş.'nin temin ettiği davalı donatan ... tarafından ... 02674 numaralı konşimentoyla taşındığını, taşıma sırasında emtianın hasarlandığını, hasar bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, müvekkilinin ödenen bu bedelin davalılardan tahsili için icra takibi yaptığını, takibe davalıların itiraz ettiğini, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinden ... Gemi Acenteliği A.Ş’ye doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu emtianın ... 02674 numaralı konşimentoyla taşındığını ve konşimentoya göre yetkili mahkemenin ... Yüksek Mahkemesi olduğunu, esas bakımından TTK m. 1185 gereğince süresinde ihbar yapılmadığını, iddia edilen hasarın deniz taşıması sırasında olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, ileri sürerek davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; konşimentoda yer alan milletlerarası yetki kaydını içeren kuralının genel işlem şartı niteliğinde bulunduğu, bu nedenle yetki kaydının geçersiz olduğu, TTK m.105'e göre acentenin yapmış olduğu işlemlerde açılacak olan davalarda acentenin müvekkilini izafeten temsil edeceği, ancak doğrudan kendisine husumet yöneltilemeyeceği, bu nedenle davalı .... Gemi Acenteliği A.Ş'ye karşı açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, emtialarda yükleme sırasında herhangi bir ambalajlama ve istifleme hatasının bulunmadığı, irmik emtiasının ıslanmak suretiyle hasar gördüğü, hasarın konteynerin su

geçirmemesi gerektiği halde içeriye sirayet eden yağmur suyunun kapıya yakın kısımlardaki çuvalları ıslatmasından kaynaklandığı, taşımada kullanılan konteynerin denize elverişsiz olduğu, konteynerleri davalı donatanın temin ettiği, konteynerdeki elverişsizliğin derhal anlaşılabilecek ve gözle görülebilecek nitelikte olmadığı, TTK madde 1141’e göre taşıyanın geminin başlangıçtaki elverişsizliğinden sorumluluğu sınırsız olduğundan meydana gelen zararın tümünden taşıyanın sorumlu olduğu, hasar bedelinin 14.549,73 TL olduğu, donatan davalı bakımından bu miktar üzerinden takibin devamına, alacağın likid olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatının tahsiline, diğer davalı bakımından husumet yöneltilemeyeceğinden reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Mahkemece, davacının sigorta tazminatını ödemek suretiyle haklarına halefen dava açtığı sigortalıya, "yetki şartını içeren konişmento suretinin teslim edilmediği" savunmasından yola çıkılarak, navlun sözleşmesinin tarafı, taşıma ilişkisinde gönderen sıfatını haiz ve davacı ... şirketinin sigortalısı olan... A.Ş'ye verilen konişmento ve eklerinin tamamının getirtilerek yetki itirazının bu aşamadan sonra değerlendirilmesi gerekirken, sadece konişmentoya ekli olduğu ileri sürülen sözleşmenin yetki şartına ilişkin kısmının tercüme metnine dayalı olarak yetki itirazının değerlendirilmesi ve yetki şartının genel işlem koşulu olduğundan bahisle yetki itirazının reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş, hükmün bu sebeple temyiz eden davalı taraf yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekinin tüm, davalı vekilinin yukarıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

KARŞIOY

Yetki sözleşmesi, tüm usul sözleşmeleri gibi genel işlem koşulu denetimine tabidir. Bu nedenle, mahkemenin, bir çok işlem için düzenlenen konişmentonun arkasındaki yetki sözleşmesinin genel işlem koşulu olduğunu kabul ile yazılmamış sayılmasına karar vermesi, dosya içeriği ve TBK m 20 vd. uygundur. Buna rağmen, sonuca etkili olmayıp, işin uzamasına neden olacağı anlaşılan, bir bakıma yetki sözleşmesini genel işlem koşulu denetiminden çıkaran ve onanması gereken kararı bozan çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.