Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/4200 K.2016/5291

Taraflar arasında görülen davada ...... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07/01/2016 tarih ve 2014/10-2016/9 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ....... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ..... ...... ...... Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 11.11.2008 tarih 18 U 96/07 sayılı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, derdestlik itirazında bulunmuş, davanın esasına ilişkin olarak da davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, yabancı mahkeme ilamının posta yoluyla davalıya tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, tebligatın adli yardım yoluyla yapılmadığı, kararın usulünce kesinleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, yabancı mahkeme ilamının tenfizi istemine ilişkindir.

Mahkemece, yabancı mahkeme ilamının diplomatik yolla tebliğine dair belgeler Adalet Bakanlığından sorularak tebligat kaydına rastlanmadığının bildirilmesi üzerine yabancı mahkeme ilamının diplomatik yolla tebliğ edilmediği, posta yoluyla tebligat yapıldığının anlaşıldığı, usulünce kararın kesinleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa ki, karar metninden davalı vekilinin Köln'de ikamet eden Av. O..... K.... olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkemenin posta yoluyla davalı vekiline yaptığı bir tebligat varsa tebligat geçerli olup diplomatik yolla davalıya tebligat yapılması gerekmemektedir. Mahkemece, kararın davalı vekili Av. O....

K....'a tebliğine dair tebligat belgelerini sunması için davacı vekiline süre verilmesi, davacı vekilince bu belgelerin temini mümkün değil ise gerektiğinde adli yardımlaşma yoluyla yabancı mahkemeden karar tebliğine dair belgeler istenerek ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2-5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunu 53. maddesi "(1) Tenfiz dilekçesine aşağıdaki belgeler eklenir: a) Yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilamı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi. b) İlamın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi" hükmünü haizdir.

6100 sayılı HMK'nın 115/2. fıkrası uyarınca "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar veriri. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmişse dava dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder."

Somut olaya gelince; davacı vekili tenfizini istediği yabancı mahkeme ilamının kesinleşme şerhi bulunmayan fotokopisi ve fotokopisi üzerinden yapılan tercümesini sunmuş olup, yabancı mahkeme ilamının aslı veya onaylı sureti ve onaylı tercümesi ile kararın kesinleştiğini gösteren usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesini sunmamıştır. 5718 sayılı kanununun 53. maddesi uyarınca anılan belgelerin sunulması mahkemece resen gözetilmesi gereken dava şartı olduğundan, davacı vekiline HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca usulünce kesin süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekmesine rağmen bu hususun gözetilmemesi yerinde olmamıştır.

3-Yine, 6100 sayılı HMK'nın 1114/1-(ı)-(i) maddeleri uyarınca derdestlik ve kesin hüküm dava şartlarından olması nedeniyle mahkemece resen gözetilmesi gerektiği gibi davalı vekilinin bu yöndeki açık itirazına rağmen bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de hatalı olup kararın resen bozulması gerekmiştir.