Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/6178 K.2018/364

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17.03.2016 tarih ve 2015/614-2016/195 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin görme engeliler için yürüyüş rehberi başlıklı buluş için ...'ye 21.03.2008 tarihinde başvuruda bulunduğunu, başvurunun 2008 01900 başvuru no ile kayıt altına alındığını, başvuruların da tescil edilmiş patent ve faydalı modellere tanınan haklardan yararlandığını, davalı ... alt yapı işleri müdürünün müvekkilinden görme özürlüler için yürüyüş yolu için proje yapmasını istediğini, ancak daha sonra projeden vazgeçildiğini, davalı belediyelerin davalı şirkete ve bazı firmalara müvekkilinin izin ve rızası dışında proje konusu ürünleri ürettirdiğini,

davalıların eylemlerinin müvekkiline ait faydalı modele tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek faydalı modelden doğan hakka tecavüzün men'ini, maruz kalınan zararların tazmini amacıyla 10.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ili birlikte davalılardan tahsilini ve kararın ilanını istemiş. 24.09.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 36.288,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, davacının iddia ettiği gibi görme engelliler için bir ihale yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, husumetten davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davanın faydalı model üzerinde hak sahibi görünen kişilerden sadece biri tarafından açıldığını, diğer hak sahibinin davaya katılımı sağlanmadığını, davacının faydalı model başvurusu tarihinden çok daha önce faydalı model konusu ürünlerin üretilip kullanıldığını bu ürünlerin şehrin birkaç noktasına uyguladığını ancak verim alınamadığını, müvekkilinin söz konusu ürünleri sadece numune bazında ürettiğini bugüne kadar herhangi bir kar elde etme durumunun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine dair karar ile davalı ... ile davalı şirket hakkında faydalı modele tecavüzün men’ine dair karar kesinleştiğinden bu talepler yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına, davacının maddi zararının hesaplanması için kullandığı seçimlik hakkı uyarınca dava tarihi itibariyle 454,00 TL zararının bulunduğu gerekçesiyle 454,00 TL maddi tazminatın ve 1.500,00 TL manevi tazminatın hüküm tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Belediyesinden ve davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, tescilli tasarıma vaki tecavüz nedeniyle tazminat talebine ilişkindir. Mahkemece verilen ilk karar Dairemizin 08.06.2015 tarih 2015-1891 Esas 2015-7931 Karar sayılı ilamı ile “…Hakimin BK m. 42/2. başvurabilmesi için zararın özel mahiyeti dolayısıyla tespit edilmesinin imkansız olması, ya da gerekli delillerin bulunmaması gereklidir. Zarar nispeten kesin veriler yardımıyla tespit edilebiliyorsa BK m. 42/2 uygulanmaz.

Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde mahkemece zarar tespiti için iki kez bilirkişi raporu alınmış ancak raporlarda varılan sonuçlar farklı olduğu gibi raporlar denetime elverişli de değildir.

Bu durumda, patent uzmanı, inşaat ve mali müşavirden oluşan bir başka bilirkişi heyetinden rapor alınarak 8640 adet kilitli taş-parkeden dolayı davacının elde edeceği net kazanç hesaplattırılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken uyuşmazlıkta uygulanması imkanı bulunmayan BK'nın 42. maddesine göre maddi tazminatın belirlenmesi isabetli görülmemiş …” gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozma uyarınca karar verilmiş ise de bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında 26.07.2012 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda, davacı adına tescilli faydalı modele konu ürün için 100 TL/m2 birim fiyatı öngörülmüş olmasına rağmen, 18.02.2016 tarihli son bilirkişi heyeti raporunda, dava tarihi itibariyle kilitli taş bedelinin 0.15 TL/adet olduğu belirtilmiştir.

Hükme esas alınan son bilirkişi raporu çelişkiyi gidermediği gibi denetime de elverişli değildir. Özellikle bilirkişi raporunda birim fiyat için emsal alınan ürünlerin tescilli bir faydalı model hakkına dayalı olarak üretilip üretilmediği açıklığa kavuşturulmadan, kilitli taşın birim satış bedelinin rapora esas alınması doğru değildir.

Şayet dava konusu tescilli faydalı model konusu kilitli taş ürünü ile ilgili bir emsal fiyata ulaşılamaması halinde, raporlar arasındaki çelişkinin makul ve hakkaniyete uygun bir tazminat ile giderilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.