Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/802 K.2016/4947

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/05/2014 tarih ve 2013/224-2014/136 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davaya konu 3.135 TL tutarlı çekin müvekkili şirket yetkilisine ait aracın bagajından çalındığını, bu çekin ... tarafından kırdırma isteği ile factoring şirketine fakslandığını,.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/152 Esas sayılı dosyası ile davaya konu çekinde içinde bulunduğu çekle ilgili iptali yönünden dava açıldığını, mahkemece istirdat davası açmaları için 7 günlük süre verildiğini, bu davanın açıldığını, ...'ın çekleri kırdırmaya çalıştığını, çalınmadan haberdar olduğunu, çekteki hamilin ... şirketinden sonra müvekkili olduğunu, çek bedelinin tahsili halinde bu bedelin 18/4/2013 tarihi itibariyle ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Faktoring vekili, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi konumunda olduğunu, ...'ın talebi üzerine sözleşme yapıldığını, çekle ilgili ödeme yasağının çekle ilgisi olmadığını, sonradan ödeme yasağı kararının olduğunu öğrendiklerini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., davacının davasına bir itirazının olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini savunmuştur.

...-..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dava konusu çek incelendiğinde keşidecinin ... lehtarının .... olduğu, çekin lehtar ...'dan ...'e ondan ... otomotiv şirketi adına ...'e ondan ...'ya ondan ise ....'in sahibi ...'a ciro edildiği, en son ....'ye geçtiği, davalı şirketin factoring şirketi olması nedeniyle çekin ne şekilde eline geçmiş olduğuna dair kendinden önceki hamille yapılan factoring sözleşmesini ve fatura örneğini dosyaya sunduğu, çeki usulüne uygun düzenlenmiş factoring sözleşmesi ve faturaya dayalı olarak kabul ettiği, davacının dava açtığı ...'nın dava konusu çekle bir ilgisi bulunmadığı,

davaya konu çekin son hamili de olmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine; davalı ...'ın ise çeki elinde bulunduran hamil olmadığı istirdat davasının muhatabı olmadığı, bu davalı hakkında istirdat davasının açılmasını gerektirir bir durum bulunmadığı gerekçesiyle hakkında açılan davanın reddine; davalı ... şirketine yönelik ise, davacının yetkili ve meşru hamil olduğunu kanıtlamayamadığı gibi çeki factoring sözleşmesine uygun olarak ve faturaya dayalı olarak kabul eden davalı şirketin iktisapta ağır kusurlu olduğunu ve kötüniyetli olduğunu da kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava konusu çekin davalı ... elinde bulunduğunun ve bedelin henüz tahsil edilmemiş olduğunun anlaşılmasına ve çek istirdatı davasında husumetin çek hamiline yöneltilmiş bulunmasına ve davacı vekilinin ... ve ... aleyhine açtığı davanın reddinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, çek istirdatı davası olup mahkemece, davacının çek hamili olduğunu kanıtlayamadığı ve hamilin ağır kusurlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, her ne kadar çek üzerinde davacının cirosu bulunmuyor ise de, davacı çeki ... - ...'ten beyaz ciro ile aldığını iddia etmiş ve buna dair ...

Otomotiv tarafından düzenlenen faturayı ibraz etmiş olup ayrıca ticari ilişkiyi ve çekin de bu ticari ilişki nedeniyle alındığını ispata yönelik kendi ticari defterlerine de delil olarak dayanmıştır.

Bu durumda, bu deliller incelenmeden davacının yasal hamil olmadığının kabulü doğru olmadığı gibi, cirantalardan ... ile ... arasında gerçekleşen bir alım satım ilişkisi olmadığı, bu yönde düzenlenen faturanın sahte olduğu davacı tarafından iddia edildiği gibi ciranta ...'da böyle bir alım satım ilişkisinin tarafı olmadığını ve çekteki ciro imzasının da kendisine ait olmadığını savunmuş olmasına rağmen bu konuda da herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Ayrıca, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinin 1 ve 3. fıkraları ile Finansal Kiralama ve Finansman Şirketleri'nin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesi hükmü de incelenip değerlendirilmeksizin davalı Faktoring Şirketi'nin kusurlu olmadığının kabulü de doğru olmayıp kararın açıklanan bu gerekçeler uyarınca bozulmasına karar vermek gerekmiştir.