Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/3332 K.2018/5151

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/.../2014 tarih ve 2013/256-2014/625 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacılar vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı banka arasında ....05.2008 tarihli, üç yıl süreli Maaş Ödeme Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin ....07.2011 tarihinde yenilendiğini, davalının yeni dönem için yapması gereken ödemeleri yapmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 30.000,00-TL'nin sözleşmenin yeni dönemin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşme ile kararlaştırılan promosyon bedelinin bir defaya mahsus olmak üzere sözleşmenin başında ve peşin ödenen bir tutar olduğunu, sözleşmeye uygun olarak davacılara 52.000 TL tutarında promosyon bedelinin ödendiğini, dava konusu sözleşmenin ....05.2011 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin yürürlükte olduğu ... yıllık süre boyunca taahhüt ettikleri ortalama tutarın çok altında ödeme gerçekleştiren davacı şirketlerin tahsil ettikleri promosyon tutarını sözleşmenin 38. maddesine göre eksik tutar oranında iade etmeleri gerektiğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacıların karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, müvekkilinin doğan zararını tazmin ve cezai şart talep haklarını saklı tuttuklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ....05.2008 tarihli sözleşmenin başında davacılara 52.500 TL ödendiği, ... yıllık dönem sonunda taraflar araısndaki sözleşmenin yenilendiği, davacıların 38. maddeyle taahhüt ettikleri aylık ortalama 124.000 TL ödeme gerçekleşmediği taktirde kurum personeline ödenen aylık cari tutarın % 64'ü oranında cezai şart ödeneceği ve ayrıca 38. madde hükmüne göre taahhüt edilen tutarın altında gerçekleşme durumunda madde 33'de belirtilen bütçe tutarı olan 52.500 TL'nin eksik gerçekleşen tutar oranında indirileceğinin kararlaştırıldığı,

davacının birinci üç yıllık dönemde taahhüt ettiği aylık 124.000 TL ortalamayı sağlayamadığı, ikinci üç yıllık dönem için sözleşmede yenilenme halinde promosyon ödenmeyeceğine dair bir hüküm bulunmadığı, davalı bankanın yenilenen dönem için promosyon sorumluluğunun bulunmadığı,

bir an için promosyon sorumluluğunun yenilenen dönem için devam edeceği kabul edilse dahi, davacı tarafça dava tarihine kadar istenebilecek tutarın ....552,67 TL olacağı, ancak sözleşmenin diğer koşullarında davalı yanın 33 ve 38. maddeler uyarınca iade ve cezai şart alacaklarının 123.313,43 TL olup davacıların talep edebileceği promosyon tutarının çok üstünde olması karşısında davacıların alacaklarının bulunmadığı, davacıların sözleşme şartlarına uymadıklarından davalının sözleşmeye uymasını isteme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. Dava, maaş ödeme sözleşmesinden kaynaklı promosyon alacağının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan ....05.2008 tarihli sözleşme uyarınca, sözleşmenin başında davacılara promosyon olarak 52.500 TL’nin ödendiği, sözleşme ... yıl süreli olduğundan bu süre sonunda aynı şartlarda yenilendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, ilk üç yıllık sürede sözleşme uyarınca davacıların davalı bankaya yatırılmasını taahhüt ettikleri çalışanların ortalama aylık maaşının, sözleşmede kararlaştırılan ortalama aylık tutarı karşılamadığı, bu nedenle sözleşme uyarınca 52.500 TL’nin eksik yatan tutar oranında davalıya iadesinin ve ayrıca davacıların cezai şart ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda hesaplanan iade ve cezai şart tutarının, davacıların sözleşmenin yenilendiği tarihten sonra dava tarihine kadar talep edebilecekleri promosyon tutarının üstünde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 33 ve 38. maddelerinde davacıların eksik yatan maaş tutarı oranında 52.500 TL’nin davalıya iade yükümlülüğü ve cezai şart ödeneceği düzenlenmişse de, işbu davada davalı taraf karşı dava yoluyla bu yönde talepte bulunmadığı gibi takas mahsup def'inde de bulunmamış olup, mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.