Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1893 K.2020/72

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/03/2017 tarih ve 2015/216 E- 2017/89 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine-kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 24/01/2019 tarih ve 2018/693 E- 2019/87 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "PREMIUM" ibareli 5. sınıftaki "Tıbbi Müstahzar" ürünlerini içeren 02.04.1996/169040 sayılı markanın sahibi olduğunu, kötüniyetli davalının 21.10.2013 tarihinde "RAT-KA PREMİUM" ibareli, 5. sınıf ürünleri içeren marka tescil başvurusunda bulunduğunu, 2013/85554 kod numarası verilen başvurunun Resmî Marka Bülteni'nde ilân edildiğini, bunun üzerine tanınmışlık, iltibas, önceye dayalı hak sahipliği ve kötüniyet vakıasına dayanarak başvurunun reddi istemi ile itirazda bulunduklarını, itirazlarının önce Markalar Dairesi ve nihai olarak YİDK tarafından 2015/M-2795 sayılı kararla reddedildiğini,

kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, başvurunun tescilinin müvekkilinin "PREMIUM" esas ve ayırt edici unsurlu markası ile iltibasa sebebiyet vereceğini ileri sürerek YİDK kararının iptali ve davalı adına tescil edilen markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Şirket vekili, başvuru ile itiraza mesnet davacı markaları arasında, kapsamlarında bulunan ürünler ve alıcılarının niteliği itibariyle iltibas doğmasının mümkün bulunmadığını, markaların ve kapsamlarının farklı olduğunu, müvekkilinin markasının fare zehri için, davacının markasının ise hipertansiyon tedavisi için kullanıldığını, ödül, prim, ikramiye, getiri gibi anlamları olan premium ibaresinin ürünlerin daha iyi, daha özel olduğunu belirtmek için kullanılan tanımlayıcı bir ibare olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin 21.10.2013 tarihinde "RAT-KA PREMİUM" ibareli, 5. sınıftaki ürünleri içeren marka tescil başvurusunda bulunduğu, davacının markasının asıl ve ayırt edici unsurunun "PREMIUM" ibaresinden oluştuğu, yazıldığı biçimde okunduğu, etken madde isminden türetilmiş olmadığı, ayırt ediciliği bulunan bir işaret olduğu, 5. sınıf ürünler bakımından derhâl ve doğrudan doğruya ürünlerin cinsini, vasfını veya herhangi bir hâlini belirtmediğinden somut ve soyut olarak ayırt edicilik vasfının bulunduğu,

davalı başvurusunun konusu olan işaretin de "RAT-KA PREMİUM" ibaresinden oluştuğu, yazıldığı biçimde okunduğu, bu işaretin ilaç etken maddesinden türetilmiş olmadığı, işarette "PREMİUM" ibaresinin de asıl ve ayırt edici unsurlardan biri olduğu, anlam, görünüş ve okunuş olarak başvuru konusu işaretin davacı markasıyla iltibasa sebebiyet verecek derecede benzer olduğu,

başvuru kapsamında yer alan 5. sınıftaki "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tibbi amaçlı kimsayal ürünler, kimyasal elementler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan ya da olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler, diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç)" emtialarının davacının markasının kapsamında yer alan 5. sınıftaki tıbbi müstahzar ürünleriyle aynı türden olduğu, diğer ürünlerin ise farklı türden olduğu,

normal düzeyde bilgilendirilmiş, makûl ölçüde dikkatli, işaret ve markayı aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ve daha önce yararlandığı ürünlerle ilgili markanın göz ve kulağında kalan izine dayanarak sonraki ürün alımlarında aynı markayı taşıyan mallardan yararlanmak isteyen ortalama düzeydeki alıcıların davalı başvurusunun konusu olan işaret ile redde mesnet davacı markasının farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu algılamalarının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, Türk Patent YİDK'nın 2015/M-2795 sayılı kararının, 5. sınıftaki, "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler,

kimyasal elementler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan ya da olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler, diş hekimliği için ürünler ( aletler/cihazlar hariç)" emtiası bakımından iptaline, fazlaya ilişkin iptal isteminin reddine, davalı başvurusu marka olarak tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkemece reddedilen sınıflar yönünden, davacının "PREMİUM" ibareli markası ile davalının "RAT-KA PREMİUM" ibareli marka başvurusu arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddinin gerektiği; davalılar vekillerinin istinaf başvurularına gelince, davacının "PREMİUM" ibareli 5. sınıf (tıbbi müstahzar) ürün ve hizmetleri içeren markasının bulunduğu, davalının da "RAT-KA PREMİUM" ibareli 5. sınıf ürünleri içeren marka başvurusunda bulunduğu,

tescilli bir marka ile başvuru konusu ibare arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki işaretin ayırt edici ve baskın unsurları nazara alınarak bütünü itibariyle bıraktıkları izlenimin nazara alınması gerektiği, davacının markalarının "PREMİUM" ibare ve biçimli olduğu, "ödül", "ikramiye" ve "seçkin" gibi anlamları bulunan premium ibaresinin tanımlayıcı nitelikte olduğu, sunulan ürünün tüketicisine sunulmuş bir ödül, mükafat olduğunu, seçkin bir ürün olduğunu tanımladığı, bu yüzden ayırt ediciliğinin zayıf olduğu,

bu nedenle küçük değişikliklerle ayırtediciliğin sağlanabileceği, zayıf markayı alan kişilerin bunun sonuçlarına da katlanması gerektiği, davacının tescilini istediği 5. sınıftaki ürünlerin tüketicilerinin bilinçli olduğu, dava konusu başvuruda da "Premium" ibaresinin yardımcı unsur konumunda olduğu, bu bağlamda davalının başvurusuna konu ibaredeki "RAT-KA" ibaresinin gerekli farklılaştırmayı sağladığından markalar arasında bütünsel bir bakışla görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürebilecek derecede benzerlik bulunmadığı,

markaların bir bütün olarak korunması gerektiği, ortalama tüketicilerin davacının markası ile başvuru konusu işareti ilk gördüğünde ve duyduğunda bunların farklı iki işaret ve marka olduğunu hemen algılayabileceği, işaretin bütün olarak anlamsal, görsel ve sescil olarak davacı markalarından belirgin biçimde farklı olduğu ve bu nedenle davacı itirazlarının reddine dair kurum kararının hukuka uygun olup davanın kısmen kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ...

Medikal Tıbbi Cihazlar Zirai Ürünler Ecza Deposu Temizlik Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti. ve davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.03.2017 tarih ve 2015/216 E. - 2017/89 K. sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, marka tescil başvurusuna yapılan itirazın reddine dair TPMK YİDK kararının iptali ile bu karar neticesinde tescil edilen markanın hükümsüzlüğü isteminden ibaret olup, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen kararı istinaf edilmesi üzerine inceleyen bölge adliye mahkemesince yazılı gerekçeyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Davalının başvuru markası “RAT-KA PREMİUM” ibaresinden, davacı şirketin itirazına dayanak markası ise “PREMIUM” ibaresinden oluşmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince, taraf markaları arasında aynı veya benzer mal ve hizmetler yönünden 556 sayılı KHK’nın 8/1.b maddesine göre iltibas tehlikesinin bulunduğu, "PREMİUM" ibaresinin tescili istenen 5. sınıf emtiaları yönünden doğrudan doğruya cins, vasıf veya emtianın herhangi bir halini bildirmediği, bu yönüyle somut ve soyut ayırt ediciliğinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmişse de; dosyayı istinaf talebi üzerine inceleyen Bölge Adliye Mahkemesince, "PREMIUM" ibaresinin ödül, ikramiye ve seçkin gibi anlamlara geldiği,

bu yönüyle taraf markaları kapsamındaki emtialar yönünden de tanımlayıcı ve vasıf bildirici mahiyette olduğu, bu ibareye ek olarak tescili istenen "RAT-KA" ibaresinin başvuruyu davacı markasından yeterli derecede farklılaştırdığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, "PREMIUM" ibaresinin Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilenin aksine, sadece ürünün emsallerine göre daha nitelikli ve özellikli olduğuna işaret etme anlamı dışında anlamları da bulunduğundan, her ne kadar tescil kapsamı bilinçli tüketicilere yönelik olsa bile Türkçe anlamının önemli sayıda tüketiciler tarafından bilinebilecek sözcüklerden olmadığı gibi, ibarenin tescil kapsamı bakımından doğrudan tanımlayıcı bir ibare olduğunun da ileri sürelemeyeceği, taraf markaları arasında görsel,

işitsel ve telaffuz olarak hitap ettikleri tüketiciler nezdinde bırakacakları genel izlenime göre 556 sayılı KHK’nın 8/1.b maddesi anlamında ilişkilendirme ihtimalini de içerecek derecede benzerlik bulunduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına bozulması gerekmiştir.