Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/1616 K.2019/3247

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/04/2017 tarih ve 2014/314 E. - 2017/164 K. sayılı kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabul kısmen reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nce verilen 15/12/2017 tarih ve 2017/1123-2017/1164 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin uzun yıllar Tıbbi Jeoloji konusunda çalıştığını ve davalı ... ile birlikte “Jeoloji ve Sağlık Kapadokya” adlı teknik gezi kitabını yazdıklarını, fakat davalı ...’in “1.Tıbbi Jeoloji Çalıştayı Bildiriler Kitabı" adlı yayın içeriğinde bulunan "Teknik Gezi Rehberi" adlı bildirisindeki bazı bölümlerin, müvekkili ile yaptıkları ortak çalışmalardan alındığını, fakat müvekkilinin adının belirtilmediğini, yine bu çalışmada,

müvekkili tarafından hazırlanan “Tıbbi Jeoloji” kitabının 91. sayfasında bulunan şekiller ile “Türkiye'de Asbest Eriyoniti Kuvars ve Diğer Mineral Tozları ve Etkileri” adlı kitabın 109. sayfasında bulunan fotoğrafın aynen alındığı vefakat bu kitaba atıf yapılmadığı,

aynı şekilde müvekkili tarafından hazırlanan “Kapadokya'nın Tarihi Jeolojik Özellikleri ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri” adlı yayındaki bazı bölümlerin atıf yapılmadan aynen alındığını ileri sürerek şimdilik 1.000,00 TL haksız fiil tazminatı ile 40.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, dava konusu kitabın toplatılması ve yayınının durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve T.M.M.O.B. Jeoloji Mühendisleri Odası vekilleri, davanın bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, davaya konu edinilen yayınların, davalılardan T.M.M.O.B. Jeoloji Mühendisleri Odası’nın yasal görev ve yetkileri çerçevesinde hukuka uygun olarak hazırlandığını, intihal iddialarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ... vekili, Ürgüp İlçesinin Jeomedikal Risk Analizine ihtiyaç duyulduğunu, uzmanlık ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bu işin, doğrudan temin usulü ile dava dışı Erbey Mühendislik Ltd. Şti.'ne verildiğini ve ücretin ödendiğini, müvekkiline husumetin yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu edilen fiil ile davalı ...’in davacı ile vücuda getirmiş oldukları ortak eserdeki özgünlük içeren bölümleri “1.Tıbbi Jeoloji Çalıştayı Bildiriler Kitabı” adlı yayın içeriğinde yer alan "Teknik Gezi Rehberi" adlı bildirisinde kaynak göstermeksizin blok halinde alıntılar yaparak kullanmak suretiyle tek başına vücuda getirmiş gibi bir tavır içine girdiği ve yapılan usulsüz nitelikteki tüm iktibaslar çıkartıldığında dava konusu bildirinin bütünlüğünün bozulduğu,

dolayısıyla davacının FSEK 14,15 ve 16. maddelerinden kaynaklanan manevi haklarından “umuma arz yetkisi”, “adın belirtilmesi yetkisi” ve “eserde değişiklik yapılmasını men yetkisi” ile FSEK 22. ve 23. maddelerinden kaynaklanan mali haklardan “çoğaltma hakkı” ve “yayma hakkı”nın ihlal edilmiş olduğu,

dava dosyası içeriğinde davacı tarafın somut olarak mali zarara uğradığını gösterir her hangi bir belgenin bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat talebinin atiye bırakılması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davalıların "Teknik Gezi Kitabı Jeoloji ve Sağlık Kapadokya" adlı esere yaptıkları tecavüzün ref'ine, dava konusu "1.Tıbbi Jeoloji Çalıştayı Bildiriler Kitabı" adlı kitabın toplatılması ve yayınının durdurulmasına, 40.000,00 TL manevi tazminatın 01.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesince tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; somut olayın özelliklerine göre mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarı, makul ve adalete uygun görülmediğinden davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak ve yeniden hüküm kurularak; davanın kısmen kabulü ile,

maddi tazminat talebinin atiye bırakılması nedeni ile bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına, davalıların "Teknik Gezi Kitabı Jeoloji ve Sağlık Kapadokya" adlı esere yaptıkları tecavüzün ref'ine, dava konusu "1.Tıbbi Jeoloji Çalıştayı Bildiriler Kitabı"adlı kitabın toplatılması ve yayınının durdurulmasına, 8.000,00 TL manevi tazminatın 01.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. 1- İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre, tarafların sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının, maddi ve manevi tazminat talebi ile açtığı davasında; ilk derece mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ve davacı yanın 08.04.2016 tarihli beyanı ile maddi tazminat talebini atiye bırakmış olması nedeniyle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair karar, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde, manevi tazminat miktarının makul ve adalete uygun görülmediği gerekçesiyle kaldırılmış ve yeniden hüküm kurulmakla, kısmen kabul ve reddolunan kısım yönünden davalı ...

Belediyesi lehine ...Ü.T.'e göre maktu vekalet ücreti taktir edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, anılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.