Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/9766 K.2018/2418

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/05/2016 tarih ve 2014/275-2016/106 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin grafiker olduğunu, ...

Belediyesinin 2005 yılında hazırladığı “Çocuklara Trafik Bilgileri ve Eğitimi” adlı kitapta yer alan karikatür, grafik çizim ve resimleri kendisinin hazırladığını, davalı tarafından yayımlanan "Çocuklar Trafik Kazalarına Dur Duyelim" adlı kitapta izinsiz olarak kendi eserlerinin kullanıldığını, haklarının devri konusunda anlaşma yapmadığını, davalı tarafından müvekkilinin mali ve manevi haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile FSEK m 68/1’e göre şimdilik 5.000 TL maddi, 5.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

eserlere tecavüzün ref'i'ne, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 39.000 TL’ye çıkarmıştır.

Davalı vekili, dava konusu kitapçığın basımının belediyeleri tarafından ihale edilerek hizmet alımı işi çerçevesinde gerçekleştirildiğini, ihale sözleşmesi ve teknik şartname incelendiğinde telif hakları da dahil olmak üzere hukuki ve yasal bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu karikatür, grafik çizim (...) ve resimlerin yüklenici ... Reklam Şirketi tarafından davacının kitabının basımını yapan ... Grafik’ten satın alınması dolayısıyla telif haklarını ihlal eden bir durumun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının eser sahibi olduğu, 13 adet grafik resmin izinsiz olarak işlenme ve yayma ve çoğaltma hakkının ihlal edildiği, her grafik resmin değerinin rayiç olarak 1.000 TL olduğu, 13 adet resim için 13.000 TL ödenmesi gerektiği, bunun 3 katı olan 39.000 TL’nin tazminat olarak davacıya ödenmesi gerektiği, taraflar arasında farazi sözleşme kurulmuş olduğundan men konusunda karar verilmesine yer olmadığı,

hakkaniyet gereği 5.000 TL manevi tazminatın uygun olduğu gerekçesiyle 39.000 TL maddi tazminatın, 5.000 TL manevi tazminatın 08.06.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, taraflar arasında farazi sözleşme kurulmuş olup men konusunda karar verilmesine yer olmadığına, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, eser sahipliğinden doğan haklara tecavüz iddiasına dayalı maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda çoğaltma ve yayma hakkı davacıya ait olan 13 adet grafik eserin davalı Belediye tarafından eğitim kitapçığında izinsiz olarak kullanılması şeklinde gerçekleşen tecavüz olayında mahkemece her bir grafik eser yönünden davacının talep edebileceği çoğaltma ve yayma hakkı bedelinin 1.000 TL olduğu varsayımı ile hüküm kurulmuştur.

Davacıya ait grafik eserlerin daha önce kendisinin izniyle ... Belediyesi tarafından benzer amaçla çıkarılan kitapçıkta da kullanıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Buna göre ...

Belediyesi’nden, kaç adet kitapçıkta hangi miktar grafik eserin kullanıldığı ve bu kullanım nedeniyle davacıya ne kadar ücret ödendiğinin tespiti ve davaya konu kitapçığın ilim edebiyat eseri özelliği de gözetilerek söz konusu kitapçığın hazırlanması ve satılması aşamalarında böyle bir eser için varsayımsal baskı sayısı da dikkate alınarak davacının çoğaltma ve yayma hakkının ihlali nedeniyle talep edebileceği mali hak bedelinin tespiti gerekir.

FSEK 68. madde uyarınca hak taleplerinde sadece baskısı yapılmış ve dağıtıma tabi tutulmuş eser nüshaları yönünden davalı Belediyenin hak sahibi olacağının kabulü gerekirken davaya konu grafik eserlerin bütün mali haklarının davalı Belediyeye geçtiği varsayılarak eser bedelinin tespiti ile bu bedel üzerinden tazminat hesabı yapılarak hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenlerle davalı Belediye yararına bozulması gerekmiştir.