Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/222 K.2018/5688

Taraflar arasında görülen davada ... ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.06.2016 tarih ve 2014/1973-2016/641 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının ... hava alanından gidişli dönüşlü aldığı biletle Amerika’dan dönüşte valizlerinden birisinin kilidinin kırılarak içinde bulunan eşyalarının hepsinin çalındığını, davacının davalı firmaya yaptığı başvuru üzerine, hasar raporu düzenlendiğini, kurumun 28.....2014 tarih 5485 sayılı cevabi yazısı ile hatayı kabul ettiğini, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu fişleri ve kredi kartı ekstresi uyarınca toplam 4.498,02 USD zararının olduğunu, kaybolduğu belirtilen eşyaların ticari amaçla alınmadığını, davacının toplam maddi zararının ....179,01 TL üzüntü ve hayal kırıklığından doğan manevi zararının ise ....000,00 TL olduğunu iddia ederek toplam ....179.01 TL tazminat alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşımanın ...... arasında yapıldığını, davaya Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacı ile davalı arasında şartları bilette yazılı olan bilet metni ile gönderme yapılan Ortaklık Yolcu ve Bagaj Taşıma Genel Şartlarının geçeri olduğu taşıma akdi kurulduğunu, bu taktirde davaya Varşova Konvansiyonu hükümleri ve sözleşme şartlarının uygulanması gerektiğini, davacının bagajda bulunduğunu iddia ettiği kıymetli eşyaların Yolcu ve Bagaj Taşıma Genel Şartlarının 9.1.... maddesi gereğince bagaj içerisinde taşınmaya müsait olmadığını, 6762 sayılı ...

786/... maddesi hükmü gereğince taşıyıcının hasar ve ziyandan sorumluluğunun olmadığını, davacının bu emtialar için özel değer beyanında bulunmadığını ve ek ücret ödemediğini, Montreal Konvansiyonunda manevi zararın tazminine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, manevi zarar talep edilebilmesi için gerekli olan MK. ... ve BK.

49 maddesindeki koşulların somut olayda gerçekleşmediğini, davacının kişilik haklarının zedelenmediğini, davacıya karşı davalı tarafından işlenmiş ağır bir kusur bulunmadığını, mahkemede maddi tazminat ödenmesi yönünde kanaat oluşur ise bu sorumluluğun Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, davacıya ancak ispat ettiği gerçek zarar nispetinde tazminat ödenebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporlar ve tüm dosya kapsamına göre; davacının zayi olduğunu beyan ettiği ... adet belgelenmiş eşyanın 4.498,02 USD olan toplam değerinin kabul edilebilir olduğu, davacının eşyaları satın aldığının banka kayıtları ve satın alma fişleri ile ispat edildiği, ancak davacının bagaj teslimi sırasında elektronik cihazlarla ilgili özel bir beyanının bulunmadığı, ülkece imzalanıp iç hukuk kuralı haline gelen Montreal Konvansiyonu gereğince güncel üst sınırın 1,131 SDR ve bu değerin Türk Lirası karşılığının 4.129,90 TL olduğu gerekçesi ile 4.129,90 TL. maddi tazminatın, eşyaların kaybından THY sorumlu olduğu,

hediyelerin kaybı ve davacının çevresine verememesinin davacıda sıkıntı ve elem oluşturmasının kaçınılmaz olduğu ve kişilik haklarına saldırı teşkil edeceği gerekçesi ile 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

Kararı, davalı vekili maddi ve manevi tazminat yönünden temyiz etmiştir.

1- Dava, taraflar arasındaki havayolu yolcu taşıma ilişkisinden kaynaklı bagaj içinde çalınan eşyalar karşılığı tazminat talebine ilişkindir.

28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın .../k maddesinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, .../ı maddesinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/.... maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasının engelleyemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda; davanın açıldığı 22.....2014 tarihi itibariyle 6502 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma hususunda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu hususu gözetilerek görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.