Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/2580 K.2020/560

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 05/04/2018 tarih ve 2016/1015-2018/416 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilince 10.11.2008 tarihinde Derince-Almaata arasında taşınmak üzere 4.920 koli zeytinin 58049693 vagon ve 7591828-7591854 mühür numaralı vagona yüklenerek aynı tarihte yola çıktığını, anılan vagonun deniz ve demiryoluyla taşınarak 03.12.2008 tarihinde Almaataya ulaştığını ancak vagonun açılması sonrasında 3392 adet kolinin eksik olduğunun tespit edilerek tutanak altına alındığını, davalıların eksik malların bedeli olarak 45.489,04 USD’den sorumlu olduklarını, bu hususta ihtarname gönderildiğini, davalı ....’nin taşıyıcı, diğer davalıların da alt taşıyıcı olarak anılan bedelden sorumlu olduklarını ileri sürerek 45.839,04 USD’nin müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Railco Ltd. Şti. vekili; yetki ve husumet itirazında bulunarak müvekkili ile davacı arasında taşıma sözleşmesinin bulunmadığını, davalı MSM Ltd. Şti.’ne vagon temininde aracılık yaptığını, sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı .... vekili; yetki, görev ve husumet itirazında bulunarak müvekkilinin dava konusu emtianın sayılıp yüklenmesi faaliyetlerine katılmadığını, hasarın denizde gerçekleştiğine dair hiçbir veri bulunmadığını, müvekkilinin kusurunun ispatlanmadığını, ayrıca dava konusu taşımanın deniz ayağında Ukrayna bayraklı geminin bulunduğunu, müvekkilinin donatanın acentesi olduğunu, konşimentonun beşinci maddesinde yetki klozu bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Ukrayna Odesa mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının zararını ispatlamadığını, ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı MSM Ltd. Şti. yetkilisi; husumet itirazında bulunarak müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, göndericiye navlun faturası kesildiğini, taşıyıcı olmadığını, taşıma yapacak şirketi seçmekte yeterli özenin gösterildiğini, müvekkilinin konşimento tanzim etmediğini, taşımada mührün bozulmadığını, davacının zararın hangi aşamada gerçekleştiğini ispatlaması gerektiğini, yüklemeden davacının sorumlu olduğunu, müvekkilince yükün mühürlü olarak teslim alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; davacının dava dışı şirketten satın aldığı zeytinlerin taşınmasında davalı MSM Ltd Şti'ne taşımacılık organizasyonu için 15.420 USD bedel ödediği, 03.12.2008 tarihli tutanağa göre mühürlü vagonun, dava dışı iki demiryolu taşıma şirketi yetkilisi ile bir gümrük memuru huzurunda açıldığı, açılan vagonun yarısının boş çıktığı ve tutanağa bağlandığı, Derince-Türkiye ile Almaata - Kazakistan arasında kara, tren ve deniz yolları kullanılarak yapılan yabancılık unsuru içeren karma taşıma söz konusu olup, ziyanın taşımanın hangi kısmında oluştuğunun tespit edilemediği,

gümrük işleri tamamlanan ve çıkış gümrüğünde kurşun mühür uygulanmış vagonu davalı Railco Ltd.

Şti'nin göndereni davacı, alıcısı dava dışı Too Anadolu Marketing unvanlı şirket olan ve üzerinde " vagonların kargo içindeki miktardan taşıyıcı sorumlu değildir" meşruhatı bulunan 48 sayılı konşimentoya kayden dava dışı Ukurferry Campany'nin M/V Geroi Shipki gemisinin 31/2008 sayılı seferi ile davalı ....’nin gemi acentesi olduğunu belirtmek suretiyle, 9.695,98 USD taşıma ücreti karşılığında Derince'den Ukrayna'nın İlichevsk limanına taşıttığı, vagonun İlichevsk limanına intikal etmesinin ardından Almaata'ya demiryolu ile taşınması işinin ise dava dışı "Ukrayna Demir Yolları" tarafından ifa edildiği, davalı MSM Ltd.

Şti.'nin deniz-demiryoluyla gerçekleşen taşıma işinin yerine getirilmesinde sorumluluk alan "karma taşımacılık operatörü" sıfatıyla taşıyıcı, davalı Railco Taş. Ltd. Şti'nin alt taşıyıcı olduğu, davalı ...'nin ise dava dışı alt taşıyıcı Ukurferry Campany'nin acenteliğini yaptığı, davalı MSM Ltd.

Şti.'nin taşıma işleri organizatörü olarak hem taşıyıcının özenle seçilmesinden hem de onların fiillerinden sorumlu olduğu, davalı ...'nin dava dışı taşıyan Ukurferry Campany şirketi acentesi olduğu, acente hakkında doğrudan doğruya dava açılamayacağı, dava konusu emtianın kurşunlu mühür tatbik edilen vagonla M/V Geroi Shipki gemisi ile Ukrayna'nın Ilıchevsk limanına, oradan da 48 sayılı konşimento için düzenlenen 13.03.2011 tarihli demiryolu taşıma senedine kayden aynı vagonla Kazakistan'a taşındığı,

taşıma işi Derince-Ukrayna üzerinden gerçekleştirilen dava konusu yükün vagondan vagona aktarma yapmadan, yeni bir elleçlemeye tabi tutulmadan, kurşun mühürleri bozulmadan varış yerine intikal ettiği, dava konusu ürünlerin alıcısı emrine mühürleri sağlam vaziyetteki ...nolu vagondan Almaata'da geçici depolama alanına boşaltıldığı sırada, taşıyıcı temsilcisinin gıyabında, antrepo sorumlusu, alıcı temsilcisi ve gümrük görevlisinin 03.12.2008'de miktar belirtilmeden düzenlediği,

"vagonun yarısının boş olduğuna dair tutanağa" kayden, dava dışı Mercur Custom Ltd. unvanlı şirketin antreposuna 3.392 koli noksanı ile 1.528 koli olarak 04.12.2008'de intikal ettiği, durumun davacı tarafından 26.01.2009 tarihinde davalılara ihtarname ile bildirildiği, tazminata konu zarara neden olan olayın taşımanın hangi aşamasında, ne şekilde meydana geldiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, iddia edilen zararın nakliye sürecinde oluştuğunun kanıtlanamadığı,

mühürleri orjinal ve sağlam halde alıcısının emrine intikal eden komple vagon hamulesi yük için taşıyıcının gıyabında tespit edilip tutanağa bağlanan noksanlıktan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı .... yönünden açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer davalılar yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-)Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-)Dava, taşıma sırasında zayi olan maldan kaynaklanan tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçeyle davalı MSM Uluslararası Yurtiçi Taş... Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de; davalı MSM... Ltd. Şti.nin davacıya karşı taşıma ediminin tamamını üstlendiği ve navlun faturası kestiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından zararın hangi aşamada gerçekleştiği anlaşılamıyor ise de; yükteki eksikliğin/zararın taşıma sırasında oluştuğu sabittir.

Bu durumda davalı MSM..Ltd. Şti.’nin taşıma işinin tümünü üstlenmiş olması nedeniyle zararın tamamından sorumlu olup mahkemece, Dairemizce, görev hususunda araştırma yapılması cihetiyle verilen bozma ilamına yanlış anlam verilmek suretiyle davalı MSM Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.