Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/5467 K.2019/6595

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17/10/2017 tarih ve 2015/187 E.- 2017/444 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine-kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 13/09/2018 tarih ve 2018/209 E.- 2018/877 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sahibi ve yetkilisi olduğu firma aracılığıyla geliştirdiği ürünler üzerinde 30.11.2005 tarihli TR 2005 04757 Y sayılı faydalı model belgesine sahip olduğunu, davalı tarafın müvekkiline ait faydalı model belgeleri ile korunan ürünleri taklit ettiğini, ticaret alanına çıkardığını, ihalelere katıldığını ve bu eylemlerin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde faydalı model tescilinden doğan haklara tecavüz oluşturduğunu, eylemlerine son vermesi hususunda kendisine ihtarname gönderilmesine rağmen davalının tecavüz oluşturan eylemlerine devam ettiğini,

bu nedenle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, müvekkilinin faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüzün durdurulması, tecavüz teşkil eden ürünlere ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan ekipmana el konulması, şimdilik 1.000.- TL maddi, 10.000.- TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, 13.07.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 40.536,60 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davaya dayanak faydalı modelin çeşitli istemlerinin Ankara 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2011/60 E., 2012/202 K. sayılı kararı ile hükümsüz kılındığını ve bu kararın Yargıtay tarafından onandığını, müvekkili ürünlerinin davacı adına tescilli faydalı modele tecavüz oluşturmadığını, müvekkilinin söz konusu ürünleri dava dışı şirketten temin ettiği ve bu ürünlerin de faydalı model korumasından faydalandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafından piyasaya sunulan ürünlerin, davacı adına tescilli 2005/4757 sayılı faydalı modelin 3, 4 ve 5 nolu istemlerine tecavüz oluşturduğu, anılan faydalı modelin 2 nolu istemi itibariyle ise herhangi bir tecavüzün söz konusu olmadığı,

patentten doğan hakka tecavüz edenin, buluşu, bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre hesaplanan tazminat miktarının 40.536,60 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacı adına tescilli 2005/4757 sayılı faydalı modelin 3-4-5 nolu istemleri yönünden doğan haklarına davalının tecavüzünün durdurulmasına, men ve ref'ine, davacının faydalı modeline tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına,

40.536,60 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sine dava tarihinden, 39.536,60 TL'sine ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, hükmün ilanına ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi tarafından tüm dosya kapsamında yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı yanın istinaf başvurusu bakımından, 551 sayılı KHK'nın 166. maddesi atfıyla somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 78. maddesi uyarınca, faydalı model sahibinin, faydalı modelini kendi faydalı modelinden daha önceki rüçhan tarihine sahip olan faydalı model sahiplerinin açmış olduğu tecavüz davasında bir savunma gerekçesi olarak ileri sürmesinin mümkün olmadığı,

dolayısıyla davacı faydalı modeline tecavüz oluşturan ürünlerin, sonraki tarihli faydalı model kapsamında üretilip üretilmediklerinin eldeki davaya etkisinin olmadığı, ayrıca davacı tarafından dava dışı şirkete karşı açılan tazminat davalarının işbu davaya etkilerinin olmayacağı ve hüküm altına alınan maddi tazminatın hesaplanmasında bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin tüm istinaf itirazlarının esas yönünden reddine, davacı yanın istinaf başvurusu bakımından ise,

davalının davaya konu eyleminin haksız fiil teşkil ettiği ve haksız fiil hallerinde temerrüt haksız fiil tarihinde gerçekleştiğinden mahkemece taleple bağlı kalınarak hüküm altına alınan tazminatın tümüne dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak ve yalnız faiz başlangıcı yönünden yeniden hüküm kurularak, davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacı adına tescilli 2005/4757 sayılı faydalı modelin 3-4-5 nolu istemleri yönünden doğan haklarına davalının tecavüzünün durdurulmasına,

men ve ref'ine, davacı adına tescilli 2005/4757 sayılı faydalı model belgesinde 2 nolu istem yönünden açılan davanın reddine, davalının tecavüzünün durdurulması amacıyla davalı tarafından davacının faydalı modeline tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına, davacının faydalı modeline tecavüz edilerek üretim yapılan alet techizat ve kalıplara el konulmasına ilişkin talebinin dosya kapsamında delil elde edilemediğinden reddine, davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile toplam 40.536,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile.

10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, hükmün giderleri davalıdan alınmak şartıyla ulusal alanda yayın yapan satış oranları yüksek 5 gazeteden birinde ilanına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.