Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/2499 K.2020/569

Taraflar arasında görülen davada... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 10/03/2016 tarih ve 2014/637-2016/83 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin asıl dava yönünden davacı-karşı davalı ... tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava,

6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı karşı davalı vekili, müvekkili firmanın yetkili temsilcisi ve müdürü olan ...'ın TPMK'ye yapmış olduğu başvurusu sonucunda ürün göstergesi isimli teknik buluşa dair TR 2006 03510 Y sayılı faydalı model belgesini aldığını, yaptıkları tetkikat sonucunda davalının kendine ait işyerinde söz konusu ürünü üretip satışa sunduğunu tespit ettiklerini, bunun üzerine davalıya ihtarname gönderdiklerini ancak bu girişimlerinin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 6.500 TL maddi, 1.500 TL manevi tazminatın ihtar tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile nizalı ürüne ait araç, gereç ve döküm kalıplarının teslim ve/veya imhasını, kararın ilanını talep etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili, davanın öncelikle yetki ve husumet yönünden, olmadığı takdirde esastan reddini istemiş, karşı davasında da, ... adına tescil edilmiş olan 2006/03510 nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak, bozmadan önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi için alınan asıl ve ek bilirkişi raporlarında, davacı-karşı davalıya ait TR 2006 03510 Y sayılı faydalı model belgesinin 1 ila 10 nolu istemlerinin 551 sayılı KHK'nin 156. maddesi kapsamında yeni olduğu, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı, ayrıca davalı-karşı davacının ürünlerinin, davacı-karşı davalının faydalı modelinde tanımlanan buluşun kapsamına girmediği, bu suretle faydalı modeline tecavüz etmediği, ürünler arasındaki farklılıkların iki ürünün alıcıları nezdinde iltibasa yol açmasının mümkün olmadığının mütalaa edildiği,

bozmadan sonra alınan asıl ve ek raporların bilimsel metodlarına ve dosyaya uygun kanaat bahşedecek nitelikte oldukları, asıl ve karşı davaların yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl ve karşı davaların redlerine karar verilmiştir.

Kararı, davacı-karşı davalı ..., asıl dava yönünden temyiz etmiştir.

Asıl dava, davacı adına tescilli olan ve “petrol taşıma tankerlerinde ürün isim göstergesi” isimli faydalı modelden kaynaklanan hakka tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat, karşı dava ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

Öğretide “küçük buluşlar” olarak da adlandırılan faydalı model belgeleri, tekniğin bilinen durumuna göre teknik yenilik ve ilerleme içeren buluşlardan doğan hakları koruma altına almaktadır. Faydalı model belgesine tecavüz davalarının tespiti için, taklit olduğu ileri sürülen ürün numunelerinin çalışma mekanizmaları ve işlevleri incelenmeli ve tescilli faydalı model belgesindeki teknik yeniliğin bu üründe kullanılıp kullanılmadığı uzman bilirkişi yardımı ile tespit edilmelidir.

Öte yandan mahkemece yapılacak tahkikat sırasında, daha önce uyuşmazlık konusu olmaktan çıkmış ve çözüme bağlanmış hususlar tekraren tahkikat konusu yapılmamalı, bozma sonrası tahkikat, sadece bozmaya mahsus konularla sınırlandırılmalıdır.

Somut olayda yerel mahkemenin önceki kararında, davacının faydalı model belgesi yeni bulunmakla karşı davaya konu hükümsüzlük davasının reddine, asıl davada ise faydalı model hakkına tecavüz nedeniyle de davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, söz konusu kararı davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiş,

söz konusu karar ise Dairemizin 2013/16127 E -2014/5650 K sayılı ilamı ile sadece karşı dava kapsamında davacı-karşı davalıya ait faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle teknik yenilik içerip içermediği konusunda iki rapor arasındaki çelişki giderilmeksizin faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasının reddinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece Dairemiz Bozma İlamına uyulmasından sonra, bozma doğrultusunda ve sadece karşı dava kapsamında davacıya ait faydalı model belgesinin yeni olup olmadığı yönünden inceleme yapılması gerekirken, bilirkişi raporunda davacıya ait faydalı model belgesinin yeni olduğunun tespiti yanında, bozma öncesi raporlarda davalı tarafından üretilen ürünlerin birebir aynı ürünler olduğu yönündeki tespite rağmen,

bozma kapsamı aşılarak davalı tarafından üretilen ürünlerin davacı faydalı modeline tecavüzde bulunmadığı şeklindeki tespite istinadla asıl davanın da reddine karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün bu nedenle mümeyyiz asıl dava davacısı yararına bozulması gerekmiştir.