Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/4650 K.2019/5901

Taraflar arasında görülen davada Kastamonu 2. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 30.05.2018 tarih ve 2018/8-2018/232 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı ING Bank A.Ş vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı şirket temsilcisi; ortağı ve temsile yetkilisi olduğu şirketin davalı banka müşterisi olduğunu, aralarında 7/01/2013 tarihli "Hesap Açma Sözleşmesi" imzalandığını, şirkete ait hesaptan kaynaklı kredinin 11/11/2013 tarihinde kapatıldığını, bu tarihte hesaptan "kredi kapanışı-faiz vergi fon kur farkı" adı altında 18.194,69 TL kesinti yapıldığını, bu kesintinin TKHK ve Tüketici Sözleşmelerinde Haksız Şartlar Yönetmeliğine aykırı olduğunu iddia ederek 18.194,69 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında imzalanan "Genel Kredi Sözleşmesi"ne göre kredinin vadesinden önce kapatılması halinde erken ödeme komisyonu ödenmesi gerektiğini, tahsil edilen komisyon tutarının sözleşmenin 43.9 maddesine uygun olup fahiş olmadığını, taraflarca ortak bir mutabakat ile belirlenmiş olan sözleşme şartlarına üstünlük tanınması gerektiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre.

Kastamonu ilindeki tüm banka şubelerinden davacı tarafından kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan erken ödeme komisyon miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak,

07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen genel işlem koşullarına ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı,

yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden

itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.

Dava, ticari nitelikteki kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen erken kapama komisyon bedelinin haksız olarak tahsili nedeniyle geri ödenmesine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasında düzenlenen 07/01/2013 tarihli sözleşmede erken kapama dolayısıyla alınacak erken kapama komisyon oranının belirlenmediği ve davalı banka tarafından alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranlarının üzerinde olduğu, genel işlem koşullarına ilişkin Borçlar Kanunu 20. madde ve devamı düzenlenmelere aykırı olduğu gerekçesiyle 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun iadesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu erken ifayı düzenleyen 96. maddesi; “ Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kasdettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da adet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz” hükmünü havidir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli,

ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir (Emsal nitelikteki Dairemizin 15.04.2019 Tarih, 2019/1303 Esas- 2019/2961 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek komisyon alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise emsal banka uygulamalarına göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacının kredi kapamasını kabul ederek aldığı erken kapama komisyonu hakkında; dairemiz yerleşik kararlarındaki mahkemece bu tür sözleşmelerde alınan diğer bankaların aldığı komisyon ücretlerinin belirlenerek, emsal banka oranlarının ortalaması olan oran üzerinden hesaplama yapılması ve fazla alındığının tespiti halinde ortalamayı geçemeyeceği, ortalamadan daha fazla olamayacağı “dürüstlük kuralı” gereğince fazlalığın iadesine karar verileceği uygulamalarının aksine yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp bozmayı gerektirmiştir.