Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/3985 K.2019/2628

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 23/03/2016 tarih ve 2014/384-2016/226 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı Kombassan Holding A.Ş. vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 02.04.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. Duygu Süren ile davalılardan Kombassan Holding A.Ş. ve Kombassan İnşaat Tarım ve Sanayi İşletme Tic. A,Ş. vekili Av. Serdar Bayburt dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillinden yüksek faiz getireceği ve istendiği an geri ödeneceği garantisi ile para tahsil edildiğini, müvekkiline yatırdığı para karşılığı verilen makbuzların daha sonra geri alınarak yerine “Ortaklık Durum Belgesi” adlı belge verildiğini, bir süre sonra da müvekkiline bu paranın geri ödenmesinin mümkün olmadığının bildirildiğini, davalıların Bankacılık Kanunu'na aykırı şekilde mevduat topladığını, SPK'na aykırı olarak aracılık faaliyetinde bulunup hisse senetlerini halka arz ettiklerini, davalı ... ve dava dışı diğer yöneticilerin cürüm işlemek amacıyla çete oluşturmak suçundan yargılandıklarını,

şirket defterlerinin de usulüne uygun tutulmadığını ileri sürerek, müvekkilinin davalı şirketlerle ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitini, şimdilik 76.685 DM karşılığı 69.750 TL'nın temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulüne, 38.750 Euro karşılığı 69.750,00 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Kararı, davalı Kombassan Holding A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava, yüksek faiz ve istenildiği an geri ödeneceği vaadinde bulunularak tahsil edildiği bildirilen paranın ödenmesi istemine ilişkindir.

Dairemiz incelememesinden geçen dosyalar da nazara alındığında, 14/09/2000 tarihli SPK denetim raporunda aynı kişiler ve aynı yöntemlerle yurt dışında para toplandığı, bu toplanan paraların davalılar tarafından kayda alındığı, hava yoluyla paraların Türkiye'ye nakledildiği, organize şekilde hareket edildiği şeklinde tespitlere yer verilmesi, yine 09/05/1999 tarihli tutanakta Esenboğa Havalimanı Dış Hatlar Geliş kapısında yapılan kontrolde Mehmet Uzun'a ait çanta içinde TL, DM cinsi yüksek miktarda para ile altın bilezik gibi emtianın tespit edildiği,

Mehmet Uzun'un imzalı ifadesinde, Kombassan şirketinin Almanya'daki temsilcisinin hisse senetlerini sattıktan sonra paraları ve altınları Türkiye'deki Kombassan şirketine götürmesi amacıyla kendisine teslim ettiğini ifade etmiş olması karşısında davalı şirketçe ikincil kayıtlar tutulduğunun kabulünün gerektiği, yine pek çok emsal dosyaya sunulan ... imzalı mektupta ortaklıktan ayrılmak isteyenlerin üç ay önce bildirmeleri halinde paralarını alabileceklerinin belirtilmesi birlikte değerlendirildiğinde, Kombassan Grubu şirketlerin fiili ve hukuki irtibat halinde oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi",

"Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş kâr payı ile birlikte iade edileceği taahhüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kullanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisi bulunmadığı, böylelikle davalıların haksız fiilde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, davalı taraf davada bir yandan davacının davalı şirketlerin ortağı olduklarını bildirirken, diğer yandan yatırılan paranın istendiği an geri alınabileceğine inandırıp, güven telkin edilen ve yurt dışında yatırdıkları paralarını alamayacaklarının anlaşılması üzerine işbu davayı açtığı ileri sürülen davacıya karşı, paranın yatırılış tarihine göre zamanaşımı süresinin dolduğunu savunmasının ve bu şekilde zamanaşımı def'inin ileri sürülmesinin dürüstlük kuralı ile bağdaşır bir tutum olmadığı da açıktır.

Bu suretle zamanaşımı def’inin ileri sürülmesinin dürüstlük kuralına aykırı bulunması nedeniyle reddi ve davalıların haksız fiilde bulunduklarının kabulü gerekirken.

4389 sayılı Bankalar Kanunun 10. maddesinde belirtildiği gibi davalılar eyleminin izinsiz mevduat toplamı eylemi olup amacının da davalı şirketlere mevduat ve sermaye temini olduğu, davacıdan alınan paranın bu şekilde vasıflandırılması da dikkate alındığında davacı talebinin zamanaşımının ödememe olgusunun ortaya çıktığından itibaren dikkate alınması gerektiği, dosya kapsamında bulunan 24/05/2007 tarihli ihtarname de dikkate alındığında talebin zamanaşımına uğramadığı,

davacıdan izinsiz mevduat toplama suretiyle elde edilen paranın talep tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili gerektiği gerekçesi yerinde değilse de sonucu itibari ile doğru olan davanın kabulüne dair kararın açıklanan gerekçe ile onanmasına karar vermek gerekmiştir.