Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1134 K.2020/3316

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 23/11/2016 gün ve 2015/211 - 2016/354 sayılı kararı onayan Daire'nin 24/10/2018 gün ve 2017/847 - 2018/6625 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin “Lokum İstanbul+şekil” markası için TPMK nezdinde başvuruda bulunduğunu, bu başvurunun ilanına davalının 2011/39387 sayılı “Lokumcom” markasına dayanarak itiraz ettiğini, bu itirazın TPMK Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kabul görerek 35. sınıfta yer alan hizmetlerin red edildiğini, bu kısmi red kararına karşı YİDK nezdinde itiraz yapıldığını, itirazlarının red edildiğini, müvekkilinin “İstanbul Lokum” ya da “Lokum” esas unsurlu muhtelif tarih ve sayılı tescilli markalarının olduğunu, bu marka üzerinde öncelikli hak sahibi olduğunu,

“Lokum” ibaresinin bir ürün adı olup tek başına ayırt ediciliği olmayan bir kelime olması nedeniyle tek bir kişinin tekeline verilebilecek bir ibare olmadığını ileri sürerek TPMK YİDK’nın 2014-M-647 sayılı kararının iptaline, 2011/75793 sayılı Lokum İstanbul+şekil marka başvurusunun tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPMK ve şirket vekilleri ayrı ayrı, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacının "Lokum İstanbul+şekil" ibareli başvuru markasının kapsamından çıkarılan 35'nci sınıftaki hizmetler yönünden davalının "LOKUMCOM" ibareli tescilli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, davacının önceki markaları dolayısıyla müktesep hakkının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere, dava tarihi itibariyle davacının 2009/09233 sayılı “LOKUMNAME Lokum İstanbul” ibareli markasının 23.11.2010 tescil tarihinden itibaren beş yıllık sürenin geçmemiş ve müktesep hak teşkil edemeyecek olmasına göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

KARŞI OY

Dairemizin 19.09.2008 tarih 7547/10251, 14.11.2008 tarih 11505/1283 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, farklı kişiler adına sicile tescilli mükerrer markaların varlığı halinde, mükerrer marka sahiplerinden birisinin yaptığı ve tescilli markasının serisi niteliğindeki yeni bir başvurunun müktesep hak ilkesinden yararlanarak tescil edilebilmesi için;

daha önceki markanın tescil ve kullanımıyla ilgili olarak mükerrer marka sahipleri arasında bir uyuşmazlık çıkartılmamış olması ve önceki markasının asli unsuru muhafaza edilerek marka sahibi ile bağlantısı ve tüketici nezdinde bıraktığı izlenim korunmak suretiyle seri marka yaratmak amacı taşıması, öte yandan da diğer işletme adına tescilli mükerrer markaya yakınlaştırma, benzeştirme vb. şekillerde karıştırılma tehlikesini yol açılmaması ve bu yolla haksız yararlanma sonucunu doğurmaması gereklidir.

Somut uyuşmazlıkta;

Davacının müktesep hak iddiasına esas 2009/09233 tescil nolu "LOKUMHANE Lokum İstanbul" ibareli marka 23.11.2010 tarihinde sicile tescil edilmiş olup, 25.02.2009 başvuru tarihinden itibaren hak sahibine koruma sağlamaktadır.

Eldeki dava 21.04.2014 tarihinde açılmıştır.

2009/09233 nolu markanın, başvuru (koruma) tarihinden itibaren bu markanın tescil ve kullanımıyla ilgili olarak 21.04.2014 dava tarihine kadar çekişme ve uyuşmazlık çıkarılmadığı gibi, eldeki davanın devamı sırasında da herhangi bir uyuşmazlık çıkarılmış değildir.

Davacının 2009/09233 nolu markasındaki "Lokum İstanbul" asli unsuru muhafaza edilerek dava konusu marka başvurusu yapılmış olup davacının tüketici nezdinde bıraktığı izlenim korunmak suretiyle seri marka yaratmak amacını taşıdığı açıktır.

Davacının davalı adına tescilli markaya yaklaşma, benzeşme vb. şekillerde karıştırılma tehlikesine yol açılması ve bu yolla haksız yararlanmadan söz edilmesi de mümkün değildir.

Sonuç olarak, davacı adına 2009/09233 no ile 25.02.2009 tarihinden itibaren koruma sağlayan "LOKUMHANE Lokum İstanbul" ibareli markasının eldeki davaya konu 2011/75793 başvuru nolu "Lokum İstanbul" markasının görsel ve işitsel olarak benzer olması nedeniyle uyuşmazlık konusu 35. sınıf hizmet yönünden müktesep hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

2009/09233 nolu markanın koruma tarihi ile eldeki davanın açıldığı tarih arasında geçen süre ve bu süre içerisinde 2009/09233 nolu marka ile ilgili bir uyuşmazlık çıkarılmamış olması da dikkate alındığında, davacı lehine müktesep hak koşulları gerçekleşmiştir.

Sayın çoğunluğun, müktesep hak iddiasına esas markanın tescil tarihi ile eldeki dava tarihi arasında beş yıllık sürenin geçmediğine ilişkin gerekçesinin, 556 sayılı KHK'da yasal dayanağının bulunmaması nedeniyle çoğunluk görüşünde isabet bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile onama ilamının kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yasal dayanağa bulunmayan gerekçe ile davacının karar düzeltme isteminin reddine ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.