Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/1727 K.2018/7985

Taraflar arasında görülen davada ...(Kapatılan) ....Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 22/.../2016 tarih ve 2014/136-2016/268 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ...'da bulunan "Toprak Villaları" adıyla bilinen villalardan ... kapı numaralı villanın tüm projelerinin müvekkiline ait olduğunu, ancak, müvekkilinin tesadüfen bu projenin tümden değiştirildiğini, eserin bütünlüğünün bozulduğunu, aslına aykırı ve uygun olmayan malzemeler kullanılması sonucunda projenin özgünlüğünün yitirildiğini gördüğünü, bu durumun müvekkilinin haklarına zarar verdiğini ileri sürerek, projesi müvekkiline ait binanın izinsiz ve imar yasasına aykırı değişikliklerinin bedeli davalıdan peşin alınmak suretiyle kal'ini, ....000 TL maddi ve ....000 TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddialarının aksine, müvekkili tarafından yapılan bir inşaat bulunmadığını, zira dava tarihi itibariyle taşınmazın malikinin müvekkili olmadığını, izinsiz ve imar yasasına aykırı olarak da yapılan bir tadilatın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı tarafından meydana getirilen site projesinin tüm yapıları da içerecek şekilde bir bütün olarak güzel sanat eseri niteliğinde olduğu,

davaya konu site projesinin tip bir proje olarak algılanamayacağı, zira yapılar arasında farklılar bulunduğu ancak dışarıdan bakanların site topluğunun tek bir tasarımın ürünü olduğunu düşünebileceği, davalının davacıdan izin almadan yaptığı tadilatların zorunlu tadilat niteliğinde olmadığı ve gerek davaya konu yapının gerekse de yapıların topluluğunun estetik bütünlüğünü zedeleyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kal talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-)Dava eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüz edildiği iddiasına dayalı, maddi ve manevi tazminat, kal ve hükmün ilanı istemlerine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 297 ve 298. maddeleri uyarınca mahkeme kararları, asgari olarak iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, incelenen maddi ve hukuki olayın özünü, mahkemeyi sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmelidir. Anayasanın 141. maddesinin .... fıkrası hükmü de mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiğini düzenlemektedir. Dolayısıyla gerekçe, bir hükmün olmazsa olmaz unsurudur.

Taraflar, ancak kararlara konulması gereken gerekçeler sayesinde hükmün hangi maddi ve hukuki nedene dayandırıldığını anlayabilirler. Ayrıca, karar aleyhine yasa yollarına başvurulduğunda da Yargıtay incelemesi sırasında gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı denetlenebilir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay incelemesi ancak bir kararın somut olaya uygun gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir.

Öte yandan, yazılacak kararın gerekçesiyle hüküm kısmı arasında bütünsellik esastır. Başka bir anlatımla, gerekçe ile hüküm birbirine bağlı olup, çelişki bulunmaması gerekir. Nitekim, HMK’nın 298/.... maddesinde de gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun ....4.1992 gün ve 1991/7 esas 1992/4 sayılı kararında da kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni sayılacağı içtihat edilmiştir.

Somut olayda, mahkemece, hükmün gerekçe kısmında karar kesinleştiğinde hüküm özetinin ilanına karar verilmesi gerektiği yönünde ifadeye yer verildiği halde hüküm fıkrasında fazla talebin reddine şeklinde hüküm tesis edilmek suretiyle hükmün ilanı talebinin reddedildiği ve bu itibarla gerekçe ve hüküm arasında çelişki oluştuğu anlaşıldığından hükmün anılan nedenle re'sen bozulması gerekmiştir. ...-) Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.