Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/3201 K.2019/4937

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26/06/2014 gün ve 2007/11 - 2014/119 sayılı kararı mahkemesine iade eden Daire'nin 27/04/2017 gün ve 2016/3932 - 2017/2504 sayılı kararı aleyhinde davalılar vekilleri tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin FSEK kapsamında yer alan tüm haklarına sahip oldukları orijinal adı "In Your Eyes" adlı müzik eserinin, davalılardan "Hilton İstanbul Şubesi"nin reklamının müziği olarak kullanıldığını, reklamın yapımcısının davalılardan Bir Numara Telekomünikasyon Pazarlama ve Servis Hizmetleri A.Ş. olduğunu, diğer davalı Klas Radyo ve Televizyon Yayınları A.Ş.'nin ise söz konusu reklamın 18.01.2006 tarihinde yayınladığı "WF World Fashion Türkiye" logolu TV kanalının sahibi olduğunu, FSEK m. 22'deki çoğaltma, m. 23'deki yayma,

m. 24'deki temsil ve m. 25' deki işaret/ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim haklarının müvekkillerinde olduğunu, söz konusu eserin kullanılması amacıyla müvekkili eser sahipleri ile davalılar arasında herhangi bir lisans sözleşmesi bulunmadığını ileri sürerek mali hakları müvekkillerine ait olan müzik eserinin mali hak bedeli olan 69.000.- TL'nin FSEK m. 68 uyarınca üç katı olan 207.000.- TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalılar vekilleri davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair verilen karar, davacılar vekili ve katılma yoluyla gerekçe bakımından davalı Hilton İnternational Co. vekilince temyizi üzerine Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı ilamı ile davalı Hilton İnternational Co. İstanbul Şubesi vekilinin katılma yoluyla temyiz isteminin reddine ve kararın davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı ilamına karşı davalılar vekilleri ayrı ayrı karar düzeltme isteminde bulunmuş, Dairemizin 27.04.2017 tarih 2016/3932 E. 2017/2504 K. sayılı ilamı ile davalı Hilton International CO. vekilinin katılma yoluyla temyiz isteminin usulüne uygun olduğu anlaşıldığından,

davalı Hilton International CO. vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı ilamının (1) nolu bendinin kaldırılmasına karar verilmiş ve davalı Hilton Internatıonal CO. vekilinin katılma yoluyla temyiz itirazlarının incelenmesi neticesi davalı Hilton International CO. vekilinin katılma yoluyla temyiz itirazlarının reddine,

Dairemizin işbu ilamına karşı karar düzeltme yolu açık olduğundan dosyanın mahkemesine iadesi ile anılan kararın davalı Hilton International CO. vekiline tebliği sağlanıp yasal karar düzeltme süresi beklendikten sonra bu aşamada incelenmeyen davalı Hilton International CO. vekilinin sair, diğer davalılar vekillerinin tüm karar düzeltme istemlerinin incelenmesi bakımından her halukarda dosyanın Dairemize gönderilmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı kararına karşı tüm davalılar vekilleri ayrı ayrı karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı ilamına karşı ileri sürdükleri aşağıdaki bent dışındaki sair karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, orjinal adı “In Your Eyes” olan müzik eserinin davalılardan Hilton İnternational Co. İstanbul Şubesi tarafından reklam müziği olarak kullanılmasından kaynaklanan FSEK m. 68'e dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı bozma ilamında da ifade olunduğu üzere bir müzik eserinin döşeme (senkronizasyon) yoluyla bir sinema eseri niteliğindeki reklam filminde kullanılması eserin işlenmesi mahiyetindedir. İşleme hakkı eser sahiplerine tanınmış bir bağımsız hak kategorisi olup, FSEK 80. maddesinde bağlantılı hak sahiplerinin sahip olabileceği haklar kategorisi arasında sayılmamıştır. FSEK 52. maddesi uyarınca, mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.

Somut olayda, davacılar, davaya konu müzik eserinden doğan haklarının ihlal edildiği iddiasıyla eldeki somut davayı açmış olup, Mahkeme kararının gerekçesinde de usulüne uygun olarak tartışıldığı üzere, ortak eser sahiplerinden her birinin yapım ve yayıncılarla yapmış oldukları sözleşmelerde eserin “senkronizasyon” yoluyla kullanılması haklarını ya kendilerinde tuttukları ya da bu hakkı devretmiş oldukları yayıncı/yapımcı şirketlerin, FSEK 52. maddesine uygun şekilde, senkronizasyon yoluyla eserin işlenmesinden doğan hakların Türkiye’deki kullanımlarının alt sözleşmeler yoluyla davacı Türk tabiiyetindeki şirketlere devredildiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin 13.03.2017 tarih ve 2015/13493 E. - 2017/1474 K. sayılı ilamında da içtihat olunduğu üzere, bir mali hakkın ihlali halinde, söz konusu ihlale karşı dava açma hakkı 5846 sayılı FSEK’in 21/02/2001 T. ve 4630 S. Kanun ile değişik 42/son maddesi uyarınca, eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin FSEK'de sayılan haklarını takip yetkisi kendilerinin dışında, sadece ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri tekeline verilmiş olup, başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takibi yasaklanmıştır. 6100 S. HMK'nın 114/1-(d) ve (e) maddesi uyarınca, aktif dava ehliyeti ve dava takip yetkisi dava şartları arasında sayılmış olup, mahkemelerce dava şartlarının yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

Bir müzik eserinin senkronizasyon yoluyla işlenmesi hakkı açıkça eser sahiplerinde bırakıldığına veya yayımcı şirketlere bırakılmış olsa bile bu mali hakkın Türkiye’deki kullanımının davacı şirketlere devredildiği ispatlanamadığına göre, bir başka mali hak kategorisi olan çoğaltma, yayma ve umuma iletim haklarına dayanılarak, işleme suretiyle oluşturulan eserlerin çoğaltılmasına, yayımına veya umuma iletimine izin vermesi, izinsiz olarak bu hakların kullanılması halinde ise bu eylemlere karşı dava açma hak ve yetkisi münhasıran işleme hakkı sahibine aittir.

Aksi halde, çoğaltma ve yayma hakkı sahibi, bu haklarına dayanarak, eser sahibinin dahi eserini işleyerek çoğaltmasına ve yaymasına engel olabilecektir ki, bu kabul mali hakların birbirlerinden bağımsızlığı kuralıyla bağdaşmaz. Mali hakların bağımsızlığını ortadan kaldıracak şekilde yorum yoluyla mali haklar genişletilemez.

Davacıların, eserin Türkiye’de işlenmesi hakkını mali hak sahiplerinden usulüne uygun şekilde devir alındığının davacılarca ispatlanamamış olması nedeniyle, Mahkemece, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, Dairemizin 03.11.2015 tarih 2014/16010 E. 2015/11496 K. sayılı bozma ilamının 2 nolu bendinde yazılı gerekçelerle bozulmasına ilişkin kararının kaldırılarak mahkeme hükmünün ONANMASINA karar verilmiştir.