Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7139 K.2016/9125

Taraflar arasında görülen davada ... ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../04/2015 tarih ve 2010/96-2015/328 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olup, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen .../04/2016 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalılar vekili Av. ... ile davalılardan ....İnş. San. ve Tic.

Ltd. Şti. vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl ve birleşen davada, 1998 yılından beri donatılı zemin teknolojisi adı altında özel istinat duvarı imalatını gerçekleştirdiğini, bu sistem uygulanırken sistemin özellikle deprem yükleri altında en iyi sonuçları vermesi için şerit bağlantı yerlerinin belirlenmesi ve panel donatı detaylarının belirlenmesi ayrı ve özel bir araştırma gerektiğinden tüm bu sistemi bir bütün olarak ticari sır kapsamında geliştirdiğini,

şirket donatılı zemin teknolojisini geliştirme ve uygulama sürecinde ...’lı olarak ya da taşeron olarak birlikte çalıştığı kişiler ile işin gereği ticari sır olarak değerlendirilecek olan hususları asgari düzeyde paylaşmak durumunda kaldığını, işin niteliği gereği yapılan bu paylaşım sonucunda da yıllardır emek sarf ederek en üst düzeye getirdiği bu çalışmaların davalı ... tarafından kopyalanarak kullanıldığını, davalının 29.....2005 tarihinde çalışmaya başladığını, 09.02.2007 tarihinde kendi isteği ile işten ayrıldığını, İş Sözleşmesi'nin .... maddesinde sır saklama yükümlülüğünün düzenlendiğini,

davalının imzasının bulunduğu projelerde her türlü malzeme, aksesuar, kalıp ve proje bilgisinin koruma altına alınmış olması karşısında davalının bu bilgilerin sır olduğunu bildiğini ve bilecek durumda olduğunu, davalının

öğrendiği bu bilgilerin özellikle bu özel teknolojik duvarların tasarımı, tasarımı için geliştirilen bilgisayar programı, yine pafta çizimleri için geliştirilen özel bilgisayar programının sır olduğunu bildiği halde işyerinden ayrıldıktan sonra bunları kendi yaptığı tasarım ve projelerinde birebir uygulama çalışmalarına başladığını, buna ilişkin olarak davalının ... ....

Bölgesi .... ... ... .... ve ... .... ... .... ....’nün Vefa Üst Geçidi Proje ve Tasarımına ilişkin proje ve hesap raporu hazırladığı ve projeler incelendiğinde şirketin geliştirdiği sistem ile aynı olan sistemi ve bilgileri kullandığının tespit edildiğini, davalının ... kayıtları incelendiğinde 01.....2009 tarihinden itibaren davalı ... .... ....

Şti.’de çalışmaya başladığının tespit edildiğini, bu şirketin de uzun bir süre bir çok projede davacı şirketin taşeronu olarak çalıştığını, müvekkilince geliştirilen sistemi haksız rekabet hükümlerine aykırı olarak kullanmaya devam ettiklerini, davalı ...’ın davalı ... ... ...... Ltd.

Şti’nin ... ... .... .... ... .... .. arası Etüt ve Proje Mühendislik Hizmetleri İşinde müvekkili şirkete ait sistemi kullanarak donatılı zemin toprakarme duvar işlerini yaptıklarını tespit ettiklerini, davalının bu eylemlerinin TTK’nın 58.maddesinin b bendi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, asıl ve birleşen davada haksız rekabetin men’ine ve maddi durumun ortadan kaldırılmasına,

davacı şirketin TTK’nın 58.maddesi d-e bendi uyarınca haksız rekabet eylemi nedeniyle uğradığı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 30.000,00TL maddi tazminatın birlikte tahsilini talep etmiş, 08/04/2013 havale tarihli ıslah dilekçesi ile davalı şirket yönünden dava değerini 82.175,05 TL’ye yükseltmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 2010/96 esas sayılı dosyada alınan 01/04/2011 tarihli rapor ile 2010/268 esas sayılı dava dosyasında alınan .../03/2013 havale tarihli raporlar öz itibariyle dosya içeriğine uygun olduğundan hükme esas alındığı, davalı ... ve şirketin, davacı tarafından geliştirilen kalıp detayı, projelendirme pafta hazırlama özel notları gibi bilgileri kopyaladığı, kopyaladıkları bu bilgileri fiili olarak kullandıkları, davalıların bu eyleminin TTK'nın 57/... uyarınca haksız rekabet oluşturduğu,

haksız rekabette bulanan kişinin bu eylemini bilinçli olarak yapması şart olmayıp bu tür durumlarda kusurun varlığının aranmayacağı ancak tazminat talepleri değerlendirilirken kusurun varlığının ispat edilmesi gerektiği, davalı şirket tüzel kişi ve tacir olup basiretli davranmak zorunda olduğu, faaliyet alanı içerisindeki tüm işlemlerini hukuka uygun olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu,

davalı şirket işveren olan davacı ile taşerön ilişkisi çerçevesinde birçok projede davacı ile çalışırken öğrendiği yine davalı ...'dan davacı ile çalışırken öğrendiği bir kısım bilgileri davalı şirket bünyesinde çalışırken proje ve pafta elemanlarını aynen kullandığı gerekçesiyle işbu dosya ile birleşen (2010/268) 2013/30 esas sayılı dava dosyalarında davacının davasının kabulü ile her iki davalının davacı tarafından geliştirilen kalıp detayı, projelendirme, pafta hazırlama, özel notlar gibi bilgileri kopyalamak suretiyle kullandıkları, bu eylemlerin haksız rekabet oluşturduğu anlaşıldığından davalıların haksız rekabetinin men'ine,

davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile. 30.000,00 TL tazminatın davalı ... açısından 08/01/2010 tarihinden itibaren, davalı ... ....Tic. Ltd.

Şti. açısından .../01/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ıslah edilen 52.175,05 TL'nin ise sadece birleşen dosyanın davalısı şirketten ıslah tarihi olan 08/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

...-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 6762 sayılı TTK'nın 62. maddesindeki (6102 sayılı TTK'nın 60.) düzenleme uyarınca davalılara isnat edilen eylemlerin aynı zamanda suç teşkil etmesine ve buna bağlı olarak da ceza zamanaşımı sürelerinin uygulanması gerekmesine göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...-Asıl ve birleşen dava, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve maddi tazminat istemlerine ilişkindir.Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, 2010/96 esas sayılı dosyada alınan 01/04/2011 tarihli rapor ile 2010/268 esas sayılı dava dosyasında alınan .../03/2013 havale tarihli raporlar hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında “...Projelerin hazırlanmasında kullanılan şartname, bilgisayar programı, vb. gibi hususların tali unsur olup, esas unsurun uygulamaya esas teşkil eden proje paftalarının kopya edilip edilmediği olduğu, ... ... ...) şartnamesinin de bu sistemi geliştiren ...

Şartnamesinin hesap yönünden aynı formülleri ihtiva eden tercüme edilmiş bir versiyonu olduğu, bu tür yapıların projelendirmesinde yapılan hesaplamalar sonucunda ortaya çıkan hususları içeren proje paftaları hazırlanıp uygulamanın da bu paftalara göre yapıldığı,

söz konusu özel detaylar, kalıp sistemleri, vb. hususlar yalnız ve münhasıran proje paftalarında yer aldığından kopyalama işleminin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ancak davacı ve davalı tarafların hazırladıkları farklı projelere ait paftaların (pafta düzeni, detayları, pafta notları) mukayese edilmesi suretiyle gerçekleştirilebileceği, davalı tarafın davacı tarafından geliştirilen kalıp detayı, projelendirme pafta hazırlama özel notlar gibi bilgileri kopyaladığı...” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Davalılar vekili anılan rapordan sonra mahkemeye ibraz ettiği ....05.2011 tarihli dilekçesinde ... ... ...Fakültesine başvuruda bulunarak fakültenin görevlendirdiği ... ... ... .... .... ... ... .. tarafından hazırlanan 09.05.2011 tarihli raporu ibraz ederek söz konusu raporda “...İki çizim paftası karşılaştırılırken, asıl değerlendirilmesi gereken noktanın, hesap raporunda sunulan mühendislik hesapları ve bunlar sonucu ortaya çıkan çizimin kendisi olup, antet, pafta notları vb, inşaat aşamasında önemli detaylara işaret etmekle birlikte,

söz konusu davanın asıl konusunu oluşturan “kopyalama” eylemi içerisinde değerlendirmesinin oldukça subjektif olabilecek unsurlar olduğu, işveren idareye bağlı olarak, bu notların oldukça standartlaşabildiği, pafta notları, projenin geneli dikkate alındığında önemsiz sayılacak detaylar olup, davacının iddia ettiği gibi bir teknoloji veya şirket sırrı sayılabilecek özellikte bilgiler olmadığı, aynı alanda oluşturulan teknik çizimlerde benzerlik göstermesi muhtemel detaylar olduğu, özellikle 01.04.2011 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen “... / ...” türü karşılaştırmaların yersiz olduğu,

kullanılan şartname ve hesap yöntemi (veya hesap yöntemini kullanan bilgisayar programı) ortaya çıkan paftalara temel teşkil ettiğinden tali olarak kabul edilmelerinin mümkün olmadığı...” yönünde görüş bildirildiğini belirterek bilirkişi raporları ile ... .. ... ... .... .... tarafından hazırlanan 09.05.2011 tarihli teknik rapor arasındaki çelişkilerin giderilmesi için yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 293. maddesinde “tarafların, dava konusu olayla ilgili olarak, uzmanından bilimsel mütalaa alabileceği, sadece bu nedenle ayrıca süre istenemeyeceği, hakimin, talep üzerine veya resen, kendisinden rapor alınan uzman kişiyi davet ederek dinlenilmesine karar verebileceği, uzman kişinin çağrıldığı duruşmada hakimin ve tarafların gerekli soruları sorabileceği, uzman kişinin çağrıldığı duruşmaya geçerli bir özrü olmadan gelmemesi halinde hazırlamış olduğu raporun mahkemece değerlendirmeye tabi tutulmayacağı” hükmü düzenlenmiştir.

Buna göre tarafların bilirkişi dışında uzmanından bilimsel nitelikli görüş almaları mümkün olup, böylece özel ve teknik konularda tarafların uzman görüşünden yararlanmaları, iddia ve savunmalarını bu görüşlerle desteklemeleri mümkün olacaktır. Uzman kişinin dinlenilmesi imkanının getirilmesiyle bir yandan uzmanlık gerektiren konuların daha iyi aydınlatılması, diğer yandan çelişkili ya da eksik veya yanlış bilgilerle yargılamanın önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalılar vekilinin hükme esas alınan bilirkişi raporlarına karşı ileri sürdüğü ciddi itirazları karşılayacak, davalıların sundukları teknik rapor ile anılan bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderecek yeni bir rapor alınıp oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken davalılar vekili tarafından dosyaya ibraz edilen teknik rapor konusunda HMK'nın 293. maddesi hükmü de nazara alınarak bir değerlendirmede bulunulması gerekirken anılan teknik raporla ilgili olumlu olumsuz hiçbir değerlendirmede bulunulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de TTK'nın 58 nci maddesinde haksız rekabet nedeniyle zarar gören kimsenin maddi tazminat isteyebileceği belirtilmiştir. Kural olarak böyle bir istemin kabul edilebilmesi için davacının uğradığı zararı kanıtlaması gereklidir. Bu şekildeki tazminat davasında asıl olan, haksız rekabet nedeniyle davacının aktifinde azalma olduğunun iddia ve ispat edilmesidir.

Ancak, bu tür zararın ispat edilmesindeki güçlüğü dikkate alan kanun koyucu, TTK'nın 58/e maddesinde eylemin mali bakımından karşılıksız kalmaması bakımından haksız rekabette bulunanın davranışı sonucu elde etmesi mümkün bulunan menfaatin karşılığını da maddi tazminat olarak hükmetme yetkisini yargıca vermiştir. Davacı taraf da işbu davada tazminat talebini TTK'nın 58/e bendine dayandırmıştır.

Bu kapsamda maddi tazminat hesaplanırken “salt dava konusu iş ve haksız rekabet yarattığı iddia olunan eylem” nedeniyle davalıların elde etmesi mümkün görülen menfaatin hesaplanması gerekirken böyle bir ayrıma gidilmeden davalı şirketin ilgili dönemdeki mizanında görülen tüm gelir nazara alınarak yapılan hesaplama sonucu ulaşılan rakama hükmedilmesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.