Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/5087 K.2020/2393

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 26/06/2018 tarih ve 2016/50-2018/227 sayılı kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 03.03.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 28.08.2008 tarihihli işletme lisans anlaşması uyarınca davacının "LİTTLE CAESARS" adı altında işletme lisansı elde edildiğini, davalı tarafça sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi üzerine davacı tarafından sözleşmenin feshedilğini ve davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, icra takibi ile 283.549,33 TL işletme için mal ve hizmet alımı nedeniyle olan gider ve işletme lisans bedeli, 56.528,49 TL inşaat ve tesisat gideri, 134.060,17 TL ekipman, mobilya, tabela, pano, bilgisayar, jeneratör v.s. giderleri,

ayrıca sözleşme süresince işletmeye katılan 75.862,01 TL'lik işletme değeri ve 115.000 TL'lik haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin talep edildiğini, davalının takibe haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşme hükümleri incelendiğinde, davacı tarafa franchising ilişkisi başlangıcında 26.000,00 Euro lisans bedeli, 60.000,00 Euro teminat, brüt satışların %8'i oranında sistem kullanım ücreti, inşaat ve tefrişat masrafları restoran için yapılması gereken tefrişat, malzeme, ekipman masrafları, yine lisans verenin gösterdiği tedarikçi firmadan ekipman, teçhizat, malzeme, ürün alınmasının zorunlu tutulması, bu malzemelerin bedelinin yüksek tutulması ve ödeme sıkıntısına düşüldüğünde mal verilmemesinin davacıyı ekonomik yıkıma götürdüğü,

kâr ve zarar dengesizliğine yol açtığı nazara alınarak davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu kanaatine varıldığından davacının davalıya ilk başta ödediği 26.000,00 Euro karşılığı 51.881,23 TL işletme lisans bedeli, yapmış olduğu toplam 4.647,00 TL bilgi işlem masrafları, 134.060,17 TL demirbaş giderleri, 50.135,24 TL inşaat masrafları, teminat mektubu olarak davalı şirkete verilen mektubun paraya çevrilmesi nedeniyle 115.000,00 TL teminat bedeli ile her iki taraf defterlerinde

ödendiği kayıtlı olan 2008 - 2009 yıllarında %8 oranında royalty bedeli ve %4 oranında reklam katkı payı toplamı 49.428,84 TL olmak üzere toplam 405.152,73 TL'nin talep edilebileceği, davacı tarafça 75.862,01 TL işletme değeri yani "işletme varlıkları ve yükümlülüklerinin, ilerleyen dönemlerde elde edilmesi beklenen tüm gelirlerinin ve bunlar dışında nicel olarak hesaplanmayan çalışanları, müşterileri, tedarikçileri ve hissedarları ile ilişkilere" yapmış olduğu katkı da talep edilmiş ise de, bu katkı davacı tarafça ispatlanamadığından, ayrıca fazlaya ilişkin davacı talepleri de delillendirilerek ispatlanamadığı,

alacak yargılamayı gerektirdiği ve likit bulunmadığından inkar tazminatı, davacının kötü niyeti ispatlanamadığından da kötü niyet tazminatı istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 56.528,49 TL (işletme lisans bedeli + bilgi işlem masrafları), 134.060,17 TL (demirbaş giderleri), 50.135,24 TL (inşaat masrafları), 115.000,00 TL (teminat mektubu), 49.428,84 TL (2008 - 2009 yıllarında ödenen royalty bedeli ve reklam katkı payı) olmak üzere toplam 405.152,73 TL yönünden takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak takibin devamına,

sair istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, işletme lisans (franchise) sözleşmesinin haklı nedenle feshinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, tefrişat bedelinin tespitinde davacının söz konusu malzemeleri işletmeyi açtığı tarihten sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar kullanması nedeniyle belirli oranda eskitmesi ve menfaat elde etmesi nedeniyle oluşan amortisman değeri nazara alınmaksızın karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.