Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7688 K.2018/1371

....

Taraflar arasında görülen davada ..... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/02/2015 gün ve 2014/571-2015/73 sayılı kararı onayan Daire’nin 17/02/2016 gün ve 2015/14964-2016/1643 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalı adına kayıtlı "...." isimli tekneye motorin satışı yapıldığını ve alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak, davalının yetki ve borca itirazda bulunduğunu, itirazın haksız olduğunu zira, müvekkilinin ikametgah adresi .... olup, sözleşmenin ifa yeri de ..... olduğundan takibin yetkili yer icra dairesinde başlatıldığını, motorinin, ......

Ticareti Genel Müdürlüğü nezdinde internet ortamında tutulan yakıt alım defteri verilerek kontrol edilerek, söz konusu teknenin ihrakiye alma hakkı teyit edildikten sonra, sevk irsaliyesi düzenlenmek suretiyle tekneye teslim edildiğini, teslim sırasında teslim tutanağı da düzenlendiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır. Davacı vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Dava, davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İİK'nin 50. maddesine göre, “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” Bu hüküm uyarınca yetkili icra dairesinin belirlenmesi açısından mülga HUMK'a atıfta bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK'nin 447/2. maddesi uyarınca “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” İİK 50. maddesinde uyarınca yapılan atıf doğrultusunda yetkili icra dairesinin HMK'nin bu husustaki hükümleri uyarınca belirleyeceği sonucuna varılmaktadır.

HMK 19. maddesinde “Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir” hükmü düzenlenmek suretiyle yetki itirazının şekli ve zamanı ile usule uygun yetki itirazının bulunmaması halinde ne yapılması gerektiği düzenlemiştir.

.../...

Somut olayda, taraflar arasında var olduğu iddia edilen ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturalara dayanılarak davalı aleyhine ..... 1. İcra Müdürlüğünün 2014/1937 esas sayılı takip dosyasında icra takibine başlanılmış, davalı vekilince süresinde borca ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi nedeniyle takip durmuştur.

Davalı vekilince takip dosyasına sunulan 03.03.2014 tarihli yetki itirazını içerir dilekçede “...müvekkilimizin adresi ...... olup yetkili icra müdürlüğü İskenderun'dur...kabul ettiğimiz anlamına gelmemek kaydıyla alacaklı tarafından sözleşme yapıldığının ispatlanması halinde dahi sözleşmenin yapıldığı yer ve sözleşmenin ifa yeri İskenderun'dur” denilerek dosyanın yetkili ..... İcra Dairesi'ne gönderilmesi talep edilmiştir.

Davaya cevap dilekçesiyle de, “Borçlunun yerleşim yeri olan ..... Mahkemeleri yetkili yer mahkemesidir.

Kaldı ki ödeme emri dahi ..... adresine tebliğ edilmiştir...kabul ettiğimiz anlamına gelmemek kaydıyla alacaklı tarafça iddia edilen motorin satışı ile ilgili bir sözleşme yapılıp-yapılmadığının ispatlanması halinde dahi sözleşmenin yapıldığı yer ve sözleşmenin ifa yeri ...’dur...İskenderun Mahkeme ve İcra daireleri yetkilidir....” denilerek, dosyanın yetkili olan İskenderun Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini istenmiştir.

İcra takip talebi ve ödeme emrinde, yine dava ve cevap dilekçesinde davalının adresi “.....” olarak gösterilmiş, ödeme emri ve dava dilekçesi davalıya bu adreste tebliğ edilmiş; davalının mernis adresinin de “.....” adresinde olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Yetkili icra dairesi davalı tarafından ticari ilişki kabul edilmediğinden HMK 6. maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri olan ...... İcra Müdürlüğü olup, davalı tarafından yetkili icra dairesinin ...... olarak belirtilmesi karşısında usule uygun bir yetki itirazının varlığından söz edilemez.

O halde, mahkemece usule uygun yetki itirazında bulunulmadığı, takibin yapıldığı icra dairesinin bu nedenle yetkili hale geldiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu suretle; davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 17/02/2016 tarihli 2015/14964 Esas 2016/1643 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

....