Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7614 K.2017/6729

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/10/2015 tarih ve 2014/1131-2015/806 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yönetim kurulu üyesi olduğu ... A.Ş'nin içinde bulunduğu nakit sıkıntısı dolayısıyla İş Bankasından kullandığı krediye teminat olarak iki adet taşınmaz ile ... A.Ş. lehine iki adet senet verildiğini, ...

A.Ş’nin borcunu ödeyememesi nedeni ile müvekkilince toplamda 736.981,89 TL ödeme yapılarak borcun kapatıldığını, bu nedenle bankaya teminat olarak verilen taşınmazlar ile 29 adet senedin de içinde olduğu birçok senedin müvekkiline devredildiğini, temliknamelerde müvekkilinin bu senetlere BK 496 ve TBK 596 maddesi uyarınca kanunen halef olduğunun belirtildiğini, söz konusu senetlerin takip konusu yapıldığında ise davalı tarafça şikayet yoluna başvurularak icra mahkemesince ciro silsilesinde müvekkilinin adının geçmemesi ve ciro silsilesinin kopukluğu gerekçesi ile takibin iptal edildiğini,

ciro silsilesinde isminin geçmemesinin sahip oldukları hakkı ortadan kaldırmadığını, kefil sıfatı ile ödeme yapan müvekkilinin ... Bankası tarafından kendisine devredilen senetlerden dava konusu 10.05.2011 tarih, 4.000,00 TL bedelli senet üzerinde yetkili hamil olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takip konusu senetlerin karşılıksız olduğu, ciroların usul ve yasaya aykırı olduğu, bankanın senedi temlik etme hakkı bulunmadığı, bankanın tahsil cirosu ile devredebileceğini, temlik veya rehin cirosu ile ciro edemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu senedin de içerisinde bulunduğu senetlerin, dava dışı ... ve İnşaat A.Ş. ile T. ... Bankası A.Ş. arasında akdolunan Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmesi nedeniyle kredinin ön teminatı mahiyetinde verildiği, kredinin, davacı tarafından müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla ödenmesini müteakip krediye teminat/ipotek olarak verilen taşınmaz ipoteği ve senetlerin davacıya devrinin yapıldığı, krediye ön teminat olarak verilen davaya konu 10.05.2011 tarih, 4.000,00 TL bedelli, borçlusu davalı, alacaklısı ... ve İnşaat A.Ş. olan senette ciro silsilesine göre yetkili hamilin belirlenmesi gerektiği, davacı ...'un yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kefil sıfatıyla yapılan ödeme sonucunda banka tarafından kendisine temlik edilen senetten dolayı yetkili hamil olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen, tespit davası, bir hakkın veya bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi için açılan bir dava türüdür.

Tespit davası eda davasının öncüsü durumunda olup, aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, eda davası açılması mümkün olan hallerde davacının tespit davası açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması şarttır. Somut olayda davacı maddi olgu olarak yetkili hamil olduğunun tespitini talep etmiş olup, HMK m.105 gereğince eda davası açabilecekken maddi olgunun tespitini talep etmesinde güncel bir yararı bulunmamaktadır.

Buna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru değil ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK 437/7. maddesi gereğince açıklanan bu gerekçe ile onanmasına karar vermek gerekmiştir.