Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/547 K.2018/7393

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 15/11/2016 tarih ve 2015/1021-2016/728 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline taşıma rizikolasına karşı sigortalı bulunan dava dışı ... İnşaat A.Ş'ye ait emtianın, 13/10/2007 tarihinde mülkiyeti ... A.Ş'ye ait, diğer davalı ... Ltd.

Şti. tarafından işletilen antrepoda meydana gelen su baskını sebebiyle hasara uğradığını, antrepo zemininde inşaat hatasından doğan eğimden kaynaklanan yükseklik farkının bulunduğunu ve su baskınında antrepo zeminin alçak kısmında istiflenen emtianın su içinde kaldığını, dolayısıyla zararın oluşmasında malik ve işletenin kusurlu olduğunu, antrepo arka dış çevresinin eternit ile çevrili bulunduğunu, beton olması halinde suyun engellenebileceğini, en azından tamponlama imkanının olacağını, bilinçsiz ve hatalı kurtarma çalışmaları sebebiyle üst sıradaki emtiaların da zarar gördüğünü,

öte yandan sel felaketinin antrepo çevresinde atık suların bırakıldığı derenin taşması sonucu yaşandığını, diğer davalı ... de atık su derelerine ilişkin koruma önlemlerini almayarak su baskınına sebep olduğunu, dere yatağında suyun akışını engelleyecek bir çalışma yapmadığını ileri sürerek, sigortalıya ödenen 138.365 TL'nin 20/11/2007 ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar ... Tekstil Tic. ve San. A.Ş. ile ... vekilleri diğer savunmalarının yanında zamanaşımı def'inde de bulunarak davanın reddini istemişlerdir. Diğer davalı ... Ltd. Şti. hakkında verilen hüküm Dairemizin 06/11/2014 tarih ve 2013/15630 Esas 2014/17012 Karar sayılı bozma kararı kapsamı dışında kalarak kesinleşmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada, somut olayda, davacı ile davalılar arasında herhangi bir akdi ilişkinin bulunmadığı davalı ...

Testil A.Ş. hakkında 818 sayılı BK'nın 58. maddesinde düzenlenen bina malikinin sorumluluğuna ilişkin hükümlerin, diğer davalı ... hakkında ise aynı Kanun'un 41. maddesinde düzenlenen haksız fiile ilişkin genel hükümlerin dolayısıyla her iki davalı hakkında yine aynı Kanun'un 60. maddesinde düzenlenen zamanaşımına ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, davacının davasını zararı ve faili öğrendiği kabul edilen 28/11/2007 tarihinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açmadığı,

önceki davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinden dolayı da davacının 818 sayılı BK'nın 137. maddesinde düzenlenen ek süreden faydalanmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece hatalı yorum yapılarak zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, olayda 818 s. BK'nın 137. maddesinde düzenlenen ek süreden faydalanma koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Görevsizlik ve yetkisizlik kararı üzerine nasıl bir yol takip edileceği 1086 sayılı HUMK'nın 193. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre görevsizlik veya yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde davacının mahkemeye başvurması üzerine dosya yetkili veya görevli mahkemeye gönderilecek görevli veya yetkili mahkemece taraflara tebligat çıkarılacak, görevli veya yetkili mahkemeye gönderilen dosya ile görülecek olan dava yeni bir dava olmayıp yetkisiz veya görevsiz mahkemede açılan davanın devamı sayılacaktır.

Hemen belirtelim ki 1086 sayılı HUMK'nın 193. maddesinde yetkisizlik veya görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 10 günlük süre içinde sadece davacının mı yoksa hem davacının hem de davalının mı başvurma hakkının olduğu ve sadece kararı veren mahkemeye mi yoksa hem karar veren mahkemeye hem de yetkili veya görevli mahkemeye başvurulup başvurulamaycağı hususları tartışmalı iken 6100 sayılı HMK'nın 20 maddesi bu tartışmalara son vermiştir.

Yeni düzenlemeye göre görevsizlik veya yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde taraflardan herhangi biri kararı veren mahkemeye başvurup dosyanın yetkili veya görevli mahkemeye gönderilmesini isteyebilecektir.

HUMK'nın 193. maddesine göre yetkisizlik veya görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 10 günlük (6100 sayılı HMK'nın 20. maddesine göre iki hafta) süre içinde başvurulması üzerine yukarıda açıklandığı şekilde hareket edilecek iken 10 günlük süre içinde başvurulmaması halinde ise dava açılmamış sayılacaktır.

Bu açılmamış sayılma durumu 10 günlük başvuru süresinin geçmesi ile kendiliğinden oluşacak olup bunun için ayrıca mahkemenin bir karar vermesine de gerek duyulmayacaktır. Demek oluyor ki yetkisizlik veya görevsizlik kararının sonuçları söz konusu kararların kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlayacak olan 10 günlük süre içinde başvurulup başvurulmamasına göre değişik olacaktır.

10 günlük süre içinde başvurulması halinde davaya görevli veya yetkili mahkemede devam edileceğinden yeni bir dava açmaya bunun içinde ek süreye ihtiyaç duyulmayacaktır. Buna karşın 10 günlük süre içinde başvurulmaması durumunda ise iki önemli sonuç ortaya çıkacaktır.

Birincisi, yetkisiz veya görevsiz mahkemede açılan dava açılmamış sayılacak, ikincisi ise yetkisizlik veya görevsizlik kararıyla sonuçlanan yargılama sürecinde zamanaşımı süresi dolmuş ise davacıya 818 sayılı BK'nın 137. maddesinde (6098 TBK md. 158) düzenlenen ek süre verilecek ve bu süre 10 günlük başvuru süresinin bitiminden itibaren başlayacaktır. Dairemizin yerleşik içtihatları ve doktirinin çoğunluklu görüşü de bu yöndedir. (TD 17.09.1955, 8498/6195.

TD 18/05/1972, 1643/2512. 11 HD 03/04/1979, 1196/1705. 11 HD 16/12/1989, 4006/9013 tarih ve sayılı kararlar, Prof. Dr. Baki KURU Hukuk Muhakemeleri Usulü Altıncı Baskı Cilt 1 sayfa 361, Prof. Dr. Ejder Yılmaz Hukuk Muhakemeleri Şerhi 3. Baskı Cilt 1 Sayfa 566, Prof. Dr. ...

Borçlar Hukuku Genel Hükümler Genişletilmiş 22. Bası sayfa 1138) Açılmamış sayılma kararı daha sonraki bir tarihte yazılmış olsa da maddedeki ek süre, kararın yazıldığı tarihten değil açılmamış sayılma durumunun ortaya çıktığı görevsizlik veya yetkisizlik kararının kesinleştiği tarihten itibaren işleyen 10 günlük sürenin

bitiminden itibaren başlayacaktır. Mahkemenin yanlış yorumla atıfta bulunduğu Dairemizin 22/12/2015 tarih ve 2015/867 esas, 2015/13773 karar sayılı kararında da vurgulanmak istenen husus budur. Başka bir anlatımla 818 sayılı BK'nın 137. maddesindeki ek süreden faydalanabilmek için kesinleşen yetkisizlik veya görevsizlik kararından sonra işlemeye başlayan 10 günlük süre içinde taraflardan birinin başvurusunun olmaması ve böylece davanın açılmamış sayılma durumunun ortaya çıkması şarttır. Aksi halde yani 10 günlük süre içinde taraflardan birinin başvurusu halinde önceki davaya devam edilecek olup yeni dava açmaya ve yeni dava açmak için ek süreye ihtiyaç duyulmayacaktır.

Bu bilgiler ışığında somut olaya baktığımızda dosya kapsamına göre davacı, zararı ve faili (davalıları) davalılardan ödeme talep ettiği 28/11/2007 tarihinde öğrenmiştir. Dolayısıyla bir yıllık zamanaşımı süresi bu tarihte başlamıştır. Yetkisiz mahkemede ilk dava 27/02/2008 tarihinde yani bir yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açılmıştır. ... 6. Ticaret Mahkemesinin yetkisizlik kararını takiben 01/12/2008 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bu tarih aynı zamanda 10 günlük başvuru süresinin bittiği tarih olup 60 günlük ek süre de bu tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Yetkili mahkemede dava 02/01/2009 tarihinde yani 01/12/2008 tarihinden itibaren işlemeye başlayan 60 günlük ek süre içinde açılmıştır. Bu durumda davanın esasına geçilmesi gerekirken zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.