Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/8210 K.2016/8157

Taraflar arasındaki davada ... Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 22/05/2015 tarih ve 2015/339 sayılı karar, taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin yurtdışına aşılı karpuz fidesi ihraç ettiğini, bu kapsamda davalı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiğini, ancak fideler uygun sıcaklık şartlarında taşınmadığından varma yerinde yapılan kontrollerde yanmış ve canlılığını yitirmiş ve tarımda kullanılamayacağının tespit edildiğini, oluşan zarardan davalının poliçe gereği sorumlu olduğunu ileri sürerek zararının tazmini amacıyla sigorta tahkim heyetine başvuru yapmıştır.

Davalı vekili; davacı tarafından taşınacak malın canlı fide olduğunun söylenmediğini, bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davranıldığını, taşımanın dar kamyon klozuna göre yapıldığını, buna göre gerçekleşen hasarın genel şartlarda sayılan hallerden olmadığından teminat dışı olduğunu savunarak başvurunun reddini istemiştir.

Sigorta uyuşmazlık hakem heyetince; davacının taşınan malın canlı fide olduğunu sigorta şirketine bildirmediği, davalının da buna göre teminatı belirlediği ancak teminatın kapsamına dair akidine yeterli bilgi vermediği, hasar poliçe kapsamında olmamakla birlikte her iki tarafın da bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davrandığ, tarafların yüzde elli oranın da kusurlu bulunduğu gerekçesiyle 28.617,48 EURO tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Tarafların uyuşmazlık hakem heyeti kararına itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nce dosya incelenmiş ve kusurun taraflar arasında yüzde elli oranında paylaştırılmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle itirazların reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı tazminat talebine ilişkin olup, taraflar tahkim yoluna başvurmuş, uyuşmazlık hakem heyetince verilen karara tarafların itirazı üzerine itiraz hakem heyetince verilen karar taraflarca temyiz edilmiştir. Davalı; taşınacak malın canlı fide olduğunun kendisine bildirilmediğini savunmuş, davacının bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davrandığı gerekçesiyle kusurun yüzde ellisi davacı üzerinde bırakılmış; aynı şekilde bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği ve poliçenin teminat kapsamı hakkında sigortalısını aydınlatmadığı gerekçesi ile de davalı yüzde elli kusurlu bulunmuş, böylece kusur taraflar arasında

paylaştırılmıştır. Ancak sigorta poliçesi incelendiğinde sigorta konusu emtia cinsi olarak “muhtelif canlı ürünler-fide” açıklaması yer almaktadır. Bu haliyle düzenlenen poliçe ile emtianın nakliyesi gerçekleştirilmiş ve varma yerinde fidelerin yapraklarının kuruduğu ve yandığı tespit edilmiş, alıcı firma tarafından emtia kabul edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1421. madde düzenlemesine göre, “Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur.” Bu durumda sigorta koruması altındaki emtia zarar gördüğünden poliçe kapsamında sigortalının zararının giderilmesi gerekecektir.

Davacı sigortalı, sigorta şirketince taşınacak emtianın niteliğinin ve +12derecede taşınması gerektiğinin bilinmesine rağmen kendilerine sigortanın teminat kapsamı hakkında yeterince bilgi verilmediğini ve sigorta şirketinin aydınlatma yükümlülüğüne aykırı davrandığını ileri sürerek kendisine kusur izafe edilemeyeceğini savunmaktadır.

Nitekim 6102 sayılı TTK'nın 1423. maddesi ile de sigorta şirketinin aydınlatma yükümlülüğü düzenlenmiş olup, buna göre “sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir.

Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur.

Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir.” Buna göre; sigorta poliçesinde emtianın niteliği belirtildiğine ve buna rağmen davalı sigortacının yeterli koruma kapsamı sunmayan poliçe tanzim ettiği ve poliçenin içeriğine ilişkin aydınlatma yükümlülüğüne aykırı davrandığı sabit olduğuna göre; davacı sigortalının bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davrandığı gerekçesiyle kusur oranlarının değerlendirilmesi ve taraflar arasında kusurun paylaştırılması doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.