Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1280 K.2019/2629

Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 26.02.2017 gün ve 2017/668 sayılı karar, davacı sigortalı vekili tarafından süresinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup,

duruşma için belirlenen 24.10.2017 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında işveren sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiğini, 17/05/2015 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda alt yüklenici şirket çalışanı Engin Şencan’ın hayatını kaybettiğini, müteveffa işçinin anne ve babasına toplam 110.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafından yapılan ödemenin karşılanması istemiyle sigorta şirketlerine yapılan başvurunun poliçenin sadece asıl işveren olan davacı şirkete yüklenebilecek kusurları teminat altına aldığı,

bizzat alt yükleniciye ait olan kusurların poliçe kapsamında olmadığı belirtilerek reddedildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince talebin kısmen kabulüne 54.109,00 TL nin faiziyle birlikte Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinden tahsiline, 18.036,33 TL nin faiziyle birlikte Mapfre Sigorta A.Ş. den tahsiline karar verildiğini, verilen kararın hukuka uygun olmadığını ileri sürerek itiraza konu hakem heyeti kararının kaldırılarak, tazminat talebinin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında bulunduğunu, bu nedenle kazada davalının sorumluluğunun %40 ile sınırlı olduğunu savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, işveren sorumluluk poliçelerinde yer alan kloz gereği, salt alt işverene düşecek sorumluluğun teminat kapsamı dışında olduğu, asıl işverenin sigortacısı davalı ... şirketinin, alt işverenlerin işçilerinin iş kazası nedeniyle uğradıkları zararlardan, şayet olay asıl işverenin kusuruyla meydana gelmişse bizzat sorumlu olacağı, ancak zarar, alt işverenin kusuruyla meydana gelmişse bundan sorumlu olmayacağı, somut olayda kusurlar ayrıştırıldığına göre, asıl işverenin kusuru oranında, yani % 40 oranı üzerinden karar verilmiş olmasında bir hatanın bulunmadığı gerekçesiyle, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı sigortalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, itiraz hakem heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Talep, işveren sorumluluk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, iş kazası sonucu vefat eden alt işveren işçisinin anne ve babasına asıl iş veren olan davacı tarafından yapılan ödemenin işveren sorumluluk sigorta poliçesine dayalı olarak davalı ... şirketlerinden tahsili istenmiş, uyuşmazlık hakem heyetince talep kısmen kabul edilmiş, itiraz hakem heyeti tarafından da yukarıda özetlenen gerekçe ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, alınan bilirkişi raporuyla iş kazasının meydana gelmesinde asıl işveren davacı şirketin %40 oranında, alt işveren şirketin %40 oranında, müteveffa işçinin ise %20 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

İş Kanununun 2. maddesinin 6. fıkrası uyarınca asıl işveren-alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Davaya konu işveren sorumluluk sigorta poliçesinde “Sigortalıya asıl işveren- alt işveren ilişkisiyle hizmet veren alt işveren (taşeron, müteahhit) işçilerinin maruz kalabilecekleri iş kazaları nedeniyle asıl işverene düşebilecek sorumluluklar, söz konusu işçilerin sayısının ve brüt ücretler toplamının poliçede belirtilen tutarlara eklenmiş olması kaydıyla teminata dahildir. Bizzat alt işverene düşecek sorumluluklar teminat kapsamı dışındadır.

Sigortacının asıl işverenin halefi sıfatıyla alt işverene rücu hakkı saklıdır.” hükmü düzenlenmiş olup, anılan hükümde sadece bizzat alt işverenin sorumluluğunun söz konusu olduğu hususlar teminat dışı bırakılmıştır.

Dolayısıyla, asıl ve alt işverene kusur izafe edilebilen somut olayda, vefat eden işçinin anne ve babasının olaydaki sorumluluk durumuna göre zararını asıl işveren olan davacı sigortalı şirketten müteselsilen talep etmesi mümkün bulunduğundan vefat eden işçinin anne ve babasına ödeme yapan davacının ödediği maddi tazminatı asıl-alt işveren sorumluluğunun tamamını kapsar şekilde poliçe limiti dahilinde davalıdan isteyebileceği kabul edilmelidir.

Yani, olayda bizzat alt işveren sorumluluğu olarak nitelendirme yapılamayacağından alt işverene yüklenen %40 oranına isabet eden kısım da nazara alınarak işverenlere yüklenen toplam %80 kusur oranı nispetinde tazminatın davalıdan talep edilebileceği, davalının alt işverene rücu hakkının da saklı tutulduğu gözetilmek ve buna göre karar verilmek gerekirken, sadece davacının olaydaki kusuru oranına göre davacı talebinin kabulü doğru görülmemiştir.

KARŞI OY

Taraflar arasında düzenlenen 338031214 no'lu İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesinin Özel Şartlarında "... Sigortalıya asıl işveren-alt işveren ilişkisiyle hizmet veren alt işveren (taşeron- müteahhit) işçilerinin maruz kalabilecekleri iş kazaları nedeniyle asıl işverene düşebilecek sorumluluklar, sözkonusu işçilerin sayısının ve brüt ücretler toplamının poliçede belirtilen tutarlara eklenmiş olması kaydıyla teminata dahil olduğu, bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında bulunduğu..." kararlaştırılmıştır.

Poliçe özel hükmünde de görüldüğü üzere alt işverene düşecek sorumluluk ile asıl işverene (sigortalıya) düşecek sorumluluk ayrıştırılmış olup, alt işverene düşecek sorumluluk herhalde teminat dışı bırakılmış iken, asıl işverene düşecek sorumluluk ise özel şartta öngörülen koşulların gerçekleşmesi kaydı ile teminata dahil edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, alt işveren işçisinin ölümü nedeniyle alt işverene %40, asıl işverene (sigortalı) 'de %40 kusur izafe edilmiş olup, Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyetince poliçe özel hükmü gereğince asıl işverenin sorumluluğu yönünden davalı ... şirketine yönelik rücu istemi kabul edilmiş iken alt işverenin sorumluluğu yönünden dava red edilmiş, davacının temyiz istemi doğrultusunda müteselsil sorumluluk hükümlerine göre, davalı ... şirketinin alt işverenin kusuru nedeniyle de sorumlu olduğu gerekçesiyle itiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

Oysa, poliçe özel şartında alt işverenin sorumluluğu teminat dışı bırakılmış olduğundan, bu nedenle davalı ... şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceğinden uyuşmazlıkta müşterek-müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.

Poliçe'de asıl işveren ile alt işverenin sorumluluklarının açık bir şekilde ayrıştırılmış olmasına, alt işverenin sorumluluğunun sigorta teminatı dışında bırakılmış bulunmasına göre alt işverenin kusuru nedeniyle davalı ... şirketine sorumluluk yönetilmesi mümkün değildir.

Çoğunluk düşüncesinin kabulü, 6102 sayılı TTK 1429 ve 1452 maddesi hükümlerine uygun bulunan Poliçe özel şartındaki ".... Bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında" olduğuna ilişkin hükmü işlevsiz ve anlamsız kılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile itiraz Hakem Heyeti kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kararın bozulmasına ilişkin çoğunluk görüşüne karşıyız.