Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/9527 K.2016/7952

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/10/2015 tarih ve 2014/123-2015/1078 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2014/64, 2014/65 ve 2014/396 E. no'lu dosyaları ile müvekkilinin alacağına yönelik girişilen takibe davalıların haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, depo kararı verilmesini, depo kararına rağmen borç ödenmez ise davalı şirketlerin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, İİK'nın 154. maddesine göre iflas davalarında görevin borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine ait olduğu, ...'nın 23.07.2015 gün ve 1157 sayılı kararı ile ... yargı çevresinde müstakil asliye ticaret mahkemesi kurulduğu ve 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiş olmakla, davaya bakmak görevi ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, bayilik sözleşmesine dayalı cari hesap alacağına ilişkin iflas istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İİK'nın 154/III. maddesi uyarınca iflas davası, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinde açılır. Bu bakımdan İİK, iflas davalarında ticaret mahkemesini görevli mahkeme olarak göstermiştir. 6102 sayılı TTK'nın 5/4 maddesi gereğince de, asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmemekte, asliye hukuk mahkemesince davaya devam edilmesi icap etmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, davalılar aleyhinde iflas istemiyle 24/02/2014 tarihinde asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açılmıştır. Dava tarihinde, ...'de müstakil ticaret mahkemesinin bulunmaması nedeniyle, 6102 sayılı Yasa'nın 5/4 maddesi gereğince ticari nitelikteki uyuşmazlığa bakmaya davanın açıldığı asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Ancak yargılama sırasında ...'nın 23/07/2015 tarih 1157 sayılı kararı ile ... Adliyesi'nde 07/09/2015 tarihi itibariyle asliye ticaret mahkemesi faaliyete geçmiş olup, uyuşmazlıkta artık asliye ticaret mahkemesi görevli bulunduğundan, asliye hukuk mahkemesince dosyanın asliye ticaret mahkemesine re'sen devredilmesine (aktarılmasına) karar verilmesi gerekmektedir.

Bu halde bir görevsizlik kararı söz konusu olmadığı için, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesine yer olmadığı gibi, iki hafta içinde görevli mahkemeye başvurulmasına ilişkin HMK'nın 20 maddesi hükümlerinin uygulanması da söz konusu değildir.

Yerel mahkemece, 16/10/2015 gün 2014/123 E. ve 2015/1078 K.sayılı ilamla görevsizlik kararı verilmiş ise de, bu karar Yargıtay HGK'nın 04/10/2006 gün 8/597- 623 sayılı kararında vurgulandığı üzere teknik anlamda bir görevsizlik kararı değil, özel mahkemenin yargı çevresinde sonradan faaliyete geçmiş olmasından kaynaklanan, kendine özgü bir devir (aktarma) kararı niteliğinde ve kesindir.

Bu durumda yerel mahkemece 16/10/2015 günlü kesin nitelikteki devir kararı üzerine dosyanın asliye ticaret mahkemesine re'sen gönderilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu kararın görevsizlik kararı olarak nitelendirilmesi suretiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi ve görevli mahkemeye başvurulmasına ilişkin HMK'nın 20 maddesi hükümlerinin uygulanması kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.