Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/5584 K.2017/5203

Taraflar arasında görülen davada ... (Kapatılan) 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/02/2016 tarih ve 2012/55-2016/34 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.10.2017 günü hazır bulunan davacı/karşı davalı şirket temsilcisi ..., davacı/karşı davalı vekili Av. ... ve davalı/karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin Sesli ve Görüntülü Bina İletişim Sisteminde Yenilik adlı ve 2011/07421 sayılı faydalı model tescilinin bulunduğunu, bu buluşun DT-8 kablo alt yapısı kullanılmak suretiyle apartman, site, plaza, işyeri gibi yapılarda sesli ve görüntülü iletişimin sağlanmasına yönelik olduğunu, ülkemizdeki binaların hemen hepsinde bu kablonun kullanıldığını ve herhangi başka bir görüntülü diafon takılmak istendiğinde tüm kablo sisteminin değiştirilmesinin gerektiğini, bunun da zaman ve maliyet kaybına yol açtığını, buluşun bu sorunu çözdüğünü ve binalarda mevcut DT-8 kablo tesisatının kullanılmasına imkan tanıdığını,

davalı tarafın müvekkiline ait bu buluşu haksız ve kötüniyetli olarak kullanmak suretiyle faydalı model tescilinden kaynaklanan haklarını ihlal ettiğini, buluşa konu ürünleri sattığını, bundan haksız kazanç sağladığını ileri sürerek, davalının eylemlerinin müvekkilinin faydalı model haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitini, tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretim araçlarına el konulmasını, 10.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının faydalı modelinin tescil edilebilir ve yeni olmadığını, faydalı modelde buluşun ne olduğunun açıklanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Birleşen davada davacı vekili; davalıya ait faydalı model belgesindeki sistemin yeni olmadığını, 2008 yılından beri davalı tarafından da bunun kullanıldığını, buluşa konu istemlerin de yeni olmadığını ve tescil koşullarının bulunmadığını ileri sürerek, davalı adına tescilli 2011/07421 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın dayandığı faydalı model belgesine konu buluşun unsurlarını taşıyan görüntülü iletişim sisteminin Elektrokent Perpa adlı derginin Nisan 2008 tarihli sayısında yer aldığı, dolayısıyla davacının kendisinin bu buluşu 2008 yılında belirtilen sektör dergisinde tanıtıp kamuya açıkladığı, davacının kendisi tarafından yapılan bu reklam, tanıtım ve açıklamanın, davacının faydalı modelinin yeniliğini ortadan kaldırdığı, davacı tarafın 12 aylık süre içinde başvurmadığı için 551 sayılı KHK'nin 8/1. maddesinde öngörülen müsamaha süresinin de kaçırılmış olduğu,

davacının dayandığı faydalı model belgesinin tescil koşullarını taşımadığı, 551 sayılı KHK'nin 131. maddesi gereğince hükümsüzlük kararlarının geçmişe etkili oluşu nedeniyle tecavüz iddialarının ve buna bağlı taleplerin yerinde olmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile, birleşen davadaki davalı adına kayıtlı TR2011 07421 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Asıl dava, faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat; birleşen dava, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının buluşunu 2008 yılında Elektrokent Perpa adlı dergide tanıtıp kamuya açıkladığı, davacının kendisi tarafından yapılan bu reklam, tanıtım ve açıklamanın, davacının faydalı modelinin yeniliğini ortadan kaldırdığı, davacının dayandığı faydalı model belgesinin tescil koşullarını taşımadığı, 551 sayılı KHK'nin 131. maddesi gereğince hükümsüzlük kararlarının geçmişe etkili oluşu nedeniyle tecavüz iddialarının ve buna bağlı taleplerin yerinde olmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

20/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda, Nisan 2008 tarihli Elektrokent Perpa adlı dergide yayınlanan davacı Audio firmasının ürünün zil dönüşlü sistem olduğu, faydalı modele konu ürünün ise zil dönüşsüz bir ürün olduğu, bu nedenle söz konusu reklamın faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmadığı belirtilerek, faydalı model belgesindeki 1,3 ve 9 no'lu istemlerin yenilik unsuru taşıdığı, 2,4,5,6,7,8 no'lu istemlerin yenilik unsuru taşımadığı görüşü açıklanmıştır.

Hükme esas alınan 10.12.2015 tarihli ek raporda, kök rapordaki görüşten neden dönüldüğü açıklanmaksızın Elektrokent Perpa adlı dergide yayınlanan reklamdaki sistemin zil dönüşlü sistem olduğuna ilişkin değerlendirmenin yanlış olduğu belirtilerek, söz konusu reklamın hükümsüzlüğü istenen faydalı modele konu sistemin tanıtılmış olduğu ve bu açıklamanın 2011 tarihli buluşunun yeniliğini ortadan kaldırdığı belirtilmiştir.

Bu durumda, mahkemece Elektrokent Perpa adlı dergide yayınlanan reklamın dava konusu hükümsüzlüğü istenen faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırıp kaldırmadığı konusunda önceki raporlar da değerlendirilmek suretiyle ek rapor ya da gerektiğinde yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle asıl davada davacı-birleşen davada davalı yararına bozulması gerekmiştir.