Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/6745 K.2018/2558

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/01/2016 tarih ve 2015/242-2016/5 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tanınmış "..." marka gözlükleri bulunduğunu, davalıların müvekkiline ait markanın birebir aynı taklit gözlükleri yurtdışıdan ülkeye soktuklarını, müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduklarını ileri sürerek, tecavüzün tesbiti ve meni'ni, ürünlere el konulmasını ve imhasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi 1.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre davacının istinabe ve tebliğ işlemleri için gerekli yargılama giderlerini verilen iki haftalık kesin sürede yatırmadığı, gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve verilen kesin sürede gider avansının mahkeme veznesine yatırılmamış olmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Somut uyuşmazlıkta;

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/242 Esas sayılı dosyasında açılan tazminat davasında mahkemenin 26/09/2015 günlü tensip ara kararı ile davacıya 1.000,00 TL eksik gider avansının tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde mahkeme veznesine yatırması hususunda kesin mehil verilmiş, ihtarname davacı vekiline 22.10.2015 tarihinde usulüne uygun tebliğ edilmiş mahkemece eksik gider avansının kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle 13.01.2016 gün 2016/5 sayılı kararla dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş,

Davacı vekilinin eksik gider avansını yasal süre içerisinde ... ile gönderdiği gerekçesiyle kararın bozulmasına ilişkin temyiz istemi sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda red edilerek yerel mahkeme kararı onanmıştır.

Sayın çoğunluğun onama gerekçesine katılamıyorum.

6100 sayılı HMK 114/1-g maddesinde "davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması" dava şartı olarak öngörülmüş,

Yasanın 115/2 maddesinde "avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde Mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği" düzenlenmiş,

Yasa'nın 449 maddesinde de "Bu kanunun uygulanmasıyla ilgili yönetmeliklerin, Adalet Bakanlığı tarafından yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılacağı" vaz edilmiştir.

Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine dair Yönetmeliğin Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Hizmetlerinde Tutulacak kayıtları başlıklı 171/m maddesinde "Posta Mutemet Kaydı"nın tutulmasının zorunlu bulunduğu, Yönetmeliğin 187 maddesinde de Posta mutemet Kaydının "1. Havale yolu ile gelen paraya ilişkin kayıt olduğu, 4. Başkan veya hakimin, posta merkezinden havale ve kıymetli kolileri almaya yetkili mutemetlerin adı, soyadı, memuriyet sıfatı ve tatbiki imzaları ile bunlardan başkasına ödeme ve teslimat yapılmasını o yer ... Müdürlüklerine bir yazı ile bildirileceği ...." öngörülmüştür.

... Yurtiçi Havale ve Posta Çeki Yönetmeliğinin 3/r maddesinde "Serbestçe girilemeyen yer; serbestçe girilip alıcısına ulaşılamayacak resmi veya özel kurum ve kuruluşlar" olarak ifade edilmiş, Yönetmeliğin 7/3 maddesinde de" serbestçe girilemeyen yerlerdeki kişiler adına gelen havale paralarının, ... işyerine başvuran alıcının kendisine, tayin etmek kaydıyla mutemet veya vekiline yahut kuruluşun mutemedine ödeneceği" düzenlenmiştir.

T.C. Anayasası'nın 36 maddesinde düzenlenen Hak arama hürriyeti mahkemeye erişim hakkını da içermektedir. Bu hal adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biridir. Mahkemeye ulaşmayı aşırı derecede zorlaştıran ya da imkansız hale getiren uygulamalar mahkemeye erişim hakkının ihlalidir.

Usul kurallarının, hukuki güvenliğin sağlanması ve yargılamanın düzgün bir şekilde yürütülmesi sonucu adaletin tecelli etmesine hizmet etmek yerine, kişilerin davalarının yetkili bir mahkeme tarafından görülmesi bakımından bir çeşit engel haline gelmeleri durumunda, mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiş olacaktır.

Mahkemeye erişim hakkına ilişkin sınırlandırmaların, kanuni olması, hakkın özünü zedeleyecek şekilde kısıtlamaması, meşru bir amaç izlemesi, açık ve ölçülü olması ve ilgilinin üzerinde ağır bir yük oluşturmaması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının havale hizmetinden yararlandığı ...'nin 28.11. 2014 günlü "Resmi Kurumlar ile Tüzel Kişilere Konutta Teslim Havale Kabulü" konulu tebliği gereğince, ...

Yurtiçi Havale ve Posta Çeki Yönetmeliğinin 3/r maddesinde yer alan "serbestçe girilemeyen yer" kavramının, serbestçe girilip alıcısına ulaşılamayacak resmi veya özel kurum ve Kuruluşları ifade ettiği, bu yerlerdeki kişiler adına gelen havale paralarının ... işyerine başvuran alıcının kendisine veya ilgilisine ödeneceği, sonuç olarak tüm resmi kurumlara yapılan havalelerde ödeme yerinin ... işyeri olduğu gözetildiğinde, davacı tarafından kesin süre içerisinde gönderilen havalenin (gider avansı) ilgili ... şubesinden teslim alınmasının, HMK Yönetmeliğinin 187 maddesi hükümleri de dikkate alındığında,

Mahkemenin sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, davacının dava açarken aynı şekilde ... havalesi ile 04.09.2015 tarihinde gönderdiği 100,00 TL'nin yerel Mahkemece yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde teslim alınarak sarfedilmesine rağmen, dava konusu gider avansının Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak alınmamasında mahkemece yeknesak bir uygulama sergilenmediğini göstermektedir.

Sonuç olarak, İzmir'de mukim davacı vekilinin açtığı davada, 04.09.2015 tarihinde ... havalesi ile gönderdiği 100,00 TL gider avansının mahkemece ...'den çekilerek işlemlerde kullanılmasına rağmen 22.10.2015 tarihinde kendisine tebliğ edilen ihtarnamede öngörülen kesin sürede eksik 1.000,00 TL gider avansına mahkeme adı ve dosya nosunu da bildirerek aynı usulden gönderdiği halde Mahkemece Yönetmelik hükümlerine aykırı davranılarak paranın ...'den çekilmemesi sonucu gider avansının gönderilmesinden yaklaşık 2 ay sonra yazılı şekilde karar verilmesi T.C. Anayasasının 3 maddesinde ifade edilen Mahkemeye erişim hakkı, HMK 27 maddesinde ifade edilen Hukuki Dinlenilme Hakkı ve HMK 30 maddesinde ifade edilen Usul Ekonomisi ilkesine aykırıdır.

Yerel Mahkeme kararının, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapılmak üzere Bozulmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kararın onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım