Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/5391 K.2016/7314

... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/04/2015 tarih ve 2015/167-2015/167 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz talep eden (alacaklı) vekili, müvekkilinin, talebe konu çekin tahsilini sağlayamadığını ileri sürerek, alacaklarının teminatı olarak borçluların menkul, gayrimenkul ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarından müvekkilin alacağını karşılayacak miktarının ihtiyaten haczini talep etmiştir.

Mahkemece, ihtiyati haciz isteyen bankanın, çekin tahsil için ibraz edildiği banka olduğu, yasal ciro silsilesi içindeki hamil olmadığı, istem sahibi banka tarafından, yasal ciro silsilesi içindeki çeki elinde bulunduran hamil ile çekleri tahsile yönelik anlaşma bulunduğunun da ileri sürülmediği gerekçeleri ile talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati haciz talep eden (alacaklı) vekili temyiz etmiştir.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talep edenin yetkili hamil olmadığından bahisle talebin reddine karar verilmiştir. Ancak çekin cirosunda lehine ciro yapılan kimsenin gösterilmesi zorunlu olmayıp, ciro sadece cirantanın imzasından ibaret de olabilir. Bu tür ciroya TTK'nın 818/1-d, 683/2. maddeleri uyarınca beyaz ciro denmekte olup temlik cirosu hükmünde kabul edilir.

Beyaz cironun geçerli olması için ciroya ilişkin imzanın çekin arkasına veya alonj üzerine atılması zorunludur. Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.

(TTK'nın 790. maddesi) Uygulamada bir bankanın müşterisi, başka banka üzerine keşide edilmiş çekleri kendi bankasına getirmekte ya çeki veren bankadan tahsil edilerek ödenmesini ya da hesabına derhal alacak kaydedilmesini istemektedir. Her iki halde de çekin bankaya tahsil amacıyla temlik ya da doğrudan tahsil amacıyla verilmesi gerekmektedir.

İhtiyati haciz istemine konu çek ... Türk Bankası Etimesgut Şubesi tarafından verilmiş olup, ... tarafından ... Gıda Temizlik İnşaat Metal Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. emrine keşide edilmiştir. ... Gıda Temizlik İnşaat Metal Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından beyaz ciro ile ihtiyati haciz isteyen bankaya devredilmiştir.

Çeklerin bu suretle hamili olan ihtiyati haciz isteyen banka 5941 sayılı Kanunun’un 8/3-4. maddeleri uyarınca bankalararası takas odaları aracılığı ile elektronik ortamda çekleri muhatap bankaya ibraz etmiş, çeklerin karşılığının bulunmaması nedeniyle altına muhatap bankaya vekaleten karşılıksız olduğuna ilişkin kaydı dercetmiştir. Açıklanan bu durum karşısında ihtiyati haciz talep eden bankanın talebe konu çekleri ... Gıda Temizlik İnşaat Metal Plastik San. ve Tic. Ltd.

Şti'nden beyaz ciro yoluyla devralarak çeklerin hamili olduğu gözetilerek ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken; çekdeki ciro silsilesine göre ihtiyati haciz talep eden bankanın meşru hamil olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.