Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/5707 K.2018/591

Taraflar arasında görülen davada Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 01/12/2015 tarih ve 2013/307-2015/337 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl davada davacı/birleşen davada davalı .... vekili ile birleşen davada davalı TPE vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl davada; müvekkilinin 2010/84952 sayılı "KOMİLİ YUVAM" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, davalının itirazları üzerine marka başvurularının reddedildiğini, davacı ... bünyesindeki Komili Teknik Hizmetler A.Ş'nin 16. sınıfta marka tescili olmamakla birlikte tescilli markaları kapsamındaki 03 ve 05. sınıftaki temizlik malzemelerinin çekişmeli 16. sınıfta kağıttan mamulü olanların yer aldığını, bu anlamda seri markanın ve kazanılmış hakkın söz konusu olduğunu ileri sürerek TPE YİDK kararının iptali ile müvekkil şirketin marka tesciline yönelik başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili; YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili; müvekkilinin TPE'de tescilli KOMİLİ seri markalarının sahibi olduğunu, markanın zeytinyağı ve bağlantılı ürünler ile özdeşleştiğini, eskiye dayalı bir sözleşmeyle "zeytinyağı ve zeytinyağı ile ilişkili yemeklik sıvı yağ vb ürünler" üzerinde davalının, "şampuan, duş jeli, sıvı sabun, bebe yağı, pişik kremi, bebe şampuanı ve sabunu ve ıslak mendil gibi kişisel temizlik malzemeleri"nin Komili Teknik Hiz. A.Ş. tarafından kullanıldığını, davacının KOMİLİ YUVAM marka başvurusu ile davalının tanınmışlığından yararlanmak ve bağlantı olduğu izlenimi yaratarak haksız kazanç elde etme niyeti olduğunu, bir gıda markasının tuvalet kağıdı markası olarak kullanılmasının markanın itibarını zedeleyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2014/64 E., 2014/32 E. ve 2014/89 E sayılı dosyalarda davacı vekili; davalı ...nin 2011/58410 sayılı "KOMİLİ KLASİK" ibareli, 2011/58409 sayılı “KOMİLİ” ibareli ve 2011/58411 sayılı “KOMİLİ KONFOR” ibareli marka başvurularına yaptıkları itirazların TPE tarafından haksız olarak reddedildiğini, tanınmış KOMİLİ markasının müvekkiline ait olduğunu, davalının önceki marka tescillerine dayanarak 16. sınıfta tescil isteminde bulunamayacağını ileri sürerek TPE YİDK kararlarının iptali ile markaların hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyalarda davalı TPE vekili; YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davaya konu markaların tuvalet kağıtlarını içerdiği, davacı tanınmış markasının zeytin yağı emtiasında tescilli olduğunu ve farklı bir tüketici portföyüne sahip olduğunu, iki emtia arasında bağlantı kurulmayacağını savunarak birleşen davaların reddini istemiştir.

Birleşen davalarda davalı vekili; müvekkili tarafından yapılan marka başvurularının davacı markaları ile benzer olmadığını, eskiye dayalı paylaşımdan ve önceki markalarına dayalı kazanılmış hakları olduğunu, markaların karıştırılma ihtimali bulunmadığını savunarak birleşen davaların reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların markalarının esas unsurunun "KOMİLİ" ibaresi olduğu, marka işaretleri benzer olsa da markaların tescil kapsamlarının farklı olduğu, ancak davalı/birleşen davacıya ait "KOMİLİ" markasının özellikle zeytinyağı emtiasında tanınmış bir marka olduğu ve 556 sayılı KHK’nin 8/4. maddesi uyarınca farklı sınıflardaki marka tescillerine dahi engel olabileceği, başvuru sahibi veya bünyesindeki Komili Teknik Hizmetler A.Ş. adına tescilli markaların 03 ve 05 sınıfları içerdiği ve deterjanlar,

kozmetik malzemeleri ve hijyenik malzemeler yönünden tescilli olduğu bu markaların kapsamında çekişmeli 16. sınıftaki malların yer almadığı, dolayısıyla başvurular yönünden kazanılmış hak oluşturabilecek bir markadan söz edilemeyeceği, öte yandan tanınmış marka kapsamındaki zeytinyağı emtiası ile 16. sınıftaki "kağıt, karton (mukavva);

kağıttan havlular, peçeteler, tuvalet kağıtları, mendiller" emtiasının aynı marketten alabilecek olduğu ve benzer profilde alıcılara hitap ettiği, davacı/birleşen davalının özellikle tanınmış markanın ününden haksız yararlanacağı, tanınmış markanın itibar ve kalite sembolü olması imajını olumsuz etkileyeceği ve ayırt ediciliğini de zamanla zedeleyeceği, bu durumda 556 sayılı KHK’nin 8/4. maddesinde yer alan her üç halin ve tescil engelinin de gerçekleştiği gerekçesiyle 2013/307 E. sayılı asıl dava yönünden davanın reddine,

birleşen davaların kabulü ile ilgili TPE YİDK kararlarının iptaline ve 2011/58410 sayılı 2011/58409 sayılı ve 2011/58411 sayılı markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı/birleşen davada davalı .... vekili ile birleşen davalarda davalı TPE vekili temyiz etmiştir.

Asıl ve birleşen davalar TPE YİDK karar iptali istemine ilişkin olup, asıl davada davacı ...., 2010/84952 sayılı 16. sınıfta bir kısım emtia için “KOMİLİ YUVAM” ibareli marka tescil başvurusuna yapılan itirazlar nedeniyle tescil başvurusunun haksız olarak reddedildiğini ileri sürerken;

birleşen davalarda davacı Ana Gıda İhtiyaç Maddeleri San ve Tic A.Ş., Yıldız Holding A.Ş. tarafından 16. sınıfta başvuru konusu yapılan 2011/58410 sayılı “KOMİLİ KLASİK” 2011/58409 sayılı “KOMİLİ” ve 2011/58411 sayılı “KOMİLİ KONFOR” ibareli markalara yaptıkları itirazların haksız olarak reddedildiğini ileri sürmüş ve asıl ve birleşen davalarda YİDK kararlarının iptali talep edilmiştir.

Davalı/birleşen davalarda davacı Ana Gıda İhtiyaç Maddeleri San ve Tic A.Ş., iddia ve savunmalarında "KOMİLİ" ibareli markalarının özellikle zeytinyağı emtiasında tanınmış olduğunu, davacı/birleşen davada davalı ...nin "KOMİLİ" esas unsurlu eski tarihli markaları bulunsa da bunların tescil kapsamında 16. sınıf malların bulunmadığını, bu sebeple kazanılmış hakkı olmadığı gibi seri marka yaratmasının da söz konusu olamayacağını, ayrıca gıda ürünlerinde tescilli tanınmış markasının tuvalet kağıdı emtiasında tescil edilmesinin markasının itibarına zarar vereceğini,

ayırt ediciliğini zedeleyeceğini ve tanınmışlığından haksız yararlanacağını ifade etmiş, mahkemece de 556 sayılı KHK'nin 8/4. maddesi uyarınca tescil engeli yaratacak hallerin varlığına işaret edilerek asıl davanın reddine birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun 2013/11-656 E 2014/427 K sayılı kararında da açıklandığı üzerinde, 556 sayılı KHK'nin 8/4 hükmü uyarınca tanınmış markadan haksız yararlanma halleri her somut olayın özelliklerine, tanınmış markanın ayırt edicilik derecesinin ne derecede yüksek olduğuna, her iki tarafa ait markanın birebir aynı olup olmamasına, farklı sınıftaki mal ve hizmetlerin tanınmış markanın asıl olarak kullanılmadığı sektör veya sektörlerden, mal ve/veya hizmetlerden ne derecede uzak ya da yakın, ne derecede farklı olduğuna göre değerlendirilmelidir.

Ayrıca, 556 sayılı KHK 8/4 maddesindeki hallerin varlığı için, tanınmış markanın aynısı ya da benzerini farklı grup, mal ve hizmetler üzerinde kullanılması nedeniyle söz konusu mal veya hizmetlerin ortalama tüketicilerinin bu marka ile tanınmış marka arasında bir bağlantı kurması ve bu bağlantının yaratacağı olumlu izlenim ve çağrışımla satın alma tercihlerine yer verilmesi suretiyle tanınmış markadan haksız yararlanma sonucuna yol açılması gereklidir.

Dolayısıyla, burada bahsi geçen bağlantı ya da ilişkilendirme ile 556 sayılı KHK 8/1-b maddesinde düzenlenen karıştırılma ihtimali (iltibas) birbirinden farklı kavramlar niteliğindedir.

Somut uyuşmalıkta, davalı/birleşen davalarda davacının tanınmış markası "KOMİLİ" ibaresinden oluşmakta ve zeytinyağı ve zeytinyağı katkılı mamüller bakımından tanınmış bir marka olmakla birlikte davacı/birleşen davada davalı .... adına tescil başvurusuna konu "KOMİLİ" esas unsurlu markaların tescil kapsamlarının 16. sınfta yer alan “kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). kağıttan mamül havlular, peçeteler, tuvalet kağıtları, mendiller” olduğu ve "KOMİLİ" markasının tanındığı sektör ile başvuruların tescilinin talep edildiği sektörlerin farklı olduğu,

bu durumda 556 sayılı KHK'nin 8/4. maddesindeki ''tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği" şeklinde belirtilen risklerden herhangi birinin somut olayda oluşmayacağı gözetildiğinde asıl davanın kabulü ile davacının tescil başvurusunu davalının itirazları üzerine reddeden 2013-M-5345 sayılı YİDK kararının iptali ile başvuru konusu “KOMİLİ YUVAM” markasının tescil işlemlerinin devamına ve birleşen

davaların reddine karar verilmesi gerekirken, eksik ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.