Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/5568 K.2020/3543

Taraflar arasında görülen davada Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 22.05.2018 tarih ve 2018/56-2018/121 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 15.09.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ...ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin gemi ilgililerinin talebi doğrultusunda yakıt tedarik ettiğini, 129.859,38 USD bedelli faturanın ödenmediğini, gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verildiğini ileri sürerek, 129.859,38 USD'nın tahsilini, M/V MAPLE MIGHTY isimli gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, donatan ve işleten namına davacı ile herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, yakıt bedelinin ödendiğini, zaruret halinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, teslim belgesini kaptanın imzaladığı, yapılan bu teslimin donatanı sorumlu hale getirdiği, buna göre fatura konusu ve bağlama limanı dışında alınan ve ödenmeyen 129.859,38 USD için yakıt alanla donatan aynı kişi olmadığından donatanın 129.859,38 USD'nin tahsili ile sorumlu tutulamayacağı, ancak bu miktar için davacı şirketin yakıt sağladığı M/V MAPLE MIGHTY gemisi üzerinde kanuni rehin hakkına sahip olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile dava konusu alacak (129.859,38 ABD Doları) ve ferileri için M/V Maple Mighty gemisi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz etmiştir.

(1) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

(2) Dava, davalının donatanı olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 294/3 madde ve fıkrasında "Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur." aynı Yasa'nın 297/2 madde ve fıkrasında ise “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” hükmü düzenlenmiştir.

Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yargılamanın açıklığı ilkesini kabul etmiştir. Gerek mülga 1086 sayılı HUMK 382 ve devamı maddelerinde gerekse de yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 294 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca hükme bağlanmıştır. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır ve şüpheye yer vermeyecek şekilde infazı kabil olarak kurulması gerekir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi, dolayısıyla kamu vicdanı zedelenmiş olacaktır. Kararların bu hususlara aykırı oluşturulması mahkeme kararlarına duyulan güveni sarsacağı gibi, verilen kararların hukuki denetiminin yapılmasını da olanaksız kılmaktadır.

6762 sayılı TTK'nın 1241. maddesinde (6102 sayılı TTK 1322) gemi alacaklılarının rehin hakkının, ana parayı, faizi, deniz ödüncü primini ve masrafları aynı surette temin edeceği hüküm altına alınmış olup, mahkemece asıl alacağın fer'ileri, uygulanacak faiz türü ve faizin başlangıç tarihi belirtilmeksizin ''davanın kısmen kabulü ile dava konusu alacak (129.859,38 ABD Doları) ve ferileri için M/V Maple Mighty gemisi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine '' şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.