Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/5207 K.2017/7266

Taraflar arasında görülen davada...4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/11/2014 gün ve 2014/121-2014/379 sayılı kararı onayan Daire’nin 16/12/2015 gün ve 2015/10031-2015/13573 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı... ve... (... Boya) arasında taşeronluk sözleşmesi imzalandığını ve... adına T-Bank...Şubesinin 19/12/2013 tarihli, 1556420 no'lu, 26.000,00 TL bedelli çekin düzenlendiğini, dava dışı...'ın dava konusu çeki Vakıfbank ...

Şubesine verdiğini ve davalının çeki icra takibine koymak suretiyle müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını ancak, dava dışı... ve...'ın taşeronluk sözleşmesi uyarınca edimlerini yerine getirmediklerinden sözleşme karşılığı verilen çekin bedelsiz kaldığı iddası ile iptali ve borçlu olunmadığının tespiti için dava açıldığını ve açılan davada çekin ödemesinin durdurulması için tedbir kararı verildiğini, davalının... tarafından kullanılan krediye teminat olarak tahsil cirosu ile almış olduğu çeki 19/12/2013 tarihinde takas sisteminden ibraz ettiğini, fakat tedbir kararı nedeniyle çekin ödenmediğini,

buna rağmen davalı tarafından çekin takibe konulduğunu ileri sürerek, kullanılan kredinin teminatı olarak tahsil cirosu ile takip konusu çeki alan davalıya müvekkilinin borçlu olmadığının ve çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile çekin müvekkili şirkete iadesini, şayet icra tehdidi altında çek ödenmek zorunda kalınırsa dava sonucunda ödenen bedelin iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çekin lehtarı kredi borçlusu dava dışı... tarafından müvekkili bankaya ciro yolu ile temlik edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil konumunda olduğunu, davacı keşideci ile dava dışı ciranta firma arasındaki esasa ilişkin hukuki ilişkileri bilemeyeceğini, kambiyo evrakının kıymetli evrak hükmünde olduğunu, iyiniyetli hamilleri, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların bağlamayacağını, keşideci davacı şirketin lehdar...'a aralarındaki sözleşme ilişkisi nedeniyle verilen çekler sebebiyle, lehdarın edimini ifa etmediği ve bu nedenle borçlu bulunmadığı yönündeki iddalarının tipik kişisel fer'i olup,

müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı vekilinin bahse konu icra dosyasının iptalini talep ederek...İcra Hukuk Mahkemesine açtığı davanın reddedildiğini, müvekkili bankanın çeklerle ilgili olarak icra takip işlemlerine başlamasında hukuka ve usule aykırı bir yön bulunmadığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, lehtar tarafından ciro sureti ile çeke hamil olan davalı banka aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi yetkili hamil olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.

Somut uyuşmazlıkta ispat yükü kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, lehtar dava dışı... tarafından kullanılan krediye teminat olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır.

Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya teminat olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli rehin cirosu ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin yetkili hamili olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 16/12/2015 tarihli 2015/10031 Esas 2015/13573 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak,

yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.