Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/200 K.2019/7717

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 06/03/2018 tarih ve 2014/1075-2018/76 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 26.647 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra

dava dosyası için Tetkik Hakimi Mehmet Atanur Yağmurcu tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, asıl dava ve birleşen davada müvekkilinin sigortalısı Uyar Çelik Endüstrisi A.Ş'nin davadışı Hong Kong'da mukim Hangzhou Steel Tube Products Co.

Ltd'den FOB kaydı ile satın aldığı 161 bağ 2635 adet çelik boru emtiasının nakliyat rizikolarına karşı sigorta ettirdiğini, sigortalının, emtianın Shanghai limanından İstanbul limanına taşınması için 1. Davalı Mars Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. ile anlaştığını,navlun bedelini davalı Mars'a ödediğini, 161 bağ 552.393 kg emtianın Smart Jessica isimli gemiye yüklendiğini ve konişmento tanzim edildiğini, yükün davalı Akçansa/Ambarlı Limanında sigortalı Uyar Çelik Endüstrisi A.Ş.'ye 124 adet çelik boru eksik olarak teslim edildiğini, yük eksikliğine ilişkin tutulan tutanakla ihbar şartının yerine getirildiğini,

eksik teslim alınan yük zararının 16.175,70 USD olduğunu, davacı tarafından sigortalısına 12.10.2011 tarihinde 26.538,93 TL tazminat ödendiğini ve sigortalının haklarına halef olduğunu, davalı Mars'ın taşıyan davalı Akçansa'nın ambar sahibi sıfatı ile sigortalının zararından sorumlu olduğunu,

alacağın gemi alacağı hakkı verdiğini ileri sürerek 26.538,- TL ana para ile 2.111,- TL işlemiş avans faizi toplamı 28.649,- TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile ana paraya dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini ve Smart Jessica isimli gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi ile geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. ,

Asıl davada davalı Mars Hava A.Ş. vekili, taşımanın gemi donatanı adına 1. nolu davalı ile davacı sigortalısı Uyar Çelik End. San. Tic. Ltd.

Şti. arasındaki navlun sözleşmesi gereğince yapıldığını, bu sözleşmenin koşullarını belirleyen 14.06.2011 tarihli bağlantı teyidi ile sözleşmede düzenlenmeyen hususların Gencon 1994 tipi çarterparti koşullarına tabi olduğunu, Gencon 1994 tipi çarterpartinin a ve d hükümleri gereği sözleşme kapsamındaki taşımalardan doğan ihtilafların İngiliz hukukuna tabi olacağını ve İngiltere'de tahkim yolu ile çözüleceğini, bu nedenle davanın davalı Mars bakımından tefrik edilerek usulden reddi gerektiğini, konişmentonun yükleme limanı acentesi tarafından imzalandığını, bu nedenle donatanın taşıyan sayılacağından davanın donatana yöneltilmesi gerektiğini,

1. Davalının taşıyan sıfatını haiz olmadığını, davalı Mars' ın taşıyan sıfatını haiz olsa bile süresinde hasar ihbarının yapılmadığını, konişmentoda yer alan "Shipper's Load, count and seal" kaydı ile ağırlık ölçü, durum, içerik ve değerinin bilinmediğini taşıyanın sorumlu tutulmasının münkün olmadığı savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı Akçansa Çimento vekili, 07.09.2011 tarihli tutanakta belirtildiği şekilde sigortalı Uyar Çelik End. San. Ve Tic. Ltd.

Şti'ne ait 161 bağ eşyayı gözetim firması nezdinde gemiden tahliye edilerek, ambara aldığını ve davadışı sigortalıya 161 bağ olarak teslim ettiğini, yükün 27.08.2011-05.09.2011 tarihleri arasında gemiden parti parti çıkarıldığını ve ambara alınan miktarda yükün aynen sigortalıya teslim edildiğini, davadışı sigortalının görevlendirdiği gözetim firmasının tahliyeye nezaret ettiğini, davadışı sigortalı, gözetim firması ve acente tarafından eksikliğe ilişkin bir ihbarda bulunulmadığını, yükün gemiden çıkarıldığı sırada hangi tonajda olduğunun belirlenmedğini,

konişmentoda belirtilen tonaj miktarının yükün gemiye yüklenmesinde ve gemiden tahliyesinde teyit edilemediğinden ambar çıkışına esas alınamayacağını, yükte bir eksiklik olsa dahi bu eksiklikten sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;dava konusu taşımaya ilişkin konişmentonun, gemi kaptanı tarafından değil, kaptan adına ve hesabına Shanghai Fenglian Shipping Agency Co.

Ltd. tarafından düzenlendiği, dosyada mevcut yük manifestosunda konişmento kaydının yer aldığını ve söz konusu konişmentoya müsteniden eşyanın teslim edildiği dikkate alındığında bu konişmentoyu kaptan adına ve hesabına düzenleyen acentenin kaptan tarafından yetkilendirilmiş olduğunun kabul edildiği, konişmentoda taşıyanın adı gösterilmemiş olduğundan, eTTK m. 1099 uyarınca Smart Jessica gemisi donatanının bu konişmentodan doğan talepler bakımından taşıyan sayılacağı, dava konusu taşımaya ilişkin navlun faturasının davalı Mars tarafından düzenlendiği,

buna göre davalı Mars’ın bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesi uyarınca taşıyan sıfatını haiz olduğu, davacının dilerse navlun sözleşmesi uyarınca davalı Mars’dan, dilerse konişmento uyarınca Smart Jessica gemisi donatanından zararının tazminini talep edebileceği, süresinde kısmi zıya ihbarında bulunulmadığından,

eTTK m. 1066 / 3 uyarınca karine olarak yükün konişmentoda yazılı olduğu miktarda teslim edildiğini, yükte bir eksiklik mevcut ise de bundan taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, 07.09.2011 tarihli tutanak,

05.09.2011 tarihli ambar çıkış listesi ve eksper raporunun dava konusu eşyanın eksik teslim edildiğini ve bu eksikliğin eşya davalı taşıtan Mars’ın ya da davalı Akçansa’nın muhafazası altında iken meydana geldiğinin de ispata yeterli olmadığı gerekçesiyle asıl davada 2 nolu davalı Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş ve birleşen davada davalı M/V SMARTJESİCA Gemisi donatanı yönünden davaların esastan reddine,

1 nolu davalı Mars Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı'na karşı açılan davada taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunduğundan davanın HMK'nun 116/1-b maddesi yollamasıyla aynı yasanın 117/3 maddesi gereğince usulden reddine kararı verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece birleşen dava dosyası bakımından uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve asıl ve birleşen dava yönünden delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin asıl davada davalı Mars Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. ve birleşen davada davalı Mv Smart Cesica Gemisi Donatanı U Anna Shipping Co'ya izafeten Ekspress Denizcilik Ticaret Ltd. Şti. yönünden verilen hükme yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile bu davalılar bakımından verilen hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Asıl davada davalı Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-Dava, deniz taşıması nedeniyle davacının taşıtana ödediği kısmi ziya bedelinin rucüen tahsili istemine ilişkin olup, dosya kapsamında davalı Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin deposuna konulmak üzere teslim edilen 161 bağ, 552.393 kg çelik boru emtiasının eksik teslim edildiğine ilişkin davalı Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından bir savunma ileri sürülüp kanıtlanmadığı gözetildiğinde antrepoya gemiden indirilen 552.393 kg 161 bağ çelik boru emtiasının eksiksiz teslim edildiğinin kabulü gerekir.

Yükün davadışı sigortalı Uyar Çelik Endüstrisi A.Ş.'ye teslimi sırasında ve antrepoda bulunduğu süre içerisinde 05/09/2011 tarihli ambar çıkış listesi ve 07/09/2011 tarihli tutanak ve 26/09/2011 tarihli eksper raporunda belirtildiği üzere davadışı sigortalı Uyar Çelik Endüstrisi A.Ş.'ye emtianın eksik teslim edildiği sabittir.

Emtianın gemiden tahliye edildikten sonra ve davacının sigortalısına teslimine kadarki geçen sürede konulduğu antrepoda yükün kısmi ziyaya uğradığının kabulü gerekir. Bu durumda davalı Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin eksik teslimden dolayı hakkında hüküm kurulması gerekirken hatalı değerlendirme ile bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın anılan nedenle bozulması gerekmiştir.