Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/887 K.2019/1332

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20/01/2017 tarih ve 2015/123 E. - 2017/... K. sayılı kararın Taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabul - esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi’nce verilen 30/11/2017 tarih ve 2017/785-2017/839 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında .../07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) akdedildiğini, dava dışı ...'ın .../09/2003 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu ölümü nedeniyle SGK tarafından müvekkili aleyhine 03/01/2008 tarihinde alacak davası açıldığını, davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın derecattan geçerek kesinleştiğini, müvekkilinin 374.620,00 TL ve 31.695,00 TL ile ....411,22 TL temyiz harç ve masrafını .../01/2013 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile ödediğini, taraflar arasındaki İHDS’nin 7.4 maddesi gereğince sorumluluğun davalıda olduğunu,

rücu talebine dayanak vakıanın davalının faaliyetlerini yürüttüğü dönemde olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 374.620,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ve 31.695,00 TL'nin .../01/2013 tarihinden ve ....411,22 TL temyiz harç ve masrafının da ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... yıllık zamanaşımının geçtiğini, davacının geriye dönük alacak talebinde bulunamayacağını, özelleştirme süresince düzenlenen devre esas bilançolardan da anlaşılacağı üzere davacının müvekkilinden geçmişe yönelik talepte bulunamayacağını, rucuya tabi olduğu öne sürülen olayın kendilerine ihbar edilmediğinden yargılama gideri, faizden ve icra takibi giderlerinden sorumlu tutulamayacaklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı tarafından faaliyetin yürütüldüğü dönemde meydana gelen kaza sebebiyle ilama istinaden dava dışı üçüncü kişilere yaptığı ödemeyi .../07/2016 tarihli İHDS m. 7/4 ve 7/6 uyarınca davalıdan talep etme hakkı bulunduğu, sözleşmenin 7/... maddesindeki ihbar yükümlülüğünün davacı tarafından yerine getirilmediği, davalının icra giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı, davalının davadan önce temerrüte düşürülmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 115.364,71 TL’nın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, dava dilekçesinde temyiz harç ve masraflar olarak ....411,22 TL talep ettiği, temyiz harç ve masraflar içerisinde ....567,20 TL nispi temyiz karar harcı, ...,...

TL maktu temyiz karar harcı ve 73,90 TL temyiz yoluna başvurma harcı yer aldığı, bakiye karar harcı ....337,30 TL'nin ise buna dahil olmadığı, rücu alacağına dayanak davada...ın bu sözleşme çerçevesinde üçüncü kişi konumunda bulunduğu ve davacı şirketin açılan davaya ve yapılan icra takibini davalı şirkete ihbar yükümlülüğü bulunmadığından sözleşmenin 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince de ... olduğu toplam 408.973,...

TL'yi davalıdan rücuen talep ve dava hakkı bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 408.973,...

TL'nin 31.695,00 TL'sine .../01/2013 ödeme tarihinden, 374.620,00 TL'sine 29/01/2013 ödeme tarihinden, ....567,20 TL'sine .../01/2011 ödeme tarihinden, 91,05 TL'sine .../.../2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

KARŞI OY

Enerji sektöründeki özelleştirmelerin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ... Başkanlığı tarafından gerçekleştirileceği 4628 sayılı yasa ile düzenlenmiş, 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile ... özelleştirme kapsam ve programına alınmış, davacı şirketinde dahil olduğu 20 şirket, Türkiyedeki dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansına sahip olarak 01.03.2005 tarihi itibariyle sermayesinin tamamı ...'a ait olmakla birlikte, ...'tan ayrı birer tüzel kişiliğe sahip olarak faaliyete başlamıştır.

... tarafından 20 adet dağıtım şirketi kurulduktan sonra herbiri ile ayrı ayrı ....07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalanmıştır.

Davacı şirket, tüm hisseleri davalı ...'a ait olmak üzere 28/05/2013 tarihine kadar faaliyet göstermiş, bu süreçte özelleştirme işlemleri yürütülmüş, özelleştirmenin tamamlanmasıyla birlikte davacı şirketin hisselerinin tamamı ... Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri devredilerek 28/05/2013 tarihli hisse satış sözleşmesi akdedilmiştir.

Dava konusu ödeme, davacıya ait hisselerin tamamının kamuya ait olduğu, 28/05/2013 tarihli hisse satış sözleşmesinden önce yapılmıştır.

Özelleştirme aşamasında ... tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları temel alınarak “devre esas” bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştirilmiş olup dava konusu ödeme bilançoda yer almaksızın işlemler ikmal edilmek suretiyle ...'ın özel sektöre devri gerçekleştirilmiştir.

Bu halde, devre esas bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştirildiğinden, davalı ...'tan geçmiş döneme ilişkin herhangi bir talepte bulunulamaz.

Keza, 28/05/2013 günlü Hisse Satış Sözleşmesi'nin 9.... maddesinde de “alıcının, basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle” ...... şirketlerin sözleşme tarihi itibariyle mevcut ve fiziki durumunu bilerek hisseleri devir ve teslim aldığı, şirketler hakkında kendisine verilen bilgilerin gerçek durumu yansıtmadığı veya benzer iddiaları ileri süremeyeceği, hisselerin devrinin gerçekleşmesinin ardından, ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümleri başta olmak üzere yürürlükteki mevzuat kapsamında herhangi bir fiili veya hukuki nedene dayanarak talepte bulunamayacağı .....” hükmü karşısında da davalının sorumluluğundan söz edilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan 28/05/2013 günlü sözleşmenin 9.4 maddesinde düzenlenen “şirketlerde yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi şirketlerin sorumlu olduğu, bu hususlarda alınmış karar ve yapılmış sözleşmelerle ilgili olarak alıcının ve şirketlerin idare ve ...'ı ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkı bulunmadığı” hükmü de davalının sorumluluğunun olmadığını göstermektedir.

Ayrıca, özelleştirme sürecinde, taraflarca takip edilen dosyalara ilişkin listeler hazırlanarak tesbit tutanakları düzenlenmiş olup, dava konusu ödemeye ilişkin dava ve icra dosyası bu tutanaklarda yer almamaktadır.

Hisselerin tamamının kamuya ait olduğu 28/05/2013 tarihi öncesi yapılan ödeme nedeniyle davacının (devir öncesi) ....07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne istinaden yine hisselerinin tamamı kamuya ait bulunan davalı ...'tan dava konusu alacağı talep etmesi nasıl mümkün değil ise, 28/05/2013 tarihli hisse devir sözleşmesi ile tamamen el değiştiren davacının, kendisi tarafından yapılmayan ödemeyi, kesinleşen devre esas bilançolarda yer almaması nedeniyle davalıdan talep etmesi de hukuken mümkün değildir.

Aksi düşüncenin kabulü, davacı yönünden sebepsiz zenginleşme, davalı yönünden ise ikinci kez aynı parayı ödeme sonucu doğuracaktır.

Sonuç olarak, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ....07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında bulunmaması nedeniyle 28/05/2013 günlü Hisse Satış Sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, 28/05/2016 günlü sözleşmeden önce gerçekleşen dava konusu ödemeden dolayı, 28/05/2013 sözleşmenin 9.... ve 9.4 maddeleri gereğince davalının sorumluluğu bulunmadığından dava reddedilmek üzere kararın bozulmasına karar verilmesi gerekirken, bu yöne ilişkin davalının temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.