Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/4296 K.2019/1548

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 18/03/2016 tarih ve 2014/295-2016/142 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait M plakalı minibüsü işletirken, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulunun, minibüslerin yerine 18+1 kapasiteli araçlara geçilmesi yönünde .../.../2007 tarihinde aldığı karar doğrultusunda bir adet ... plakalı araç aldığını, bu aracı işletirken ... .... İdare Mahkemesinde iptal davası açıldığını ve anılan kararların iptal edildiğini, ... .... İdare Mahkemesinde dava devam ederken ... Minibüsçüler Odası ile S.S....

Nolu Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi arasında protokoller düzenlendiğini, minibüs sahiplerinin özel halk otobüslerini zarara uğrattıkları gerekçesiyle 575 adet nama yazılı bononun S.S.... nolu Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi üyelerine verilmek üzere teslim edildiğini, müvekkilinin kendisini borçlu sanarak davalı ...'a 38.100,00 TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir alacak ve borç ilişkisi olmayıp, ticari bir ilişki de olmadığını, bunun dışında senetlerin verilme nedeni olan tüm sözleşme ve protokollerin fesih edildiğini ileri sürerek,

müvekkilinin 20/06/2011 ödeme tarihli, 38.100,00 TL bedelli 1 adet senet karşılığı ... bulunduğu toplam 38.100,00 TL bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, usulsüz olarak alınan UKOME kararında dayalı olarak minibüs esnafının araç kapasitesini artırması nedeniyle kooperatif esnafının yolcu kaybına uğradığını ve zararının oluştuğunu, her iki esnaf grubu arasında çıkan gerginliğin giderilmesi amacıyla yapılan görüşmeler sonucu imzalanan protokolde açıkça belirtildiği üzere minibüslerin kapasite artırımı yapmış olmasından dolayı halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere kişi başı 38.100 TL ödeme yapmayı kabul ettiklerini, bu kapsamda davacının 38.100 TL ödeme yaptığını, İdare Mahkemesi kararının fiilen uygulanmadığını, davacının elde etmek istediği amaca ulaştıktan sonra ödediği bedeli istemesinin hukuken mümkün olmadığının savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, Taşıyıcılar Kooperatifi ve Minibüsçüler Esnaf Odası yetkilileri tarafından imzalanmış ve davacı tarafından da icazet verilmiş belge içeriğine göre minibüsçülerin kapasite artırmasından dolayı otobüsçülerin zarara uğradığının taraflarca kabul edildiği, bu zararın giderilmesi amacıyla kooperatif üyelerine kişi başına 38.100 TL ödeme yapılmasının taahhüt edildiği ve bu kapsamda ödeme yapıldığı,

UKOME kararının idare mahkemesince iptal edilmesine rağmen davacının fiilen kapasitesi artırılmış araç ile çalışmaya devam ettiği, dava tarihi itibarı ile de halk otobüsleri ile aynı koşullarda çalışmaya devam ettiği, 38.100 TL ödemek istemeyen minibüsçülerin halen 14+1 kapasiteli araçlar ile çalışmaya devam ettikleri, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının üyesi olduğu dava dışı ... Minibüsleri Esnaf Odası ile davalının üyesi olduğu yine dava dışı SS ... nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, tarafların bağlı bulunduğu kooperatif ve oda başkanlarınca imzalanmış ve davacı tarafından da icazet verilmiş belge içeriğine göre minibüsçülerin kapasite artırmasından dolayı otobüsçülerin zarara uğradığının taraflarca kabul edildiği, bu zararın giderilmesi amacıyla kooperatif üyelerine kişi başına 38.100 TL ödeme yapılmasının taahhüt edildiği ve bu kapsamda ödeme yapıldığı,

UKOME kararının İdare Mahkemesince iptal edilmesine rağmen davacının fiilen kapasitesi artırılmış araç ile çalışmaya devam ettiği, dava tarihi itibarı ile de halk otobüsleri ile aynı koşullarda çalışmaya devam ettiği, 38.100 TL ödemek istemeyen minibüsçülerin halen 14+1 kapasiteli araçlar ile çalışmaya devam ettikleri, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, ... Büyükşehir Belediyesinden gelen müzekkere cevabında, UKOME Genel Kurulunun ....07.2007 tarihli kararı doğrultusunda davacının 14 yolcu+1 sürücü kapasiteli ... plakalı aracını, 18 yolcu+1 sürücü ayakta 9 yolcu taşıma kapasiteli olarak ... plaka tescili yapılarak faaliyetine devam ettiği, daha sonra UKOME Genel Kurulunun 20.07.2012 tarihli kararı gereği adına kayıtlı ...

(M ....) plakalı araç ile birlikte dava dışı ...adına kayıtlı aracın birleştirilerek 9-... metre uzunluğunda otobüs ile değiştirilmesi için belediyeye başvur yaptığı ve talebinin 06.02.2013 tarihinde onaylanarak faaliyetine devam ettiği belirtilmiş olmakla, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı, davacının varsa protokoller gereği faydalandığı kapasite artırımlı aracıyla çalıştığı süre bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni kararlar dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.