Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/1569 K.2019/4327

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy (Kapatılan) 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 21/09/2016 tarih ve 2015/91 E- 2016/127 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 27/12/2017 tarih ve 2017/1303 E- 2017/4004 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı adına tescilli 2012/13664 sayılı FM belgesinin yeni olmadığını, zira davalı tarafça faydalı modele konu ürün için 2012/06111 sayılı endüstriyel tasarım tescili de yapıldığını, tasarımın hükümsüzlüğü için de dava açıldığı, dava neticesinde tasarımın yeni olmadığı gerekçesi ile hükümsüzlüğüne karar verildiğini, faydalı modelin de 2012/01525, 2012/01689, 2009/4582 sayılı tasarımlar karşısında yeni olmadığını ileri sürerek 2012/13664 sayılı FM belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, tasarım koruması ile FM korumasının farklı olduğunu, zira FM başvurusunun buluş basamağının "ayarlanabilir sürgü mekanizması" olduğunu, FM'de 8 istem bulunduğunu, davacının yenilik konusunda herhangi bir açıklama yapmadığını ve delil göstermediğini, FM yeniliğinin tasarım görselleri ile incelenemeyeceğini, müvekkilin ürününde bulunan "sabitleme parçası/plastiği"nin başka hiçbir üründe bulunmadığını, bunun işlevsel bir farklılık yarattığını "ayar vidası"nın da önceki ürünlerde olmadığını, ayrıca "tornavida yuvası" konusunda da ürünün öncekilerden farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davalı adınaca tescilli 2012/13664 sayılı FM'nin 2009/04582, 2012/01525 ve 2012/06111 sayılı tasarım tescil belgeleri karşısında yeni olduğu, zira dava konusu FM belgesinde bağlantı elemanı ve çıkıntı tırnak olarak tanımlanan özelliklerin bulunduğu, ancak delil olarak gösterilen tasarımlarda sabitleme deliği ve karşıt sabitleme deliği özelliklerinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, alınan bilirkişi raporlarına göre hükümsüzlüğü istenen faydalı model belgesinin yenilik vasfı içerdiği, ayrıca davacı vekilinin aynı ürün için alınan tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği ve dolayısıyla faydalı model belgesinde de yenilik vasfı bulunmadığına dair istinaf isteminin yerinde olmadığı, zira tasarım "görünüm" ile faydalı modelin ise "fonksiyonellik" ile ilgili olduğu, buluşun yeni olmadığı kanıtlanamadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, faydalı model belgesi hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 551 sayılı KHK'nın 1. maddesine göre "bu KHK'nın amacı buluşlara patent ve faydalı model belgesi vererek korumaktır." Yine 551 sayılı KHK'nın 154. maddesi uyarınca, "bu KHK'nın 156. madde hükmüne göre yeni ve 10. madde anlamında sanayiye uygulanan buluşlar faydalı model belgesi verilerek korunur." Aynı KHK'nın 156. maddesinde de faydalı model belgesine konu buluşun yenilik koşulu açıklanmıştır.

Anılan madde metinlerinden de anlaşılacağı üzere KHK'da faydalı modeller için patentlerden farklı olarak buluş basamağı koşulu getirilmemiş olmakla birlikte, faydalı model belgesi ile korunması gereken sınai hak konusunun öğretide ve Dairemiz kararlarında da açıklandığı üzere (basit bir çözümü içeren küçük/faydalı) buluş niteliğinde bulunması gerekmektedir.

Dolayısıyla, 551 sayılı KHK'nın 154 vd maddelerinde ifade edilen yenilik unsuru, aynı zamanda faydalı model korunması amacına uygun nitelikte bir küçük buluş vasfına sahip olmalıdır.

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda, faydalı modelin 1 nolu bağımsız isteminin yenilik kırıcı olarak sunulan ürünler ile 2009/04582, 2012/01525 ve 2012/06111 sayılı endüstriyel tasarım belgesine konu ürünler karşısında yeni olduğu açıklanmakla birlikte, az öncede ifade edildiği üzere bu yeniliğin (küçük/faydalı) buluş niteliği vasfının bulunup bulunmadığı tartışılmamıştır.

Bu itibarla, bilirkişilerden söz konusu 1 nolu istemin yenilik kırıcı olarak sunulan ürünler ile 2009/04582, 2012/01525 ve 2012/06111 sayılı endüstriyel tasarım belgesine konu ürünler karşısında yenilik unsuruna sahip küçük/faydalı buluş niteliği bulunup bulunmadığı hususunda davacı tarafın ciddi itirazlarını da karşılar şekilde ek rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru görülmemiştir.