Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/551 K.2016/1281

.

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10/11/2015 tarih ve 2015/706-2015/739 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin pay sahibi olduğu davalı...A.Ş'nin 52 kurucu ortak ve 5.000.000 TL sermaye ile, ...'nun ...

İlçesi'nde, 28/02/2005 tarihli tescil ile kurulduğunu, halihazırda şirketin ...Hastanesi adı altında hastane işletmesi sahibi ve ...Grup şirketi iştiraki olduğunu, müvekkili ve eşinin bu şirkette kurucu ortak sıfatıyla yer aldıklarını ve kuruluş sırasındaki toplam hisse oranlarının %8 olduğunu, bu aşamada şirket ortaklarının çoğunluğunun müvekkilinin merhum eşi gibi doktorlardan oluştuğunu ancak, devam eden yıllarda şirketin ortaklık yapısının değişmeye başladığını, yapılan sermaye artırımları neticesinde 2013 yılında müvekkilinin eşinden miras yolu ile intikal eden hisseleri ile birlikte %2,

86 oranında hisseye sahip olduğunu ve şirketin kuruluşunda doktorlar olan kurucu ortakların mali güçlerinin yetmemesi nedeniyle sermaye artırımlarına iştirak edemediklerini, davalı .... ile diğer davalı şirket arasında hakim ve bağlı şirket ilişkisi olup, ...Ltd.

Şti.'nin hakim şirket, diğer davalı şirketin ise, bağlı şirket olduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 202/2 maddesinin ayrılma (çıkma) hakkı olarak adlandırıldığını, bu hakkın bazı önemli genel kurul kararlarına muhalif kalan her pay sahibinin paylarını ortaklığa satarak ortaklıkla ilişkisini sona erdirme hakkı tanıyan bağımsız, vazgeçilmez nitelikte bir hak olduğunu ve hakkın temelinde çoğunluğun tahakkümü ve hakları kötüye kullanmalarına karşılık azınlığın korunmasının yattığını, kuruluş aşamasında doktorlardan oluşan ortaklık yapısının bozulması, kurucu ortak olan müvekkilinin şirkete giderek yabancılaşması,

müvekkili için ortaklığın katlanılmaz bir hale gelmesi, gerek şirket gerekse de müvekkili için ortaklığın daha da katlanılamaz bir hal alıp tarafların daha da zarara uğramaması için ortaklık ilişkisinin müvekkili açısından son verilerek, hakim ortak olan davalı şirketin müvekkilinin paylarını satın almasının talep edildiğini zira, şirketin kuruluşunda var olmayan hakim-bağlı şirket ilişkisinin ortaya çıktığını ve davalı hakim şirketin hukuka aykırı davranışları ile müvekkilinin zarara uğratıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı ...

A.Ş.'de pay sahibi olan müvekkiline ait 15.600 adet hissenin, aralarında bağlı şirket ilişkisi bulunan ve hakim şirket konumunda olan ...Ltd. Şti. tarafından TTK'nın 202. maddesi hükmünce gerçek değeri

üzerinden satın alınmasına, payların gerçek değeri belirlenene kadar, bilinen değer olan 390.000 TL teminata, teminat yatırılmaz ise, 6102 sayılı TTK'nın 202/3 maddesi uyarınca yapılacak genel kurulların ve yönetim kurulu kararlarının geçersiz olacağına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6102 s. TTK'nın 202/1-e maddesinde "Pay sahiplerinin ve alacaklıların açacağı davaya kıyas yoluyla 553, 555 ila 557, 560 ve 561. maddeler uygulanır.

Hâkim teşebbüsün merkezinin yurt dışında bulunması halinde tazminat davası bağlı şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde açılır.'' yine, aynı Yasa'nın 561. maddesinde '' Sorumlular aleyhinde şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir.'' hükmünün düzenlendiği, davacının davalı .... tarafından paylarının satın alınmasını talep ettiği, hakim şirket ve dolayısıyla sorumlu şirket olduğunu iddia ettiği davalı ....'nin merkezinin ...

İlçesi'nde bulunduğu gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde dosyanın yetkili ...Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı tarafça, davalı şirketler arasında bağlı-hakim şirket ilişkisi bulunduğu iddiası ve 6102 sayılı TTK'nın 202/2 maddesi uyarınca bağlı şirkette bulunan hisselerinin, hakim şirket tarafından gerçek değeri üzerinden satın alınması talebi ile açılan işbu davada, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ancak, 6102 sayılı TTK'nın 202/2 maddesinde özel bir yetki kuralı öngörülmediğinden, somut uyuşmazlık bakımından 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca dava genel yetki kurallarına göre davalının ikametgahı mahkemesinde açılmalıdır. (Nilson Okutan Gül. Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'na göre Şirketler Topluluğu hukuku, 2009, s.412).

Ayrıca bu genel yetki kuralı da kesin ve mahkemece re'sen nazara alınacak bir yetki kuralı olmadığından, HMK'nın 19/2 madde uyarınca davalı tarafından süresi içerisinde ve usulünce yapılmış bir yetki itirazı bulunmaksızın yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmadığı gibi, mahkeme gerekçesinde belirtilen 6102 sayılı TTK'nın 561. maddesinde ''Sorumlular aleyhinde şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir. '' hükmü ancak aynı yasanın 202/1 maddesi bakımından yetkili mahkemeyi düzenlediğinden, somut olaya uygulanma oanağı yoktur.

Bu nedenle işbu maddeye dayalı olarak re'sen yetkisizlik kararı verilmesi de doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

.