Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1370 K.2019/3127

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08/12/2015 tarih ve 2001/1209-2015/961 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı ... vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili derneğin, dava dışı Şehitoğlu Turizm Tic. Ltd.

Şti.'den dava konusu çeki makbuz karşılığında aldığını, Kartal Spor Kulübü yöneticilerinden olan davalılardan ...'nin çeklerin alındığı gün müvekkil spor kulübü derneğine geldiğini, kulüp müdürünün odasında otururken, kulüp müdürü olan ...'in lavaboya gittiğini, döndüğünde ...'nin odada olmadığını gördüğünü, o anda odada bulunan ...,...ve...isimli şahısların, ...'nin gittiğini, giderken de masa üzerinde bulunan ve keşidecisi Şehitoğlu Ltd.

Şti. olan Koçbank...Şubesinin 10184406 hesap numaralı, 15.09.2001 tarihli, 57 çek numaralı, 10.000 USD tutarlı dava konusu çek ile 15.10.2001 tarihli, 58 çek numaralı, yine 10.000 USD tutarlı çeki kendi evraklarıyla birlikte aldığını beyan ettiğini, kulüp müdürünün bunun üzerine, ...'yi aradığını, ...'nin çekleri yanlışlıkla aldığını, çekleri en kısa sürede getireceğini beyan etmesine rağmen, çekleri getirmediğini, bunun üzerine müvekkili derneğin ... hakkında 2001/33084 soruşturma numarasıyla Savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu ve soruşturmanın halen devam ettiğini, ayrıca müvekkili kulübün...2.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2001/372 esaslı dosyasıyla çeklerin iptali ve ödeme yasağı için dava açtığını ve iş bu çekler için ödeme yasağı konularak ilgili banka şubesine bildirildiğini, diğer davalı ...'ın...2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2001/372 E.sayılı dosyasına dilekçe ile müracaat ederek 15.09.2001 tarihli çekin ... tarafından ciro edilerek kendisine verildiğini, iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, çeki bankaya süresinde ibraz ettiğini ancak, ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek karşılığının kendisine ödenmediğini bildirerek davaya müdahale ile çek yasağının kaldırılmasını talep ettiğini,

bunun üzerine ilgili mahkeme tarafından müvekkiline TTK. md. 670'e göre istirdat davası açması için beş gün mehil verildiğini ve bu sebeple iş bu davayı ikame ettiklerini, üçüncü şahıs ...'ın iyi niyetli olmadığı gibi, dava konusu çekin haksız olarak tahsili için ... ile suç ortaklığında bulunduğunu ileri sürerek dava konusu Koçbank...Şubesine ait 10184406 hesap numaralı, 15.09.2001 tarihli, 57 çek nolu, 10.000 USD tutarlı çekin davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin alüminyum imalatıyla iştigal eden Satırlar Alüminyum Ltd.Şti.’nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, bu nedenle diğer davalı ...'nin ortağı ve yetkilisi bulunduğu Marmara Metal Kimya Tekstil ve Deri Boyaları San. Tic. Ltd.

Şti. ile sürekli ticari alışverişi bulunduğunu, bu nedenle diğer davalının Bulgaristan'da bulunan şirket şubesi aracılığıyla müvekkiline Bulgaristan'dan alüminyum hammaddesi olarak hurda satımı konusunda anlaştığını ve bir kısım malın da müvekkili şirkete gönderildiğini, bu sürekli mal alımı ile ilgili olarak da müvekkili tarafından diğer davalıya nakit ve çekle muhtelif ödemeler yapıldığını, ancak diğer davalı tarafından taahhüt edilen malların gönderilmediğinin görüldüğünü, cari hesap dökümünü gösterir tabloya bakıldığında müvekkilinin gönderilmeyen mallara ilişkin ödediği 57.287 USD bedel tutarında alacaklı olduğunu,

diğer davalı tarafından bu paranın ekonomik durumu ve işlerinin bozukluğu nedeniyle bilahare iade edileceğinin beyan edildiğini, ancak yerine getirilmediğini, bu durum üzerine müvekkili alacağının garantisi için taraflar arasında 04.07.2001 tanzim tarihli bir adet bono düzenlendiğini, bu senedin müvekkili tarafından bankaya verildiğini, protesto edildiğini, bunun akabinde diğer davalı tarafından borcun ödeneceği ve takibe geçilmemesinin istenildiğini ve bu nedenle de borca mahsuben dava konusu çekin müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya herhangi bir cevap sunmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ...'nin Marmara Metal şirketiyle organik bir bağ ve sıfatının olmadığı, Marmara Metal şirketi ile davalı ...'ın ortağı olduğu Satırlar Alüminyum Şirketi arasında ticari ilişki bulunmakla birlikte Marmara Metal Şirketinin, davalı ...'ın ortağı olduğu Satırlar Alüminyum Şirketine borcunun bulunmadığı, davalı ... vekilinin savunmasının ispatlanamadığı ve davalı ...'ın iyi niyetli üçüncü kişi hamil sıfatını ispatlayamadığı gerekçesiyle, tüm bunlar ışığında açılan davanın kabulüyle dava konusu olan ve mahkeme kasasında bulunan Koçbank...Şubesine ait 10184406 hesap numaralı, 15.09.2001 tarihli, 57 numaralı, 10.000 USD tutarlı çekin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ...’ın vekili temyiz etmiştir.

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı, yetkili hamil olduğunu ve çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş bulunduğunu veya iktisapta ağırlı kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde çekin geri verilmesini ya da çek bedelinin tahsilini isteyebilir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 704. maddesine göre açılan işbu davada ispat yükü davacı üzerindedir.

Mahkemece, 6762 sayılı TTK 704 hükmü gereği davalı ...’ın çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu sonucuna varması halinde dava konusu çekin iadesine karar verilebileceği açıktır. Somut uyuşmazlıkta ise davalı 3. kişi konumundaki ...’ın kötüniyeti ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken; davalı ...’ın iyiniyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.