Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1215 K.2019/2720

Taraflar arasında görülen davada ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07/06/2016 tarih ve 2013/328-2016/363 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin işyerinde 28.06.2013 günü meydana gelen hırsızlık neticesinde müvekkilinin hamili olduğu birçok çek, bono ve teminat mektubunun çalındığını, çalınan çeklerden: keşidecisi Begel Otomotiv San. ve Dış Tic A.Ş. olan, Türkiye Finans Bankası ...

Şubesine ait 15.11.2013 keşide tarihli, ... nolu, 25.000,00 TL bedelli çekin davalı Şirket tarafından temlik alındığını, söz konusu hırsızlık olayı nedeniyle soruşturma açılıp ilgili soruşturma dosyasında çekin bankalara ibrazı halinde savcılığa bilgi verilmesi için bankalara yazı gönderildiğini, ayrıca aralarında davalının da bulunduğu tüm faktoring şirketlerine dava konusu çeklerinde bulunduğu çek listesinin de 01.07.2013 tarihinde fakslandığını ve bu çekler hakkında işlem yapmamaları için uyarıldıklarını, davaya konu çekin de içinde bulunduğu çalınan çekler hakkında ...

10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/330 E. sayılı dosyasında çek iptal davası açıldığını, davalı Şirketin çekleri iktisap ederken normal bir vatandaşın göstereceği dikkat ve özeni dahi göstermediğini, davalı Şirketin dava konusu çekler için BDDK'nın yayınladığı genelgelere göre araştırma yapmış olsa idi en azından bankaya sorduğunda, savcılık yazılarından haberdar olabileceğini, davalının çeklerin çalıntı olduğunu bile bile iktisap etmiş dahi olabileceğini yine çekteki alacağı tevsik eden faturanın gerçekliğini araştırmış olsaydı, faturanın sahte olduğu gerçek bir mal satışına dayanmadığını kolaylıkla tespit edebileceğini,

ileri sürerek çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu çekin müvekkiline dava dışı ... adlı müşterisinden intikal ettiğini, müvekkili Şirket ile müşterisi ... arasında 09.03.2011 tarihli genel faktoring sözleşmesi imzalandığını ve şimdiye kadar 213.735,40 TL tutarlı faktoring işlemi gerçekleştirildiğini, 11.38 saat 01.07.2013 tarihli işlem teklifinde müşteri ...’ün Emin Tekstil Turizm Inş. Otomotiv San. Tîc. Ltd.

Şti'ne yapmış olduğu ticari satış işleminin faturası olan 14.06.2013 tarihli 14990 numaralı, 66.017,44 TL tutarlı fatura ve bu faturadan kaynaklanan alacağına istinaden almış olduğunu iddia ettiği davaya konu çek ile ilgili olarak;

çek keşidecisi Şirketin aranıp çekin ambalaj kutu alımı¸ karşılığında fatura bedeline karşılık verildiğinin öğrenildiğini, çekteki iki ciranta şirketin kredi kayıt bürosu kayıtlarında temiz kaydının görüldüğünü, bankanın ise keşideci için ödeme alışkanlıklarına dair olumlu bildirimde bulunduğunu, davaya konu çekin keşidecisinin şirket kayıtlarına girmiş toplam 12 çekinden davaya konu olan hariç 11 çekin sorunsuz ödendiğini, fatura ve çekteki ciro silsilesinin uygun olduğunu, ayrıca yapılan istihbaratın olumlu çıktığını, ne bankalar, ne de çek keşidecisi ve cirantaların çekin çalıntı olduğuna dair bir bildirimde bulunmadığını,

müvekkilinin tüm yasal mükellefiyetlerini yerine getirerek faktoring işlemi gerçekleştirerek çalıntı olduğu iddia edilen çeki iktisap ettiğini, hukuken iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, çekin 01.07.2013 tarihinde teslim alındığını ve saat 15:30 itibariyle ödeme yapılarak işlemin tamamlandığını, müvekkiline fax yolu ile aynı gün saat 19:07'de ihbarda bulunulduğunu, ihbar mesai saatlerinin dışında gerçekleştirildiğinden müvekkilinin 02.07.2013 saat 9.00’da muttali olduğunu, aynı ihbarın Faktoring Derneği tarafından da 02.07.2013 saat 13:16'da mail yolu ile bildirildiğini,

ihbar üzerine müvekkilinin müşteriler ile irtibata geçerek bildirimde bulunduğunu ve ödemenin iadesini talep ettiğini, ancak görüşmelerden sonuç alınamadığını, ...’ün bilgi ve belge paylaşımında bulunmadığını, bu nedenle anılan şahsın hesabının ... 41. Noterliğinin 05.07.2013 tarih 22661 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kat edildiğini ve bedelin iadesinin talep edildiğini, ayrıca ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2013/96032 soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunup, alacağın tahsili için de ... 3. İcra Müdürlüğünün 2013/17814 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; tüm dosya kapsamına göre, davacının ticari kayıtlarında davaya konu çekin ve çekin lehtarı ile davacının ticari ilişki içinde olduğunun görüldüğü, davalı ile ... arasında usulüne uygun bir faktoring sözleşmesinin olduğu, temlik eden ... öncesinde çeki ciro eden Şirket ile ... arasındaki ticari ilişkiye istinaden düzenlenen faturadaki bedellerin uyumlu olduğu, davalının çekin kayıp veya çalıntı olup olmadığını bankadan sorduğu ve olumlu yanıt aldığı zira temlik aldıktan bir gün sonra çekin çalıntı olduğunu öğrendiği, ancak çekin temlikinde sunulan faturanın şeklen incelenip gerçekliği hakkında yeterli araştırmanın yapılmadığı,

zira ...’ün işyerinin Vergi Dairesi kayıtlarına göre 31.03.2013 tarihinde re'sen terkin edildiği ancak faturanın 14.06.2013 tarihinde düzenlendiği ve buna göre de işyeri kapalı olan bir kimsenin kapatıldıktan 3 ay sonra fatura düzenlemesinin bu faturanın sahteliğine işaret ettiği, davalının irsaliyeli fatura temlik almasına ve fatura üzerinde malı teslim eden ve teslim alanların imzalarının bulunmamasına rağmen malların tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve fatura ekindeki çek üzerinde yer alan ciroyu fatura borçlusuna yazılı şekilde teyit ettirmediği,

bu nedenle normal gerçek ve tüzel kişilere göre daha fazla dikkat, özen ve araştırma yükümlülüğü altında olan davalının davaya konu çeki iktisapta ağır kusurlu davranarak TTK’nın 792. maddesi gereğince çeki iade etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne Finansbank ... Şubesine ait 15.11.2013 keşide tarihli ... nolu 25.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacı tarafa iadesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.