Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/3 K.2017/7377

Taraflar arasında görülen davada ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/02/2016 tarih ve 2013/241-2016/86 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 14.11.2017 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalı Şirket temsilcisi Ali Nejat Yıldırım ile davalı vekili Av. Burçe Çangır dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ...Tesisleri'nin işletme hakkı devri sözleşmesi ve eki niteliğindeki sözleşmeler gereğince davalıya teslim edildiğini, bu sözleşmenin damga vergisinin de aynı noterliğe işlem sırasında taraflarca ödendiğini, sözleşmenin konusunun kira sözleşmesi olduğunun belirtildiğini, sözleşmenin imzasından sonra geçen süre zarfında davalı şirketin sözleşme ve eklerine aykırı davrandığı sözleşmenin feshedildiğini, fesih işlemi davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının söz konusu tesisleri müvekkiline teslim etmediğini ileri sürerek, davalının işletme hakkı devri sözleşmesine konu bütün taşınır ve taşınmazlardan tahliyesine ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart ve diğer alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, fesih sebeplerinin hiçbirinin kanunda sayılmadığını savunarak, sözleşme ile ilgisi olmayan kanuna ve hukuka aykırı fesih sebeplerine dayanan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin geçerli bir fesih bildirimi bulunmaması nedeniyle devam etmekte olduğundan davacının cezai şart tazminat haklarının doğmamış olduğu, Akçay depo tesislerindeki gemilerle ilgili olarak tonu 2,25 USD bedel üzerinden düzenlenen fatura bedellerine itiraz edilmeyerek ödenmiş olduğu ve bu miktarın ana sözleşmeye uygun olduğu, ...tesislerinde gemilerin tahliyesi sırasında ürünlerin zayii olduğu konusunda mal eksikliğinin toplam 12,96 ton olduğu, eksikliğin hangi nedenlerden kaynaklandığı,

tartı, taşıma, stoklama vb. ticari teamüllere uygun fireler mi olduğu, ne kadar malın tahliyesi sırasında meydana geldiği veya gelen malın tonajının doğruluğu konusunda, delil kuvveti olan bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı, ...'ın hizmet veremediği iddiası ile tutulan depolara ödenen kiralar bakımından İskenderun'daki tesislerde de ...' ın ürünlerinin bulunması nedeniyle boş yer bulunmadığından ayrıca depo kiralanması gerektiği ve bu nedenle davalının kusurunun bulunmadığı ayrıca ...'ın 3,5 yıl süre bu ödemeler için fatura düzenleyerek davalıya yansıtmadığı,

gübre eksiklikleri ile ilgili olarak davacının fire kaybının davalının kusurlu sayılacağı bir orana ulaşmadığı, davacı tarafın öncelikli edimini yerine getirmediği, davalının sözleşme uyarınca yerine getirmek durumunda olduğu elleçleme faaliyetini yapmasına izin vermediği, bu durumda taşınmazı tahliye etmemiş olsa bile kira alacağına hak kazanamayacağı, davacının kendi edimini yerine getirmeden karşı tarafın edimini yerine getirmesini bekleyemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, taraflar arasındaki ...Tesisleri'nin İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi ve eki niteliğindeki sözleşmelerin feshi nedeniyle davalının sözleşmeye konu bütün taşınır ve taşınmazlardan tahliyesi ve bütün taşınır ve taşımazların davacıya teslimi, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart ve elleçleme sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle katlanılan depolama maliyetlerine ilişkin zararın, sarkan ve iptal edilen araçlar nedeniyle cezai şart alacağının, elleçleme sırasındaki gübre eksikliği nedeniyle uğranılan zararın ve diğer alacakların tahsili istemine ilişkindir.

Somut uyuşmalıkta, taraflar arasındaki sözleşme, hasılat kirası sözleşmesinin unsurlarını içerdiği gibi istisna sözleşmesi ve hizmet sözleşmesinin de unsurlarını içermektedir. Davacı sözleşmenin feshi nedeniyle tahliye istemi yanında, sözleşmenin feshinden bağımsız olarak ayrıca davalının elleçleme edimini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili ve cezai şart talep etmiştir. Davacının ağırlıklı talepleri, elleçleme sözleşmesi kapsamında uğranılan zarara ilişkin olup, bu yönden dava, TTK'nın 4. maddesine göre ticari dava niteliğini taşıdığından, TTK'nın 5. maddesi uyarınca somut uyuşmazlıkta davaya bakmakla Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir

Bu itibarla mahkemece, öncelikle görev hususunun gözetilip Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esas girilerek karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.