Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/6156 K.2016/9638

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/04/2015 tarih ve 2014/359-2015/349 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalılar arasında yapılan 22.04.2009 tarihli satış sözleşmesi ile mülkiyeti davalı ...'na ait olan ve işletme hakkı davalılardan ... Gıda San. Dış. Tic. Ltd. Şti ye ait ...

İlçesi ... köyündeki metruk vaziyette bulunan boş üretim binasının müvekkili şirkete devri konusunda anlaştıklarını, sonra müvekkil ile mülkiyet sahibi davalı ... arasında 24.07.2009 başlangıç tarihli kira kontratı yapıldığını ve 11 yıllık kira bedelinin tamamının ödendiğini, yine iş bu kira sözleşmesinin teminatı olmak üzere depozito olarak 1.000.000 TL ödendiğini, müvekkiline boş olarak teslim edilen binaya müvekkili şirket tarafından yaklaşık olarak 400.000 TL harcanarak üretim için gerekli tüm makinalar ve techizatlar alınarak fabrika üretime geçecek hale getirildiğini,

ancak davalılarca müvekkilinin tesise alınmayarak işine engel olunduğunu, davalıların sözleşmeye aykırı hareket ettiklerinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL (26.000,00 TL damacana gibi ticari işlemenin faaliyeti için alınan malzemeler, 40.000,00 TL işletmeye yapılan tadilat ve iyileştirme amaçlı inşaat ve imalat masrafları, 20.000,00 TL devir ücreti, 14.000,00 TL da depozito ve kira bedeli) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili; davacıların kötü niyetli olduklarını, müvekkillerinin uzun yıllardır bu işi yaptığını, davaya konu techizat, tesisat vs. daha önceden zaten mevcut olduğunu, davacı tarafından müvekkillerine yapılmış herhangi 11 yıllık bir kira ödemesi ve depozito ödemesi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ... Gıda San. Dış. Tic. Ltd. Şti. ile ... Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti arasında işletme ve tesis devir ve kiralama adıyla 21/04/2009 tarihinde yazılı bir sözleşme imzalandığı, buna göre, ... Kaynak Suyu Tesislerinin ... Gıda tarafından ... Gıdaya devredileceği ... Gıdanın ortakları ....'nun da ... da %50 hisse sahibi olacağı, bir adi ortaklık sözleşmesi kurulduğu, ... Gıda'nın 06/08/2009 tarihinde ...

Köyünde şube işyeri açtığı, işletme ruhsatının da 30/06/2009 tarihinde ... Gıda tarafından alındığı, ancak ortaklığı oluşturan tarafların edimlerini yerine getirmediklerinden ortaklığın tam olarak kurulamadan feshedildiği, arsa sahibi ... ile ... Gıda arasında 29/7/009 tarihinde 21 maddeden ibaret olan ondört yıllık bir kira sözleşmesi imzalandığı, kira sözleşmesinin içeriğine göre 1.000.000 TL depozito ve 99.000TL 11 yıllık kira bedelinin nakten ve defaten ödenmiş olduğu, ...

3.Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınan değişik iş tespit raporuna göre davacı tarafın tesise yaptırdığını beyan ettiği imalatların bedellerinin toplamının yaklaşık 63.450,00 TL olduğu, diğer bir raporda ise yapılan makine,techizat ve tesisatın toplam tutarının 159.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında da tesise gidilip keşif yapıldığı ve rapor düzenlendiği, incelenen davacı yan ticari defterlerinde devir bedeli ve kira bedelinin ödendiğine dair kayıt görülmediği, 1.000.000TL depozitonun ise kayıtlı olduğu, ayrıca şube işyerine şişe ve kapak bedeli olarak toplam 26.003,86 TL tutarında mal ve gider harcaması yazıldığı,

talep edilen 26.000TL damacana bedelinin damacanaların bulunamaması, su ile birlikte satılmış olabileceği yada başka bir su bayisi olan davacı tarafından kullanılmış olabileceği gerekçesiyle reddi gerektiği gerekçesiyle 26.000,00 TL damacana bedeli talebinin reddine, davacının tesiste yaptığı imalat ve tadilatlar için 40.000,00 TL'nin davalılar ... Gıda San. Dış Tic. Ltd.

Şti. ve ...'dan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının devir ücretinden dolayı talebinin sözleşmede bu miktarın ödendiği belirtildiğinden kabulü ile 20.000,00TL nin davalı ... Gıda San. Dış Tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine, davacının depozito ve kira bedeli talebinin sözleşmede bu bedelin ...'na verildiği belirtildiğinden ...'ndan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davalı ...'nun 21.04.2019 tarihli sözleşmedeki imzasını inkar etmemiş olmasına ve sözleşmenin bedel içeren kısımlarının sonradan doldurulmuş olduğunu ispatlayamamış olmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, işletme devri ve kira sözleşmesinin ifa edilmemesi sebebine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacının işletmeye aldığı 26.000,00TL değerindeki damacanaların bedelinin tahsili istemi ise reddedilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan fatura ve sevk irsaliyelerinden anlaşıldığı üzere, davacı yan çok sayıda damacana siparişi vermiş, sevk irsaliyelerinde de damacanaların teslim edileceği yer ... tesisleri olarak gösterilmiştir. Ancak yargılama sırasında işletme adresine gidilip keşif yapıldığında söz konusu damacanalar bulunamamıştır.

Fatura ve sevk irsaliyelerine göre çok sayıda damacana alımı yapıldığı sabit olduğuna ve teslim adresi ... tesisleri olup damacanaların teslim edilmediğini ileri süren kimse olmadığına göre, keşfin yaklaşık beş yıl sonra yapılmış olduğu, damacanaların belli bir kullanım ömrü olduğu,

davacının iddiasına göre davalılar tarafından işi yapmasına engel olunup tesislere girişinin engellendiği gözetilerek davacının damacana bedeline ilişkin talebinin değerlendirilmesi gerekirken, varsayıma dayalı çıkarımlar yapılarak ve damacanalar halihazırda mevcut değildir denilerek sonuca varılması doğru olmamış, kararın bu yönden davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

3- Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin vekalet ücterine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.