Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7752 K.2018/2215

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ....03.2016 tarih ve 2015/60-2016/91 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20.02.2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı anonim şirketin 06/03/2014 tarihli genel kurul toplantısında gündemde olamamasına rağmen yönetim kurulu başkanının önerisi üzerine davalı şirkete ait olan ve şirkete ait hastanenin faaliyet gösterdiği taşınmazın satılması için yönetim kuruluna yetki verilmesine dair 8 numaralı kararın alındığını, davacı ...’in dava konusu genel kurula katılmadığını, anılan kararın gündemde bulunmadığından ...'nın 413/.... maddesine aykırı olduğu gibi, anonim şirketin temel yapısını bozan ve sermayenin korunması hükümlerine de aykırı bulunduğundan ...'nın 447/c maddesi gereğince mutlak butlanla batıl olduğunu,

dava konusu genel kurul kararında sözü edilen taşınmazın davalı şirketin en önemli hatta tek mal varlığı olduğunu, satılması halinde şirketin faaliyetsiz kalacağını, bir anlamda feshinin sözkonusu olacağını, fesih kararı alınabilmesi içinde toplantı gündeminde açıkça yer alması gerektiğini ileri sürerek davalı şirketin 06/03/2014 tarihli genel kurul toplantısında alınan 8 numaralı kararın mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine, aksi kanaate varılması halinde ise söz konusu kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu davalı şirket genel kurulunda alınan kararın butlanını veya iptalini gerektirir bir sebep bulunmadığını, davanın süresinde açılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı şirketin 06/03/2014 tarihli genel kurul toplantısında alınan “8” nolu kararın gündeme bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bu aykırılığın müeyyidesinin iptal edilebilirlik olduğu, iptal davası bakımından ... md. 445'te öngörülen üç aylık hak düşürücü sürenin geçirildiği, anılan kararın ... md. 447 bağlamında anonim şirketin temel yapısını bozan ve sermayenin korunması hükümlerine aykırılık içermediği ve butlanının ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞIOY

1- Dava, anonim şirket genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. ...- Somut olayda, 06.03.2014 tarihli genel kurul toplantı gündeminde olmadığı halde, toplantı sırasında davalı şirketin faaliyet göstermiş olduğu binanın satılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmiştir. ...- Mahkemece, gündeme bağlılık kuralına aykırılığın müeyyidesinin iptal edilebilirlik olduğu ve davacının üç aylık süre içerisinde dava açmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4- Doktrin ve uygulamada, anonim şirketler genel kurul kararlarına karşı açılabilecek davaların; yokluk, butlan ve iptal davaları olduğu konusunda bir görüş ayrılığı bulunmamaktadır. Bununla birlikte hangi durumlarda iptal, butlan veya yokluk davası açılabileceği konusunda bir görüş birliği bulunmamaktadır. Kanun koyucu ... 446.

Maddesinde iptal sebeplerini genel olarak, kanuna, sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırılık olarak saymışken, butlan sebeplerini ise 447.maddede tadadi olmayacak şekilde saymıştır. Buna karşılık hangi hallerde yokluk hukuki sebebine dayalı olarak dava açılabileceği ise uygulama ile belirlenmiştir. Uygulamada özellikle yokluk ve butlan hukuki sebepleri arasında kesin bir sınır çizmek her zaman pek mümkün görünmemektedir.

Öğretide ise bir anonim şirket kararının yokluk sebebine dayalı olarak geçersizliğini talep edebilmek için, iptali istenen genel kurul toplantısının zorunlu ve kurucu unsurunun bulunmaması, butlan hukuki sebebi için ise kanunun emredici düzenlemesine aykırılık hallerinin varlığının aranması gerektiği hususunda neredeyse görüş birliği mevcuttur (Geniş açıklama için bkz. M. Bahtiyar, Ortaklıklar Hukuku, s. 204-205.).

5- 6102 S. ...’nın 413.maddesi uyarınca, gündemde bulunmayan konuların genel kurulda müzakere edilemeyeceği ve karara bağlanamayacağı (YK üyelerinin azli, olağan toplantıda bilançonun (finansal tabloların) görüşülmesi vs. istisnalar hariç) emredici şeklide düzenlendiği konusunda bir görüş ayrılığı bulunmamaktadır. Zira anonim ortaklıklarda gündeme bağlılık, kanun koyucu tarafından emredici düzenlemeyle bir nevi, toplantının kurucu değil ancak mutlak ve zorunlu unsuru olarak görülmüştür. Bu haliyle, gündeme uyulmaması, gerek 6102 S. ...’nın 447 ve gerekse TBK 27.maddeleri kapsamında kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmalıdır.

6- 6102 S. ...’nın 446 maddesi (eTTK 381/1) uyarınca, zaten var olan gündemin gereği gibi ilan edilmemesi bir iptal sebebi olarak öngörülmüş ise de, gündemde olmayan bir maddenin toplantı sırasında karara bağlanması emredici kanun hükümlerine aykırılık sebebiyle butlan hukuki yaptırımına tabi tutulmalıdır (Halil Arslanlı, A.Ş. II-III, s. 22; Oğuz İmregün, AO, s.119. Gönen Eriş, ..., s. 1081. Tuğrul Ansay, A.Ş., s.163. Tekinalp/Çamoğlu, Ortaklıklar Hukuku, s.477).

Keza Hirsch de 1926 T. eTTK’nın m. 372’deki bugünkü düzenlemeye benzer düzenlemesiyle ilgili olarak eserinde, “Ruznameye (gündeme) dercedilmemiş hususlar hakkında karar ittihaz edilemez. Bu kaideye aykırı ittihaz edilen karar mutlak surette hükümsüzdür” demek suretiyle, gündemde bulunmayan hususların karara bağlanmasının iptal değil, hükümsüzlük sebebine tabi tutulması gerektiğini savunmuştur (E.Hirsch, Tic. Huk. Dersleri, 1948, s.290-291).

7- Butlan sebepleri ...’nın 447.maddesinde sınırlı olarak sayılmamakla birlikte, sermayenin korunması ve eşitlik prensibi anonim şirketlerin temel yapısına aykırı kararlar açıkça butlan sebebi sayılanlar arasında gösterilmiştir. Gündemdeki konular itibariyle toplantıya katılmayan ortak, bu suretle değiştirilen gündem konusu hakkında, diğer ortaklar gibi genel kurul toplantısında söz alma, aksi görüşü savunma, diğer üyeleri uyarma, aydınlatma ve etkileme ile oy kullanma haklarından mahrum bırakılmıştır. Öte yandan, toplantıda şirketin ana faaliyet konusu olan hastanecilik hizmetlerini yürüttüğü hastane binasının satılmasına karar verilmesi, sermayenin korunması açısından da önemli sonuçlar içeren bir karar olduğu gözden uzak tutulmamalıdır.

8- Bir ortağın genel kurul toplantısına katılması, hatta karara olumlu oy kullanması halinde dahi, (MK ...’deki haller hariç) butlanla batıl bir genel kurul kararının iptalini talep edebilmesine engel değildir. Somut olayda ise kanımca MK. ...’nin tatbikini gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

Yerel mahkeme kararının yukarıdaki gerekçelerle bozulması gerektiği düşüncesinde olduğumdan, onama yönünde görüş bildiren Dairemiz çoğunluk görüşüne katılmıyorum.